Rola autorytetu w życiu człowieka na podstawie utworu „Przedwiośnia” Stefana Żeromskiego

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 30.12.2024 o 19:30

Rodzaj zadania: Wypracowanie

Dodane: 16.12.2024 o 19:13

W powieści „Przedwiośnie” Stefana Żeromskiego rola autorytetu w życiu człowieka jest jednym z kluczowych motywów, odgrywających istotną rolę w kształtowaniu losów głównego bohatera, Cezarego Baryki. Autorytet w powieści przyjmuje różne formy, od rodzicielskiego przykładu, przez wpływy intelektualne, aż po społeczne i polityczne ideały, które kierują życiem jednostki i wyznaczają jej cele.

Cezary Baryka dorasta w Baku, mieście naznaczonym przemianami społecznymi i politycznymi, przed rewolucją rosyjską. Jego ojciec, Seweryn Baryka, stanowi dla młodego Cezarego pierwszy i niezwykle ważny autorytet. Seweryn jako Polak, który wyemigrował do Rosji, pielęgnuje miłość do ojczyzny i przekazuje ją synowi poprzez opowieści o Polsce, kraju pełnym mitycznych wręcz wartości i prawdziwej wolności. Te historie stanowią ideowy fundament, na którym budowane są młodzieńcze wyobrażenia Cezarego o Polsce jako krainie obfitości i sprawiedliwości.

Na początku powieści, Cezary obserwuje, jak jego ojciec staje się ofiarą represji rewolucji bolszewickiej. Traci pracę i zostaje zmuszony do walki o byt rodziny w trudnych warunkach. Wydarzenia te powodują, że w oczach młodego Baryki obraz ojca jako bohatera ulega zachwianiu. Mimo to Seweryn pozostaje wierny swoim ideałom, co jest dla Cezarego lekcją wytrwałości i determinacji w obliczu przeciwności. Tatarskie pochodzenie matki Cezarego, Jadwigi, również nie jest bez znaczenia; jej miłość i poświęcenie dla rodziny stają się przykładem cichej siły i oddania.

Po śmierci rodziców Cezary wyjeżdża do Polski, co stanowi punkt zwrotny w jego życiu. Tu styka się z innym autorytetem - Szymonem Gajowcem, przyjacielem rodziców i jednym z ideologów nowej Polski, dążącym do budowy państwa sprawiedliwego społecznie. Spotkanie z Gajowcem jest dla Cezarego konfrontacją z rzeczywistością, która daleko odbiega od wyidealizowanego obrazu Polski, wyrysowanego w opowieściach ojca. Gajowiec, który reprezentuje nurt umiarkowanej reformy, usiłuje przekonać Cezarego do idei stopniowych zmian i pracy na rzecz dobra wspólnego, co jednak nie zaspokaja ambicji i dynamicznej natury młodego mężczyzny.

Kolejnym ważnym autorytetem, który wpływa na Cezarego, jest Antoni Lulek, student prawa, przedstawiciel radykalnej ideologii komunistycznej. Lulek wprowadza Cezarego w świat skrajnych poglądów, skłaniając go do krytycznego spojrzenia na społeczeństwo i panujące w nim nierówności. Cezary, poszukując życiowych dróg, przez pewien czas ulega wpływowi Lulka, zastanawiając się nad sensem i celowością radykalnych zmian społecznych, jakie proponuje komunizm.

Wszystkie te postacie, stanowiące różne modele autorytetu, wpływają na kształtowanie się światopoglądu Cezarego i jego drogi życiowej. Młody Baryka przechodzi przez rozmaite fazy fascynacji i rozczarowań, ucząc się dokonywania świadomych wyborów i rozumienia złożoności rzeczywistości. Ostatecznie, nie znajdując swojego miejsca ani w świecie Gajowca, ani wśród rewolucjonistów Lulka, Cezary poszukuje własnej drogi, co symbolizuje jego udział w marszu na Belweder.

Na szerszym tle historyczno-społecznym Żeromski porusza problem odbudowy Polski po latach zaborów i chaosu wojennego. Autorytety w życiu jednostki, takie jak przywódcy polityczni i intelektualiści, były kluczowe dla wyznaczania kierunku tej odbudowy oraz kształtowania tożsamości narodowej. W „Przedwiośniu” autor odnosi się także do kontekstu międzywojnia, kiedy to młode państwo polskie mierzyło się z wyzwaniami wewnętrznymi i zewnętrznymi, a społeczeństwo poszukiwało nowych liderów i idei.

Podsumowując, rola autorytetu w „Przedwiośniu” jest tematem wielowymiarowym, ukazującym, jak różnorodne wpływy mogą kształtować drogę życiową młodego człowieka. Autorytety, zarówno te rodzinne, intelektualne, jak i polityczne, wprowadzają bohatera w skomplikowany świat wyborów i odpowiedzialności za własne życie. Żeromski w swojej powieści eksponuje, jak istotne jest krytyczne myślenie i zdolność do samodzielnego definiowania własnych wartości, co jest niezbędne do odnalezienia swojego miejsca w dynamicznie zmieniającym się świecie.