Zestaw zadań z zakresu tematów: Nowe ideologie i ruchy społeczne oraz Życie w epoce wielkich przemian

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 3.01.2025 o 9:24

Rodzaj zadania: Wypracowanie

Dodane: 3.01.2025 o 8:54

Oto propozycja zestawu zadań dotyczących tematów "Nowe ideologie i ruchy społeczne" oraz "Życie w epoce wielkich przemian":

Zadanie 1: Ideologie polityczne XIX wieku

*Treść zadania:* W XIX wieku pojawiły się nowe ideologie, które miały ogromny wpływ na społeczeństwo i politykę. Wymień i krótko opisz trzy najważniejsze ideologie tego okresu.

*Rozwiązanie:* 1. Liberalizm - Ideologia, która kładzie nacisk na wolność jednostki, demokrację, wolny rynek i ograniczoną rolę rządu. Wywodzi się z idei Oświecenia i zyskała popularność wśród klasy średniej w Europie. 2. Socjalizm - Ideologia dążąca do równości społecznej poprzez uwłaszczenie środków produkcji i redystrybucję bogactwa. Zyskała popularność wśród klasy robotniczej, m.in. dzięki pracom Karola Marksa. 3. Nacjonalizm - Ideologia, która promuje interesy własnego narodu i dąży do suwerenności politycznej. Zyskiwała na znaczeniu w kontekście kształtowania się nowoczesnych państw narodowych.

*Punktacja:* 3 punkty – po 1 punkcie za poprawne wymienienie i opisanie każdej ideologii.

Zadanie 2: Rewolucje przemysłowe i ich wpływ na społeczeństwo

*Treść zadania:* Opisz, jak pierwsza i druga rewolucja przemysłowa wpłynęły na społeczeństwa w Europie pod względem społeczno-ekonomicznym.

*Rozwiązanie:* Pierwsza rewolucja przemysłowa (XVIII-XIX wiek) zapoczątkowała przejście od gospodarki agrarnej do przemysłowej, co spowodowało urbanizację i zmianę struktury społecznej. Powstała klasa robotnicza, a przepływ ludności ze wsi do miast prowadził do przeludnienia i pogorszenia warunków życia. Druga rewolucja przemysłowa (XIX-XX wiek) przyniosła nowe technologie, takie jak elektryczność i chemia, co zwiększyło wydajność produkcji. Rozwinęły się nowe sektory przemysłu, jak stalowy czy elektryczny, a poprawa infrastruktury transportowej umożliwiła globalizację gospodarki.

*Punktacja:* 4 punkty – 2 punkty za opis wpływu pierwszej rewolucji i 2 punkty za drugą.

Zadanie 3: Powstanie związków zawodowych

*Treść zadania:* Wyjaśnij, dlaczego i w jaki sposób powstały związki zawodowe oraz jaki miały wpływ na warunki pracy w XIX wieku.

*Rozwiązanie:* Związki zawodowe powstały w odpowiedzi na niesprawiedliwe i trudne warunki pracy robotników podczas rewolucji przemysłowej. Ich celem było zorganizowanie pracowników w celu zbiorowego negocjowania lepszych warunków pracy, wynagrodzeń i praw socjalnych. Skutkiem działalności związków były m.in. skrócenie czasu pracy, poprawa warunków bezpieczeństwa w zakładach oraz wprowadzenie pierwszych praw pracowniczych.

*Punktacja:* 3 punkty – 1 punkt za wyjaśnienie powodu powstania związków, 1 punkt za opis działania i 1 punkt za wpływ na warunki pracy.

Zadanie 4: Powstanie ruchów feministycznych

*Treść zadania:* Opisz początki ruchu feministycznego w XIX wieku i wskaż, jakie były jego główne cele.

*Rozwiązanie:* Ruch feministyczny w XIX wieku zrodził się jako reakcja na nierówności płciowe i dążenie kobiet do praw obywatelskich i ekonomicznych. Jego początki można wiązać z postulatami dotyczącymi praw do edukacji, pracy i własności oraz prawa wyborczego. Kluczowymi postaciami były m.in. Mary Wollstonecraft, która w swej pracy "Wołanie o prawa kobiety" nawoływała do równouprawnienia płci, oraz sufrażystki walczące o prawa wyborcze dla kobiet.

*Punktacja:* 3 punkty – 1 punkt za opis początków, 1 punkt za wskazanie głównych celów i 1 punkt za podanie przykładowych postaci/ruchów.

Zadanie 5: Komunizm a socjalizm utopijny

*Treść zadania:* Wyjaśnij różnice między komunizmem a socjalizmem utopijnym, podając przykłady myślicieli lub dzieł reprezentujących te nurty.

*Rozwiązanie:* Socjalizm utopijny, jak wskazuje nazwa, skupiał się na tworzeniu idealnych wizji społeczeństwa opartego na równości i wspólnocie dóbr, opartych na założeniu dobrowolności i współpracy, przedstawiony przez takich myślicieli jak Robert Owen czy Charles Fourier. Komunizm, wykrystalizowany przez Karola Marksa i Fryderyka Engelsa w "Manifeście komunistycznym", dążył do zlikwidowania klas społecznych poprzez rewolucję proletariatu i wprowadzenie dyktatury proletariatu jako środka do osiągnięcia bezklasowego społeczeństwa.

*Punktacja:* 4 punkty – 2 punkty za opis socjalizmu utopijnego (w tym przykłady) i 2 punkty za komunizm (w tym przykłady).

Zadanie 6: Znaczenie teorii ewolucji Darwina

*Treść zadania:* Omów wpływ teorii ewolucji Karola Darwina na społeczeństwo i naukę w XIX wieku.

*Rozwiązanie:* Teoria ewolucji Darwina, zawarta w dziele "O powstawaniu gatunków" z 1859 roku, wprowadziła ideę naturalnej selekcji jako mechanizmu zmian ewolucyjnych. Wywarła ogromny wpływ na naukę, stając się fundamentem biologii ewolucyjnej. Jej wprowadzenie spotkało się z szerokimi debatami, ponieważ podważała tradycyjne poglądy religijne dotyczące stworzenia. Społecznie, teoria ta przyczyniła się do rozwoju poglądów eugenicznych i tzw. darwinizmu społecznego, które miały kontrowersyjne zastosowanie w polityce społecznej.

*Punktacja:* 3 punkty – 1 punkt za wyjaśnienie teorii, 1 punkt za wpływ na naukę i 1 punkt za społeczny wpływ i kontrowersje.

Łączna punktacja za cały zestaw zadań wynosi 20 punktów.