Praca jako pasja człowieka: Omówienie zagadnienia na podstawie 'Lalki' Bolesława Prusa oraz wybranego kontekstu w innych utworach literackich

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 13.01.2026 o 17:58

Rodzaj zadania: Wypracowanie

Dodane: 20.01.2025 o 10:09

W utworze "Lalka" Bolesława Prusa, praca jest jednym z kluczowych tematów, które ukazują różnorodność postaw bohaterów wobec działania i jego sensu. Przez pryzmat życia głównego bohatera, Stanisława Wokulskiego, Prus bada złożoność relacji między pracą a pasją, przedstawiając różne podejścia do pracy jako źródła satysfakcji życiowej i narzędzia do realizacji marzeń.

Stanisław Wokulski jest postacią, której życie zawodowe jest nierozerwalnie związane z jego pasją, choć nie zawsze prowadzi to do szczęścia. Początkowo jest kupcem, właścicielem sklepu galanteryjnego w Warszawie. Jego zamiłowanie do nauki, szczególnie nauk ścisłych, zostaje przerwane przez konieczność zarabiania na życie. Wokulski traktuje swoją pracę jako źródło dochodu, ale też jako sposób na zdobycie pozycji społecznej, która umożliwi mu zdobycie serca Izabeli Łęckiej. Jego ambicje nie ograniczają się jednak tylko do aspektu finansowego — jest człowiekiem pełnym pasji, marzącym o rozwoju naukowym, co reprezentuje jego zamiłowanie do wynalazczości.

Praca, choć początkowo postrzegana przez Wokulskiego jedynie jako sposób na zgromadzenie fortuny, staje się dla niego czymś więcej — staje się przestrzenią realizacji własnych pragnień i pasji. Gdy zarabia na wojnie rosyjsko-tureckiej, przeznacza część dochodów na eksperymenty naukowe, a także finansuje szereg inicjatyw społecznych, co pokazuje jego głębokie zrozumienie dla potrzeby pracy na rzecz dobra wspólnego. Praca ma dla niego wymiar nie tylko materialny, ale i moralny, bowiem widzi w niej szansę na poprawę świata.

Kontrastem dla Wokulskiego jest postać Ignacego Rzeckiego, dla którego także praca stanowi pasję, ale w zupełnie innym sensie. Rzecki, który przez całe życie pracuje w sklepie, traktuje swoje obowiązki z ogromnym poczuciem odpowiedzialności i oddaniem. W jego przypadku praca jest również związana z poczuciem stabilizacji i tradycji. Reprezentuje pokolenie, które nie postrzega kariery jako drogi do osobistego spełnienia, lecz jako obowiązek i element codziennego życia.

Innym przykładem, który możemy przywołać przy omawianiu pracy jako pasji, jest "Ziemia obiecana" Władysława Reymonta. Karol Borowiecki, jeden z głównych bohaterów powieści, jest przemysłowcem, dla którego praca jest zarówno pasją, jak i celem życiowym. Dąży on do zbudowania własnej fabryki, widząc w pracy nie tylko sposób na zdobycie bogactwa, ale przede wszystkim wyraz życiowych ambicji i osobistego spełnienia. Podobnie jak Wokulski, Borowiecki staje przed dylematem, czy i w jakim stopniu podporządkować swoją pasję względom finansowym oraz społecznym normom.

W kontekście literatury światowej warto wspomnieć o "Ojciec Goriot" Honoriusza Balzaka, gdzie postać Eugeniusza de Rastignac przechodzi przemianę w kontekście pracy zawodowej i społecznej ambicji, dostrzegając w pracy nie tylko środek do wzbogacenia się, ale także drogę do osiągnięcia celu życiowego w postaci statusu społecznego. Dla Rastignaca praca staje się narzędziem do realizacji jego ambicji, ale też uczącym go wartości związanych z życiem, takich jak odpowiedzialność i wytrwałość.

Podsumowując, w "Lalce" Prusa praca jest pokazana jako wielowymiarowy aspekt życia ludzkiego, który może być zarówno pasją, celem, jak i koniecznością. W różnych postaciach Prus przedstawia nie tylko różnorodne podejścia do samej pracy, ale także to, jak może ona kształtować osobowość i życie człowieka. Równocześnie, w zestawieniu z innymi utworami literackimi, praca jawi się jako uniwersalna wartość, która, mimo różnorodnych interpretacji i znaczeń, pozostaje nieodzownym elementem ludzkiej egzystencji. W kontekście różnych czasów i przestrzeni praca zawsze była czymś więcej niż tylko sposobem na zdobywanie środków do życia — pozostaje przestrzenią realizacji marzeń, pasji i możliwości odmieniania świata.