Konfrontacja marzeń z rzeczywistością: Analiza w kontekście 'Lalki' B. Prusa oraz wybranych lektur obowiązkowych i kontekstów literackich

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 13.01.2026 o 16:19

Rodzaj zadania: Rozprawka

Dodane: 10.06.2025 o 21:14

Konfrontacja marzeń z rzeczywistością jest jednym z kluczowych wątków literatury, często ukazującym, jak nieprzewidywalne jest życie i jak różne mogą być nasze doświadczenia w zderzeniu z własnymi oczekiwaniami. Wielu autorów podejmuje próbę zobrazowania tej dynamiki, pokazując, jak marzenia bohaterów nie zawsze są zgodne z tym, co przynosi im codzienność. Znakomitym przykładem tej problematyki jest powieść „Lalka” autorstwa Bolesława Prusa, a także „Romeo i Julia” Williama Szekspira.

W „Lalce” Bolesław Prus przedstawia postać Stanisława Wokulskiego, przedsiębiorcy i kupca, który z jednej strony jest symbolem sukcesu, a z drugiej - człowiekiem boleśnie doświadczającym zderzenia swoich aspiracji z rzeczywistością. Wokulski marzy o miłości idealnej, którą upatruje w osobie Izabeli Łęckiej. Niestety, jego aspiracje okazują się złudne, gdyż Izabela postrzega Wokulskiego jedynie jako sposób na poprawę swojego statusu materialnego. Ten jednostronny związek pokazuje, jak emocjonalne zaangażowanie Wokulskiego kontrastuje z pragmatycznym i wyrachowanym podejściem Izabeli. Marzenia Wokulskiego o wspólnym szczęściu rozbijają się o mur obojętności i materializmu ukochanej. Zderzenie to doprowadza bohatera do głębokiej refleksji nad sensem jego działań, skutkując poczuciem pustki i rozczarowania.

Z kolei w „Romeo i Julii” Williama Szekspira młodzi kochankowie marzą o życiu spędzonym razem, mimo że ich rodziny żyją w konflikcie. Ich miłość, choć szczera i pełna pasji, nie jest w stanie pokonać głęboko zakorzenionych uprzedzeń i nienawiści między Monteki i Kapuletami. Tragiczne wydarzenia prowadzące do śmierci obojga bohaterów pokazują, jak rzeczywistość brutalnie weryfikuje ich nadzieje. Marzenia o miłości triumfującej nad wszelkimi przeciwnościami okazują się być zgubne, a ich historia staje się symbolem nieszczęśliwego zderzenia pragnień z rzeczywistością.

Warto również przywołać postać z innego literackiego dzieła – „Wielkiego Gatsby’ego” F. Scotta Fitzgeralda. Jay Gatsby, główny bohater, jest archetypicznym przykładem człowieka żyjącego w iluzji. Marzy on o powrocie do przeszłości i odzyskaniu miłości Daisy Buchanan. Aby to osiągnąć, buduje ogromne bogactwo i organizuje wystawne przyjęcia, licząc, że Daisy ponownie zjawi się w jego życiu. Niestety, jego marzenie o odzyskaniu dawnej miłości jest nierealistyczne, jako że Daisy wybiera wygodne życie u boku męża. Gatsby nie radzi sobie z brutalną rzeczywistością i stopniowo zdaje sobie sprawę, że jego piękne wspomnienia z przeszłości nie mogą zostać odtworzone. Jego tragiczna śmierć podkreśla, jak zgubna może być idealizacja przeszłości, która nie ma podstawy w rzeczywistości.

W twórczości Franza Kafki, na przykład w „Procesie”, również można dostrzec tragizm zderzenia marzeń z rzeczywistością. Józef K. zostaje postawiony przed sądem bez wyraźnego powodu i oskarżenia. Jego marzenie o ucieczce od absurdalnych zarzutów zderza się z bezdusznością machiny biurokratycznej, która zdaje się być całkowicie obojętna na logikę i sprawiedliwość.

Konfrontacja marzeń z rzeczywistością obecna w analizowanych dziełach jest nie tylko literackim motywem, ale także odbiciem rzeczywistych doświadczeń ludzi. Namacalne różnice między tym, co pragniemy, a tym, co faktycznie się dzieje, często prowadzą do rozczarowań, frustracji i tragedii. Zarówno w „Lalce”, „Romeo i Julii”, jak i „Wielkim Gatsbym” bohaterowie przekonują się, że rzeczywistość nie jest plastycznym tworzywem, które można dowolnie kształtować. To zderzenie skłania do refleksji nad siłą determinacji w dążeniu do celów oraz znaczeniem realistycznej oceny własnych możliwości i ograniczeń. Wnioski płynące z tych dzieł literackich są niezmienne i aktualne, mimo upływu lat, przypominając, że zderzenie marzeń z codziennością stanowi nieodłączny element ludzkiego doświadczenia.