Człowiek wobec cierpienia i śmierci: Omówienie zagadnienia na podstawie 'Dżumy' Alberta Camusa z uwzględnieniem wybranego kontekstu

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 4.02.2025 o 20:40

Rodzaj zadania: Wypracowanie

Dodane: 27.01.2025 o 19:13

Albert Camus w swoim ponadczasowym dziele "Dżuma" podejmuje jedno z najbardziej fundamentalnych zagadnień egzystencji ludzkiej: problem cierpienia i śmierci. Poprzez narrację o epidemii dżumy, która opanowuje fikcyjne miasto Oran w Algierii, Camus bada reakcje ludzi na skrajne doświadczenia, jakimi są cierpienie i śmierć. Sytuacja, w której znajdują się mieszkańcy Oranu, staje się symbolicznym obrazem absurdu, idei centralnej dla filozofii Camusa. W obliczu cierpienia, które zdaje się nie mieć celu ani sensu, postawy bohaterów "Dżumy" ilustrują różne sposoby konfrontacji z nieuniknionym aspektem ludzkiej egzystencji.

Główny bohater, doktor Bernard Rieux, jako jeden z pierwszych uświadamia sobie powagę sytuacji. Od samego początku stara się walczyć z epidemią i pomagać chorym. Jego działania są symbolem racjonalnego i humanitarnego podejścia do nieszczęścia. Rieux, pomimo świadomości ulotności życia i bezsensowności samej dżumy, nie poddaje się rezygnacji. Dla niego najważniejsze jest pełnienie swojego obowiązku i ratowanie życia ludzi, nawet jeśli wydaje się to być działaniem pozbawionym większego sensu w obliczu nieuchronności śmierci. Camus poprzez postać Rieux ukazuje swoją filozofię absurdu – nawet w obliczu losu, który wydaje się przypadkowy i okrutny, człowiek może nadać swojemu życiu sens poprzez upór i działanie.

Innym bohaterem, który zasługuje na uwagę, jest ojciec Paneloux, jezuita, który jako duchowny próbuje znaleźć religijne wyjaśnienie dla epidemii. W swoich kazaniach interpretuje dżumę jako karę za grzechy, próbując w ten sposób nadać sens cierpieniu. Z czasem jednak, w miarę jak epidemia pochłania coraz więcej ofiar, w tym dzieci, i jego wiara zostaje wystawiona na próbę. Ostatecznie Paneloux pozostaje w Oranie, by pomagać potrzebującym, co wskazuje na jego wewnętrzną przemianę. Jego los ilustruje, jak religijne wyjaśnienia mogą być niewystarczające, by zmierzyć się z absurdem cierpienia, lecz równocześnie jak mogą inspirować do altruistycznego działania.

Warto również zwrócić uwagę na postać Ramberta, dziennikarza, który początkowo chce uciec z Oranu, by wrócić do ukochanej. Jego osobista walka z poczuciem obowiązku i pragnieniem szczęścia prowadzi go do decyzji o pozostaniu w mieście i wspomaganiu działań Rieux. Przemiana Ramberta pokazuje, że w obliczu katastrofy, która wymaga zbiorowej odpowiedzialności, jednostkowe pragnienia nabierają innego znaczenia. Jego decyzja jest wyrazem solidarności i ludzkiej zdolności do poświęcenia osobistego szczęścia dla większego dobra.

"Dżuma" jest nie tylko parabolą o walce z epidemią, ale także głębszą refleksją nad kondycją człowieka, który nie może uciec przed cierpieniem i śmiercią. Camus pokazuje, że w takich momentach ujawnia się prawdziwa natura ludzkiej egzystencji - pełna sprzeczności, ale równocześnie zdolna do wielkich czynów. W obliczu absurdu, człowiek może znaleźć swoją wartość i sens poprzez działanie, solidarność oraz troskę o innych. Pomimo beznadziejności sytuacji, bohaterowie "Dżumy" wciąż walczą o normalność i odrobinę człowieczeństwa w świecie naznaczonym cierpieniem.

W kontekście literackim można zestawić "Dżumę" z "Dniem świra" Tadeusza Różewicza, który także porusza temat ludzkiego zmagania się z absurdalną rzeczywistością. W obu dziełach widoczny jest motyw indywidualnej walki i próby zrozumienia swojego miejsca w świecie, który nie zawsze daje się logicznie wytłumaczyć. Camus i Różewicz, chociaż przedstawiają różne sytuacje i problemy, skłaniają czytelnika do refleksji nad sensem życia i postawą wobec cierpienia, pokazując, że najważniejsza jest ludzka odwaga i gotowość do działania pomimo przeciwności.

"Dżuma" Albert Camusa, poprzez swoją uniwersalność i głęboko humanistyczne przesłanie, pozostaje istotnym dziełem literackim, które nie tylko ukazuje historie bohaterów w obliczu katastrofy, ale także inspiruje do refleksji nad własną postawą wobec cierpienia i śmierci. W świecie pełnym niepewności, "Dżuma" uczy, że nawet w najbardziej nieprzyjaznych okolicznościach możemy odnaleźć sens poprzez działania na rzecz innych i pozostanie wiernym własnym wartościom.