Komizm w kreacji świata przedstawionego w utworze literackim i jego funkcje w tworzeniu znaczeń

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 14.01.2026 o 17:39

Rodzaj zadania: Wypracowanie

Dodane: 25.02.2025 o 0:00

Komizm w literaturze odgrywa niezwykle istotną rolę w zrozumieniu otaczającej nas rzeczywistości oraz w radzeniu sobie z jej trudnościami. Eugène Ionesco, wybitny dramatopisarz, zwrócił uwagę na to, że poczucie humoru jest jednym z nielicznych sposobów pozwalających człowiekowi znieść ciężar codzienności. To właśnie śmiech staje się narzędziem, które łamie bariery i pozwala nam spojrzeć na świat z innej perspektywy, często podważając utarte schematy myślenia.

Analizując utwór "Szewcy" Stanisława Ignacego Witkiewicza, dostrzegamy, jak komizm służy do przedstawiania absurdu świata oraz jego wewnętrznych konfliktów. Witkacy, jak nazywano go powszechnie, tworzył w burzliwym okresie międzywojennym, kiedy to Europa pełna była niepokojów społecznych, a systemy polityczne i ideologie ścierały się niemal na każdym kroku. Jego dzieło można odczytywać jako satyrę na mechanizmy władzy i rewolucji. Dzięki zastosowaniu groteski i komizmu, pisarz obnaża bezsens walki o władzę oraz ukazuje ludzi jako marionetki w rękach sił, które ich przerastają.

Śmiech w "Szewcach" nie jest jedynie formą rozrywki, ale narzędziem, które ukazuje absurdalność rzeczywistości. Bohaterowie, mimo że walczą o władzę, są postaciami komicznymi – ich zachowania są przesadzone do granic możliwości, co sprawia, że przypominają bardziej kukiełki niż rzeczywistych ludzi. To właśnie w tym przerysowaniu kryje się siła krytyki społecznej. Witkacy pokazuje, jak łatwo ludzie stają się niewolnikami ideologii, które na pozór wydają się niezwykle poważne, ale w rzeczywistości okazują się puste i bezsensowne.

Przykłady tego typu literatury można odnaleźć także w innych klasycznych dziełach, takich jak "Mistrz i Małgorzata" Michaiła Bułhakowa czy "Ferdydurke" Witolda Gombrowicza. W "Mistrzu i Małgorzacie", podobnie jak w utworach Witkacego, mamy do czynienia z satyrą na społeczeństwo, gdzie groteskowe sytuacje pozwalają czytelnikowi lepiej zrozumieć absurdalność ludzkiej kondycji i mechanizmów rządzących światem. Bułhakow używa humoru, aby podkreślić niedoskonałości człowieka oraz absurd systemu totalitarnego, który kontroluje życie obywateli. Natomiast w "Ferdydurke" Gombrowicz stosuje komizm, aby zdemaskować i skrytykować sztuczne konwencje społeczne oraz wpływ dorosłych na młodego człowieka.

Śmiech pełni w literaturze różne funkcje. Przede wszystkim umożliwia dostrzeżenie trudnych tematów z lżejszej perspektywy, co z kolei pozwala odbiorcy zdystansować się do problemów, z którymi się spotyka. W przypadku "Szewców", komizm pomaga ukazać marionetkowość i pustkę ideologii oraz mechanizmów władzy. Ale czy to jedyna funkcja śmiechu? Oczywiście, że nie. Śmiech pozwala również na katharsis – oczyszczenie emocji – co w konsekwencji umożliwia lepsze znoszenie trudności egzystencjalnych.

W kontekście trudnych czasów i reżimów politycznych, komizm odgrywa również rolę formy buntu oraz auto-terapii. Kiedy rzeczywistość staje się nie do zniesienia, ludzie szukają sposobów, aby ją zaakceptować. Humor i śmiech nie tylko przynoszą chwilową ulgę, ale także pozwalają przetrwać i stawić opór sytuacjom, które wydają się beznadziejne. Także w literaturze, dzięki komizmowi, możliwe jest znalezienie głębszych, uniwersalnych prawd o człowieczeństwie.

Literatura z elementami komizmu oferuje unikalne spojrzenie na świat i stanowi zachętę do refleksji nad naszą codziennością. Śmiech pozwala nam zrozumieć samych siebie oraz sytuacje, w których się znajdujemy. Pozwala dostrzec wady i niedoskonałości, a jednocześnie zachować dystans do tego, co nas otacza. Komizm, jak zaznaczył Ionesco, przełamuje tabu i pozwala zmierzyć się z tragedią istnienia.

Podsumowując, komizm w literaturze jest nie tylko źródłem rozrywki, ale przede wszystkim potężnym narzędziem analizy, krytyki i zrozumienia świata. Śmiech pozwala zarówno odsłonić prawdę o naszej naturze, jak i dostarczyć siły potrzebnej do życia w trudnych czasach. Jest to mechanizm, który umożliwia zdrowy dystans i zrozumienie świata, który mimo wszystko warto odkrywać. W ten sposób literatura wyposażona w elementy komizmu staje się nieocenionym elementem naszej kultury, wspierając nas w podróży przez różnorodne aspekty życia.