Człowiek wobec nieuchronności losu: Wypowiedź argumentacyjna na podstawie "Antygony", "Makbeta" oraz wybranych kontekstów

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 29.03.2025 o 11:17

Rodzaj zadania: Wypracowanie

Dodane: 26.03.2025 o 8:08

Człowiek od wieków zmaga się z pojęciem losu i jego nieuchronności. Literatura, będąc zwierciadłem ludzkich emocji i konfliktów, często podejmuje temat przeznaczenia i tego, jak jednostki próbują się wobec niego odnaleźć. Temat nieuchronności losu jest głęboko zakorzeniony w tragediach klasycznych, takich jak „Antygona” Sofoklesa oraz „Makbet” Williama Szekspira. Obydwa dzieła oferują różnorodne spojrzenia na to, jak człowiek staje w obliczu przeznaczenia i jakie konsekwencje niesie za sobą próba jego kontrolowania.

„Antygona” Sofoklesa to historia, która skupia się na konflikcie pomiędzy prawami boskimi a prawami ludzkimi. Antygona, tytułowa bohaterka, staje przed dylematem moralnym - pochować brata zgodnie z boskimi nakazami czy podporządkować się królowi Kreonowi, który zabrania tego z powodu politycznych rozgrywek. Decyzja Antygony, by sprzeciwić się Kreonowi, nieodwołalnie prowadzi do jej śmierci. Nawet gdy zostaje uwięziona w grobowcu, jest świadoma swego przeznaczenia i pogodzona z nieuchronnością losu. Jej działania ukazują, że człowiek nie jest w stanie uciec przed losem, który jest mu przeznaczony, a próba sprzeciwienia się wyrokom boskim kończy się tragicznie.

Ta sama kwestia nieuchronności losu jest centralna w „Makbecie” Williama Szekspira. Gdy Makbet spotyka trzy czarownice, poznaje przepowiednię, która obiecuje mu królewską władzę, ale także przewiduje jego upadek. W miarę jak Makbet coraz bardziej ulega pokusie władzy, próbuje wymusić spełnienie przepowiedni poprzez morderstwo króla Duncana. Jego działania, będące rezultatem manipulacji losem, prowadzą go na drogę szaleństwa, paranoi i ostatecznie do zguby. Przepowiednie czarownic są nieuniknione, a próba uniknięcia własnego przeznaczenia jedynie przyspiesza jego przyjście.

W obydwu dziełach bohaterowie są w pełni świadomi siły i nieuchronności losu, jaki ich spotka. W „Antygonie” to Kreon, mimo iż początkowo odrzuca znaczenie przepowiedni i ostrzeżeń, w końcu staje wobec tragedii, jaką zgotował sobie i swojej rodzinie. Los jego bliskich, będący efektem jego upartej decyzji, jest potwierdzeniem tezy, że ignorancja w obliczu przeznaczenia prowadzi do upadku. Antygona z kolei, pełna determinacji, jest gotowa przyjąć konsekwencje swoich czynów, pokazując tym samym, że nieuchronny los można przyjąć z godnością.

Podobnie w „Makbecie”, zarówno Makbet, jak i Lady Makbet są świadomi przepowiedni i jej ciężaru, niemniej próbują manipulować oraz przyspieszać bieg wydarzeń. Ich próby ominięcia przeznaczenia przez zabójstwo i intrygi jedynie wzmacniają moc przepowiedni i ich nieuchronny koniec. To paradoksalnie próba ucieczki od losu sprawia, że Makbet, początkowo szlachetny wojownik, staje się tyranem, bezpowrotnie zgubionym w sieci własnych grzechów.

Różnorodne konteksty literackie często wskazują, że los, mimo iż nieuchronny, jest także formą lekcji dla bohaterów. W „Król Edyp” Sofoklesa, widzimy podobne podejście do nieuchronności przeznaczenia. Edyp, chcąc uniknąć przepowiedzianego losu, nieświadomie prowadzi siebie do jego realizacji. Każdy jego krok w stronę ucieczki zacieśnia jedynie sieć przeznaczenia, ucząc czytelnika, że próba kontroli tego, co niekontrolowalne, jest daremna.

Podsumowując, zarówno w „Antygonie”, jak i w „Makbecie”, nieuchronność losu jest centralnym motywem, które kształtuje losy bohaterów. Dzieła te pokazują, że pomimo prób jego zmiany czy uniknięcia, los zawsze prowadzi do nieuniknionego końca. To, co może ulec zmianie, to sposób, w jaki bohaterowie przyjmują swoje przeznaczenie – czy z godnością i świadomością, jak Antygona, czy w desperackiej walce, jak Makbet. W literaturze często to właśnie ta walka z losem dostarcza głębi i emocjonalnego ładunku, stanowiąc cenną lekcję o granicach ludzkiej natury.