Czy człowiek ma wpływ na swój los? Na podstawie "Makbeta"

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 18.02.2025 o 16:33

Rodzaj zadania: Wypracowanie

Dodane: 16.02.2025 o 11:08

William Szekspir, autor wszechczasów, zasłynął z umiejętności kreowania wielowymiarowych postaci i ponadczasowych tematów. Jednym z najbardziej frapujących zagadnień, które poruszył, jest kwestia wpływu człowieka na swój los, którą w mistrzowski sposób przedstawił w tragedii "Makbet". Dzieło to, poprzez losy tytułowego bohatera, zadaje pytania dotyczące natury przeznaczenia i wolnej woli, skłaniając do refleksji nad tym, w jakim stopniu człowiek jest kowalem swojego losu.

Makbet, początkowo przedstawiony jako znakomity i odważny rycerz oraz wierny poddany króla Szkocji, Duncana, w wyniku splotu wydarzeń i przepowiedni trzech czarownic, wkracza na drogę, która prowadzi go do zguby. Ostatecznie to właśnie ta przepowiednia staje się katalizatorem działań Makbeta, próbując odpowiedzieć na pytanie, czy jego los był z góry przesądzony, czy też w dużej mierze był efektem jego własnych decyzji.

Pierwszym znaczącym punktem wątku jest spotkanie Makbeta z wiedźmami, które przepowiadają mu niezwykłe losy: zostanie tanem Kawdoru i królem Szkocji. Szekspir często posługuje się elementami nadprzyrodzonymi, aby pogłębić dramaturgię swoich utworów, a czarownice w "Makbecie" symbolizują nie tylko los, ale także wewnętrzne pragnienia i pokusy. Przepowiednia sama w sobie nie jest jednoznacznie dobra ani zła, to reakcja Makbeta na nią kształtuje jego przyszłość. Zamiast pozostawić sprawy własnemu biegowi, bohater postanawia działać według zewnętrznego scenariusza, co ilustruje napięcie pomiędzy przeznaczeniem a wolną wolą.

Kluczowym momentem w kreowaniu losu Makbeta jest morderstwo króla Duncana, którego dokonuje pod wpływem manipulacji żony, Lady Makbet. To wydarzenie pokazuje, jak istotne są decyzje podejmowane przez bohatera oraz jak jego moralność ulega deprawacji, popychając go do kolejnych zbrodni. Ambicje i żądza władzy stają się bardziej pociągające niż etyczne zasady i lojalność. Choć początkowo wydaje się, że Makbet wypełnia przeznaczenie, to jednak działania, które podejmuje, świadczą o jego aktywnym kształtowaniu swojego losu. To nie fatum dyktuje jego kroki, lecz jego własna, coraz bardziej zatruta ambicja.

Szczególnie wymowne są słowa samego Makbeta, który mówi: "Zawarłem przymierze z nieprzejednanym losem" (akt 3, scena 1). Od tego momentu jest on pogrążony w spiralę zbrodni, które prowadzą do jego ostatecznego upadku. Bezlitosna eliminacja wszystkich, którzy mogą zagrozić jego władzy, w tym przyjaciół i sojuszników, stawia Makbeta w pozycji tyrana. Można się zastanowić, czy naprawdę pragnął takiego losu, czy też jego ambicje zmieniły się w nieokiełznaną żądzę władzy, podyktowaną strachem przed utratą zaanektowanej pozycji.

Szekspir w subtelny sposób pokazuje również, że Makbet, mimo podejmowanych działań, pozostaje rozdarwany pomiędzy swoimi ambicjami a wyrzutami sumienia. Jego poczucie winy i lęk przed konsekwencjami zbrodni ciągle mu towarzyszą, powodując serię coraz bardziej desperackich decyzji, które jeszcze bardziej wikłają go w sieć intryg i przemocy.

Zwracając uwagę na koniec tragedii, sama śmierć Makbeta również staje się punktem kulminacyjnym tego rozważania. Mimo wszelkich prób zakłócenia porządku rzeczy, w końcu zostaje pokonany przez Macduffa, co sugeruje, że pewne elementy przeznaczenia mogą być nieuniknione. Jednakże ostateczny obraz Makbeta jawi się jako postać, która wprawdzie usiłowała przełamać narzucaną jej przez los rolę, ale poprzez swoje wybory sama usłała sobie ścieżkę prowadzącą do ruiny.

Podsumowując, "Makbet" Szekspira stanowi głęboką analizę natury człowieka w kontekście wpływu na swój los. W przypadku Makbeta to nie fatum, lecz jego własne decyzje, podsycane przez ambicję i manipulacje otaczających go osób, zadecydowały o jego tragicznym końcu. Tym samym można stwierdzić, że człowiek ma potencjał wpływać na swój los, choć często odbywa się to na granicy wolnej woli i wewnętrznych demonów, które mogą przejąć kontrolę nad jego działaniami.