Jakie czynniki wpływają na uleganie ludzi różnym wewnętrznym przemianom? Analiza na podstawie lektury obowiązkowej i innego utworu literackiego oraz wybranych kontekstów.

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 14.01.2026 o 17:36

Rodzaj zadania: Wypracowanie

Dodane: 31.03.2025 o 21:35

W literaturze osób ulegających wewnętrznym przemianom jest wiele. Proces ten może wynikać z różnorodnych czynników, w tym z doświadczeń życiowych, spotkań z innymi ludźmi, presji społecznej czy wewnętrznych konfliktów. Przyjrzymy się temu zagadnieniu, analizując bohaterów dwóch utworów: „Lalki” Bolesława Prusa oraz „Cierpień młodego Wertera” Johanna Wolfganga von Goethego. Obydwa dzieła pokazują, jak różne aspekty życia mogą wpływać na psychikę i poglądy jednostki, prowadząc do ich przemian.

„Lalka” Bolesława Prusa to powieść ukazująca rozkwit XIX-wiecznej Warszawy, jej różnorodność społeczną i konflikty. Główny bohater, Stanisław Wokulski, to człowiek ambitny i przedsiębiorczy, którego wewnętrzne przemiany są ściśle związane z jego życiowymi doświadczeniami i aspiracjami. Wychodząc z biedy, dzięki determinacji i ciężkiej pracy, staje się zamożnym kupcem. W jego przypadku ogromny wpływ na wewnętrzną przemianę ma miłość do Izabeli Łęckiej. To niespełnione uczucie, pełne romantycznych uniesień i przyziemnych rozczarowań, sprawia, że Wokulski przewartościowuje swoje życie. W tym kontekście można dostrzec, że emocje i osobiste przeżycia mogą stymulować zmianę postaw i wartości.

Jego miłość do Izabeli prowadzi do wielu wyzwań i rozczarowań, co powoduje, że Wokulski zaczyna inaczej postrzegać świat i siebie samego. Z jednej strony miłość ta napędza go do działania, z drugiej strony - konfrontacja z rzeczywistością i chłodnym wyrachowaniem Izabeli prowadzi go do frustracji i poczucia pustki. Wokulski zaczyna kwestionować sens życia w pogoni za miłością i bogactwem, co staje się katalizatorem jego wewnętrznej przemiany. Przykład ten ilustruje, jak emocje i osobiste relacje mogą wpływać na nasze decyzje i osobowość, prowadząc do głębokich przemian psychologicznych.

Z kolei „Cierpienia młodego Wertera” Goethego to opowieść koncentrująca się na wewnętrznych przeżyciach głównego bohatera, Wertera. Jest to postać targana silnymi emocjami, której wewnętrzne przemiany zachodzą głównie pod wpływem intensywnego uczucia miłości oraz społecznych oczekiwań. Werter, zakochany w Lotcie, zdaje sobie sprawę, że jego uczucie jest niemożliwe do spełnienia z powodu jej zaręczyn z innym mężczyzną. Miłość staje się dla niego źródłem radości i cierpienia, prowadząc go do skrajnych emocji i decyzji, ostatecznie skutkujących tragicznym finałem.

Przemiany Wertera są również silnie zdeterminowane presją społeczną i brakiem możliwości samorealizacji. Jego głęboka wrażliwość na piękno świata i sztuki stoi w opozycji do konwencji społecznych i oczekiwań, które na niego nakładano. Nie potrafi odnaleźć swojego miejsca w społeczeństwie, co prowadzi do poczucia alienacji i zagubienia. Werter próbuje uciec od rzeczywistości poprzez sztukę, literaturę i marzenia, lecz jego intensywne emocje i niemożność spełnienia pragnień doprowadzają go do skrajnego kroku – samobójstwa. W tym kontekście widzimy, że presja społeczna oraz niemożność odnalezienia się w ramach narzuconych przez społeczeństwo norm mogą prowadzić do dramatycznych przemian i decyzji.

Analizując obydwa utwory literackie, można zauważyć, że czynniki wpływające na wewnętrzne przemiany ludzi są różnorodne i złożone. Emocje, doświadczenia życiowe, relacje interpersonalne oraz presja społeczna to tylko niektóre z nich. Postacie takie jak Wokulski i Werter pokazują, że zmiana jest integralną częścią ludzkiego życia i może prowadzić zarówno do wzrostu, jak i tragicznych konsekwencji.

„Lalka” Prusa i „Cierpienia młodego Wertera” Goethego ukazują, że wewnętrzna przemiana bohaterów często wynika z ich relacji z otoczeniem oraz głęboko przeżywanych emocji. Z jednej strony miłość i ambicje mogą motywować do działania i osobistego rozwoju, z drugiej strony presja społeczna oraz niemożność spełnienia pragnień mogą prowadzić do frustracji, alienacji i dramatycznych decyzji. Literatura tym samym nie tylko odzwierciedla złożoność ludzkiego doświadczenia, ale także pokazuje, jak różnorodne czynniki kształtują nasze życie i nasze wewnętrzne ja.