Krytyczny obraz szlachty sarmackiej w twórczości oświeceniowej

Rodzaj zadania: Wypracowanie

Dodane: 16.10.2023 o 21:50

W czasach oświecenia, szlachta sarmacka, będąca przedstawicielem ówczesnego polskiego społeczeństwa, często była przedstawiana w krytycznym świetle. Oświeceniowi pisarze i filozofowie nie ukrywali swojej dezaprobaty wobec zachowań i wartości tej grupy społecznej.

Podstawowym zarzutem wobec szlachty sarmackiej było jej nadmiernie patriotyczne nastawienie. Jej członkowie uważali się za strażników polskości, kultywując tradycję i kulturę polską. Jednakże, oświeceniowcy widzieli w tym jedynie ograniczenie i zamknięcie szlachty na inne wpływy. Zdaniem pisarzy oświeceniowych, szlachta sarmacka nie była w stanie nawiązać dialogu ze światem zewnętrznym i nie potrafiła dopuścić do siebie nowych idei i zmian społecznych.

Kolejnym zarzutem, który oświeceniowcy kierowali w stronę szlachty sarmackiej, była jej rzekoma ignorancja i ograniczona edukacja. Szlachcicami można było zostać jedynie w wyniku urodzenia, niezależnie od zdolności czy wiedzy. Oświeceniowi pisarze, dbając o rozwój społeczny i intelektualny kraju, krytykowali ten stan rzeczy. W ich opinii, bez odpowiedniej edukacji szlachta nie mogła pełnić swojej roli w społeczeństwie, a jedynie utrzymywała się na koszt państwa.

Pisarze oświeceniowi często krytykowali również szlachecką elitę, która żyła w luksusie i dekadencji, jednocześnie nie angażując się w rozwój kraju. Klasa szlachecka bała się zmian, które mogłyby naruszyć jej uprzywilejowaną pozycję społeczną. Oświeceniowcy widzieli w tym nie tylko chciwość i egoizm, ale i nieodpowiedzialność wobec państwa i innych członków społeczeństwa.

Podsumowując, krytyczny obraz szlachty sarmackiej w twórczości oświeceniowej był wynikiem dezaprobaty wobec nadmiernie patriotycznych wartości, braku otwartości na nowe idee i zmiany społeczne, jak również braku odpowiedniej edukacji i zaangażowania w rozwój kraju. Oświeceniowi pisarze stawiali sobie za cel reformowanie społeczeństwa i rozwój intelektualny, co kolidowało z tradycjami i zachowaniami szlachty sarmackiej. Jednakże, warto zauważyć, że nie wszyscy szlachcice odpowiadali temu obrazowi, istniała również grupa, która aktywnie wspierała zmiany i rozwój kraju.