Kto lub co decyduje o życiu ludzkim? Analiza na podstawie utworów: "Lalka" Bolesława Prusa i "Makbet" W. Szekspira.

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 22.12.2023 o 17:33

Rodzaj zadania: Wypracowanie

Dodane: 12.12.2023 o 17:21

"Lalka" Bolesława Prusa oraz "Makbet" W. Szekspira to dwie znaczące pozycje literackie, które przedstawiają różne perspektywy dotyczące kwestii, kto lub co decyduje o życiu ludzkim. W obu tych utworach przewijają się zarówno siły zewnętrzne, jak i przekonania oraz decyzje podejmowane przez jednostki.

W "Lalce" głównym bohaterem jest Stanisław Wokulski, który desperacko usiłuje zdobyć serce Izabeli Łęckiej. Niestety, mimo swojej gorliwości, Wokulski jest ciągle blokowany przez różnego rodzaju czynniki zewnętrzne. Wśród nich najważniejszą rolę odgrywają arystokratyczne normy, które zabraniają Izabeli wiązać się z "plebejuszem". Kapitalistyczny system społeczeństwa, w którym sukces finansowy i pozycja społeczna są kluczowe, również decyduje o życiu bohaterów. Choć Wokulski odnosi znaczące sukcesy materialne, to jednak miejsce, jakie zajmuje w społeczeństwie, wynika nie z jego wysiłków czy wartości moralnej, ale z jego majątku.

Z kolei w "Makbecie" tytułowy bohater zostaje uwikłany w sieć przepowiedni wypowiedzianych przez trzy wiedźmy. Przekonany, że przewidywania te się spełnią, Makbet podejmuje decyzję o zamordowaniu króla i objęciu tronu. Jednak z biegiem akcji okazuje się, że to nie tylko proroctwo wiedźm determinuje jego los, ale również jego własne działania i wybory. Makbet staje się niewolnikiem swoich własnych decyzji i ambicji, które w rezultacie kosztują go utratę rozwagi i moralności. Wydaje się, że to właśnie Makbet decyduje o swoim życiu, ponieważ nie jest zmuszany przez siły zewnętrzne. Jego postępowanie wynika z jego własnej woli i pragnienia osiągnięcia władzy i wpływu.

Analizując oba utwory, można dojść do wniosku, że zarówno "Lalka", jak i "Makbet" koncentrują się na kontekście społecznym. Wokulski jest nieustannie ograniczany przez społeczne konwenanse, które wyznaczają jego drogę życiową. Z kolei Makbet podejmuje decyzje wynikające z pragnienia dominacji nad innymi i zdobycia władzy.

Nie można jednak odrzucić pytania, czy decyzje podejmowane przez bohaterów są autentycznymi wyborami czy też są wynikiem presji i warunków, w których się znaleźli. Może to być jedynie iluzja, że jednostka ma pełną kontrolę nad swoim życiem i decyzjami. Możemy zastanawiać się, jak zewnętrzne czynniki, takie jak system społeczny czy społeczne normy, wpływają na nasze wybory, a także jak nasze przekonania i ambicje wpływają na naszą zdolność do podejmowania autonomicznych decyzji.

Mimo różnic w stylu i kontekście, zarówno "Lalka", jak i "Makbet" podkreślają znaczenie zarówno wpływu czynników zewnętrznych na nasze życie, jak i decyzji podejmowanych przez jednostki. Życie ludzkie jest wynikiem skomplikowanej kombinacji tych czynników, które wzajemnie oddziałują na siebie. Czy to jednak oznacza, że nie mamy żadnej kontroli nad własnym losem? Być może nasze działania są rezultatem naszych przekonań, ambicji i wyborów, które z kolei są kształtowane przez siły zewnętrzne i kontekst społeczny. Decydując o ludzkim życiu, pozostajemy również w sferze wpływu zewnętrznych czynników, które nas kształtują i wpływają na nas.