Źródło nadziei w trudnych czasach dla człowieka: Analiza na podstawie lektury obowiązkowej, innego utworu literackiego oraz wybranych kontekstów

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 8.06.2025 o 13:07

Rodzaj zadania: Wypracowanie

Dodane: 2.06.2025 o 19:48

W czasach trudnych, kiedy człowiek staje w obliczu niepewności, cierpienia czy utraty, poszukiwanie źródła nadziei staje się nie tylko naturalną reakcją, ale często również koniecznością, która pozwala przetrwać i odnaleźć sens w sytuacjach wydających się beznadziejnymi. Literatura, jako odbicie ludzkich doświadczeń, stanowi doskonały punkt odniesienia do zrozumienia, jak postacie literackie radzą sobie z przeciwnościami losu, czerpiąc nadzieję z różnych źródeł. W analizie tej kwestii można odwołać się do "Lalki" Bolesława Prusa, która jest lekturą obowiązkową, oraz do "Nad Niemnem" Elizy Orzeszkowej, a także do kontekstu historycznego drugiej połowy XIX wieku oraz filozofii pozytywizmu, która była dominującym prądem myślowym tamtej epoki.

W "Lalce" Bolesława Prusa możemy obserwować losy postaci takich jak Stanisław Wokulski, który w czasach niepewności i przemian społecznych szuka nadziei w ideach oraz osobistych ambicjach. Wokulski przeżywa wiele trudnych chwil – problemy natury osobistej, a zwłaszcza jego nieszczęśliwa miłość do Izabeli Łęckiej oraz rozczarowanie rzeczywistością społeczną, której chciał być reformatorem. Wokulski swoją nadzieję pokłada w pracy i postępie – wiara w naukowe i technologiczne możliwości staje się dla niego drogą do odnalezienia sensu i poprawy swojego losu. Przykład Wokulskiego to ilustracja jak filozofia pozytywizmu, z jej wiarą w postęp i rozwój nauki, może stanowić źródło nadziei, pomagając znaleźć cel i motywację nawet w trudnych czasach.

Z drugiej strony, w "Nad Niemnem" Elizy Orzeszkowej, znajdujemy inny wymiar poszukiwania nadziei w trudnych czasach. Bohaterowie powieści, zmagający się z problemami po powstaniu styczniowym oraz trudną sytuacją ekonomiczną na wsi, odnajdują nadzieję w powrocie do wartości rodzinnych i wspólnotowych. Orzeszkowa kreśli obraz społeczności, w której pomimo zawirowań losów i przemian dziejowych, to właśnie relacje międzyludzkie, więzi rodzinne i przywiązanie do ziemi stają się fundamentem do budowy lepszej przyszłości. Justyna Orzelska, główna bohaterka, odkrywa wartość pracy na roli, dostrzega piękno natury i znajduje w tym siłę do stawiania czoła przeciwnościom. Orzeszkowa pokazuje, iż nadzieja rodzi się z poczucia przynależności oraz dążenia do harmonii z otaczającym światem.

Oba te utwory wskazują, jak różne mogą być źródła nadziei w czasach trudnych – od indywidualnych ambicji i wiary w postęp naukowy w przypadku Wokulskiego, po wspólnotowe wartości i harmonię z naturą w przypadku Justyny. Warto również przywołać kontekst historyczny, w którym dzieją się wydarzenia obu powieści. Druga połowa XIX wieku w Polsce była czasem intensywnych przemian społecznych i gospodarczych. Był to czas po upadku powstania styczniowego, kiedy społeczeństwo polskie na zaborach musiało na nowo odnaleźć swoją tożsamość i przyjąć nowe strategie działania na rzecz poprawy bytu narodowego i indywidualnego.

Pozytywizm, jako filozofia epoki, która silnie wpływa na obie powieści, wnosi przekonanie, że nauka, edukacja, praca organiczna i społeczna współpraca mogą stać się fundamentem odbudowy i rozwoju społeczeństwa. To właśnie z tego przekonania bierze się nadzieja – że poprzez dążenie do wiedzy, pracy i solidarności można przetrwać nawet najtrudniejsze czasy. W tym kontekście, pozytywistyczne podejście do życia bohaterów, przeniesione na grunt codziennych zmagań, staje się nie tylko tłem, ale i aktywnym czynnikiem kształtującym ich postawy wobec życia i napotykanych trudności.

Podsumowując, źródła nadziei w czasach trudnych mogą być zróżnicowane i zależą od indywidualnych oraz społecznych uwarunkowań. W "Lalce" mamy przykład wiary w naukę i postęp, podczas gdy "Nad Niemnem" wskazuje na wartości wspólnotowe i naturę jako źródła siły i przetrwania. Historia oraz kontekst epoki pozytywizmu dodatkowo podkreślają, jak ważne jest poszukiwanie rozwiązań oraz interpretacja trudności życiowych w odniesieniu do szeroko pojętego dobra jednostki i społeczności.