Człowiek wobec cierpienia i śmierci na podstawie „Dżumy” Alberta Camusa

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 12.01.2026 o 15:19

Rodzaj zadania: Wypracowanie

Dodane: 27.11.2025 o 16:33

„Dżuma” Alberta Camusa to powieść, która nie tylko stanowi świetne literackie studium epidemii, ale także głęboko analizuje kwestie cierpienia i śmierci. Camus, posługując się motywem zarazy, ukazuje różnorodność ludzkich reakcji na skrajne sytuacje, które zmuszają do refleksji nad życiem, cierpieniem oraz jego sensem.

Akcja powieści dzieje się w Oranie, mieście we francuskiej Algierii, które nawiedza epidemia dżumy. Na początku społeczność ignoruje oczywiste znaki nadchodzącej katastrofy - martwe szczury, umierające masowo, i pierwsze przypadki choroby. Jednak gdy zaraza staje się faktem, mieszkańcy są zmuszeni stawić czoła nie tylko fizycznemu cierpieniu, ale także moralnym i egzystencjalnym wyzwaniom.

Jednym z głównych bohaterów „Dżumy” jest doktor Bernard Rieux, który staje się symbolem heroicznej postawy wobec cierpienia. Jako lekarz, Rieux konfrontuje się z chorobą i śmiercią każdego dnia. Jego celem nie jest zrozumienie filozoficznych aspektów cierpienia, lecz konkretna walka z chorobą, ratowanie życia i ulżenie w bólu. Postawa Rieuxa jest przykładem pragmatycznego podejścia do cierpienia – zamiast szukać sensu w nieszczęściu, próbuje mu przeciwdziałać. Jego działania są motywowane humanizmem i wiarą w wartość ludzkiego życia, co czyni go wzorem dla innych mieszkańców Oranu.

Kontrasty wobec cierpienia ukazuje postać księdza Paneloux, który początkowo interpretuje zarazę jako karę za grzechy człowieka. Jego kazania są próbą nadania cierpieniu sensu religijnego, podkreślając, że jest to próba, jaką Bóg zsyła na ludzi. Jednak z czasem, widząc niesprawiedliwość i bezsensowną śmierć niewinnych, szczególnie dzieci, ksiądz Paneloux zaczyna wątpić w swoją interpretację cierpienia. Jego wewnętrzna przemiana pokazuje, jak trudno jest znaleźć jednoznaczną odpowiedź na pytania o sens cierpienia, gdy konfrontujemy się z jego brutalną rzeczywistością.

Kolejną interesującą postacią jest Tarrou, który niemal obsesyjnie dokumentuje wydarzenia w Oranie, próbując zrozumieć naturę zła i cierpienia. Jego notatki są próbą znalezienia odpowiedzi na pytanie, co sprawia, że ludzie stają się obojętni na cierpienie innych. Tarrou przeżywa swoje własne moralne zmagania, mające źródło w poczuciu winy za przeszłe działania, kiedy to był świadkiem bezsensownej śmierci z przyczyn politycznych. Jego refleksje prowadzą go do wniosku, że każdy musi podjąć walkę z „dżumą” na własny sposób, nie tylko jako chorobą, ale także metaforą zła obecnego w świecie.

Camus, poprzez swoje postacie, przedstawia różne sposoby radzenia sobie z cierpieniem i śmiercią. Dla niektórych mieszkańców Oranu epidemia staje się czasem próby charakteru i moralności. Jedni, jak Rambert, dziennikarz, początkowo myślą jedynie o ucieczce i powrocie do ukochanej kobiety, lecz z czasem decydują się pozostać i walczyć z zarazą, odkrywając w sobie poczucie odpowiedzialności wobec cierpiących.

Powieść Camusa ukazuje, że człowiek wobec cierpienia i śmierci jest istotą poszukującą sensu, choć nie zawsze jest w stanie go znaleźć. Rieux, Paneloux, Tarrou i inni mieszkańcy Oranu reprezentują różne postawy i odpowiedzi na egzystencjalne pytania. Jednak wspólnym mianownikiem jest fakt, że dżuma – zarówno jako choroba, jak i metafora – zmusza do działania, wyboru i refleksji nad własnym człowieczeństwem.

Pomimo tragicznego kontekstu, „Dżuma” nie jest powieścią pesymistyczną. Camus poprzez ukazanie solidarności, odwagi i poświęcenia swoich bohaterów, daje czytelnikom przesłanie, że w obliczu cierpienia i śmierci można znaleźć nadzieję i człowieczeństwo. Walka z cierpieniem, nawet jeśli wydaje się bezcelowa, ma wartość samą w sobie, a każde życie i każda ulga w bólu mają ogromne znaczenie.

W ten sposób „Dżuma” staje się uniwersalnym świadectwem walki z cierpieniem i śmiercią, ukazując, że pomimo nieuchronności tych doświadczeń, wartość ludzkiego życia i solidarność mają fundamentalne znaczenie. Camus, poprzez losy swoich bohaterów, podkreśla, że nawet w najtrudniejszych chwilach człowiek jest zdolny do wielkości, o ile potrafi stawić czoła rzeczywistości z odwagą i empatią.