Charakterystyka Stanisława Wokulskiego i Ignacego Rzeckiego z „Lalki”

Rodzaj zadania: Wypracowanie

Dodane: dzisiaj o 14:09

Stanisław Wokulski – charakterystyka

Po powstaniu i zesłaniu na Syberię, korzystając z nadarzających się okazji, Wokulski dorobił się znaczącego majątku, eksportując żywność dla armii rosyjskiej podczas wojny bałkańskiej. Dzięki temu stał się właścicielem dużego sklepu galanteryjnego w Warszawie. Mimo materialnego sukcesu, nie znalazł szczęścia – motorem jego działań była przede wszystkim nieszczęśliwa miłość do arystokratki Izabeli Łęckiej. Wokulski, człowiek realistyczny, przedsiębiorczy, rozumiejący mechanizmy rządzące ówczesnym światem, nieustannie zmaga się z niemożnością przekroczenia barier społecznych i uprzedzeń klasy wyższej.

To właśnie mezalians – związanie się kupca z bankrutującą arystokratką – powoduje swoisty tragizm tej postaci. Wokulski jest inteligentny, wszechstronny i wrażliwy. Marzy o pracy naukowej (zamiłowanie do nauki reprezentuje postać profesora Geista), ale rzeczywistość zmusza go do poświęcenia pasji na rzecz interesów. Nie potrafi odnaleźć się ani w świecie wyższych sfer (gdzie jest pogardzany jako dorobkiewicz), ani wśród dawnych przyjaciół z mieszczaństwa, którzy z kolei go nie rozumieją.

Jest bohaterem romantyczno-pozytywistycznym – z jednej strony kierują nim marzenia, emocje i tragiczne uczucie do Izabeli, z drugiej strony reprezentuje cechy pozytywisty: kult pracy, racjonalizm, aktywność społeczną (pomaga zarówno biednym, jak i Szumanowi w próbach polepszenia losu Żydów). Przeżywa jednak wielki kryzys wewnętrzny po fiasku swojej miłości – uczucie odrzucenia i rozczarowanie ranią go do głębi. W końcu, rozczarowany ludźmi i światem, znika w tajemniczych okolicznościach – być może popełnia samobójstwo, a być może ucieka, chcąc zacząć życie od nowa.

Wokulski to typ bohatera tragicznego, rozdartego między światem ideałów a rzeczywistością. Jego postać ilustruje dramat człowieka niepasującego do swoich czasów, wrażliwego indywidualisty zanurzonego w szarej codzienności epoki przemian.

Ignacy Rzecki – charakterystyka

Wychowany w duchu patriotyzmu przez ciotkę (rodziców stracił wcześnie), od młodości marzył o walce za ojczyznę, wzorując się na legendarnych bohaterach, takich jak Napoleon czy jego subiektowscy kompani. Brał udział w Wiośnie Ludów na Węgrzech, co przez całe życie wspomina z nostalgią i dumą. W powieści Rzecki jest przykładem człowieka, którego życie ukształtowały wielkie idee, choć świat, w którym żyje, już ich nie rozumie. Jego codzienność to przede wszystkim praca w sklepie galanteryjnym, najpierw u Minclów, potem u Wokulskiego, gdzie pełni funkcję subiekta i administratora.

Rzecki to samotnik, który odznacza się niezwykłą skromnością i pracowitością. Żyje bardzo oszczędnie, nie dba o sprawy materialne ani wygody. Niezmiennie wierny swoim przyjaciołom – wybacza Wokulskiemu jego słabości, stara się go wspierać i bronić przed plotkami. Podobnie ceni sobie młodego Ochockiego, którego wiąże z przyszłością polskiej nauki i postępu.

Jest marzycielem – z naiwną wiarą wypatruje powrotu czasów wielkich namiętności i walk o niepodległość, liczy nawet na powrót Bonapartego, jako symbolu odnowy politycznej Europy, czym wywołuje raczej uśmiechy politowania wśród młodego pokolenia. Rzecki nie potrafi znaleźć swojego miejsca w nowoczesnym społeczeństwie nastawionym na zysk i karierę. Czuje się obco pośród pogoni za pieniądzem i coraz częstszych przykładów ludzkiej znieczulicy.

Jego śmierć symbolizuje schyłek pewnej epoki – odchodzi ostatni romantyk, człowiek minionego świata wartości i lojalności. Choć nie odgrywa w powieści roli przywódcy czy reformatora, stanowi moralny drogowskaz i wzór człowieka szlachetnego, wiernego swoim przekonaniom. Rzecki, choć niepozorny i skromny, budzi sympatię czytelników swoim ciepłem, prostolinijnością, uczciwością oraz zdolnością do poświęcenia się dla innych. To postać tragiczna, bo niezrozumiała przez współczesnych, a zarazem wielka przez swoją wierność i szlachetność.