Funkcja poetycka języka na podstawie wiersza Tuwima "Słowisień" i innych utworów

Rodzaj zadania: Wypracowanie

Dodane: 18.10.2023 o 9:26

W dzisiejszych czasach coraz rzadziej zastanawiamy się nad funkcją poetycką języka, jego melodią, rytmiką i brzmieniem, które były istotą poezji klasycznej. Warto więc przyjrzeć się bliżej temu tematowi np. w kontekście twórczości Juliana Tuwima.

Tuwim, nazywany często "wieszczem słów", w swoim wierszu "Słowisień" unaocznia, iż język może być narzędziem o ogromnym potencjale emocjonalnym i intelektualnym, a zabawa słowem staje się głęboko wyrazistym aktem twórczym. Już na wstępie poeta przedstawia słowo jako fenomen, który mimo swojej ulotności, potrafi wywołać posłuch i wyrazisty obraz, co podkreśla linią: "Toć to słówko lichutkie, ogramolone, szarzeje", gdzie słowa mimo ich pozornej niewielkości, mają moc sprawczą.

Kolejne zwrotki wiersza rozwijają tę ideę, przedstawiając słowo jako żywy organizm – ma „główkę”, „nóżki”, „boczki”; dynamicznie się porusza, rośnie, „krzepnie”, „pęcznieje”, „faluje”. Poeta stopniowo odkrywa przed czytelnikiem, że słowa są nieodłącznym elementem ludzkiego świata, mogą być pełne życia, emocji, a nawet kształtować rzeczywistość, jak wers: „I patrz: już słówko bzyczy, gwarzy, iskrzy, fika”.

Również zabawy onomatopeją, czyli użyciem słów naśladujących odgłosy, stanowią w wierszu oś, wokół której zbudowana jest cała narracja. Przykładem może być fragment „Brzęczy i szumi – i huczy!”. Tuwim eksplorując granice języka, próbuje pokazać, że słowa nie muszą mieć jednoznacznego przekazu; mogą fascynować samym brzmieniem i rytmiką, co w połączeniu z umiejętnym formowaniem fraz sprawia, że czytający eksperymentuje z percepcją znaczeń.

W swoim dziele Tuwim ilustruje również fenomen "słowa malującego", które kreuje obrazy, a jednocześnie jest samym w sobie dziełem sztuki. Używa metafor, personifikacji i innych środków stylistycznych, by zilustrować, jak wielowymiarowe jest słowo pisane, jaki ma potencjał we wprowadzaniu odbiorcy w świat zmysłów i wyobraźni. "A zaraz puchnie, pęcznieje, rośnie, Krzepnie, pulsuje i faluje,", w tym fragmencie słowa przyjmują właściwości fizyczne, dając wrażenie materii, kobiecej sylwetki, obiektu, który się rozwija i zmienia.

Tuwim podkreśla również, że język to również zabawa i radość tworzenia. Wyraźne jest to w strofach, gdzie operując asonansami, aliteracjami czy grami słownymi, poeta przekazuje swoją fascynację możliwościami, jakie daje słowo. "Słowisień" w istocie przypomina czytelnikowi, że poezja nie musi podążać wyłącznie za przekazem treści – może stanowić samowystarczalny akt artystycznego użycia języka.

Wielowymiarowość słowa to również kluczowy element poezji Leopolda Staffa. W wierszu „Deszcz jesienny” słowa malują obrazy, a ich dźwięk naśladuje padające krople deszczu. Staff łączy treść z formą, wykorzystując rytm i brzmienie słów, by wywołać w czytelniku odpowiednie skojarzenia i nastroje.

Przykłady te pokazują, że funkcja poetycka języka w literaturze polskiej jest równie bogata, co różnorodna. Niezależnie od epoki i stylu, poeci wykorzystywali i nadal wykorzystują możliwości języka, by wyrazić coś więcej niż tylko proste znaczenie słów. Forma wyrażenia – dźwięk, rytm, obraz – staje się nieodłączną częścią przekazu, tworząc poetycką całość, w której każdy element pełni ważną rolę. Język w poezji, dzięki swoim poetyckim funkcjom, staje się narzędziem tworzenia rzeczywistości – subtelnej, złożonej i niezwykle osobistej.