Czy klęska całkowicie niszczy człowieka? Temat rozważ na podstawie losów Eneasza i Edypa.

Ta praca została zatwierdzona przez naszego nauczyciela: 22.11.2025 o 12:51

Rodzaj zadania: Wypracowanie

Dodane: 31.12.2023 o 13:18

Klęska jako motyw literacki służy wielu twórcom do ukazania wewnętrznej przemiany postaci, a także do stworzenia uniwersalnego obrazu kondycji ludzkiej. Badając losy Edypa, bohatera tragedii Sofoklesa oraz Eneasza, bohatera epopei Wergiliusza, można zastanowić się nad tym, jak doświadczenie klęski wpływa na życie i psychikę człowieka, a także czy klęska ostatecznie niszczy bohaterów, czy w jakimś stopniu oczyszcza i pozwala na nowe rozpoczęcie.

Edyp, sławny władca Teb, staje w obliczu nieszczęścia, którego skala wydaje się przekraczać wszelkie ludzkie pojęcie. Jego historia jest historią człowieka nieświadomie uwikłanego w tragiczny los, który dokonuje się przez krwawe czyny: zabicie własnego ojca i poślubienie matki. Kiedy prawda wychodzi na jaw, Edyp, stawa się symbolem klęski w najczystszej postaci. Próba rozwiązania zagadki własnego istnienia zderza się z brutalną prawdą o jego rodzinie i pochodzeniu. Klęska ta wydaje się niszczyć bohatera – oślepia się on swoimi rękami, traci władzę i jest wygnany. Jednak gdy rozpatrujemy koniec życia Edypa ("Edyp w Kolonie"), możemy dostrzec, że jego klęska dokonała w nim pewnego rodzaju oczyszczenia. Edyp akceptuje swoją winę, ale nie poddaje się całkowicie rozpaczy. Znajduje spokojną śmierć i w pewnym sensie zostaje wywyższony – przekształca się z przeklętego króla w postać niemal mistyczną. Klęska, choć z pozoru nie pozostawia mu nic, staje się szansą na zbawienie, aczkolwiek cena jest wyjątkowo wysoka.

Równie skomplikowany jest los Eneasza, bohatera "Eneidy". On także doświadcza istotnej klęski – upadku Troi i utraty ojczyzny. Dla Eneasza, jako piastuna ognia domowego i znaku kontynuacji rodu, klęska ta oznacza początek wędrówki i poszukiwania nowego miejsca dla swoich ludzi. Przez całą "Eneidę" śledzimy bolesne doświadczenie wygnania i wędrówki, której celem jest założenie nowej Troi, przyszłego Rzymu. Klęska Eneasza ma więc charakter fundamentu nowego początku – nie niszczy go jako indywidualną jednostkę, ale zmienia kierunek jego życia i cel, do którego zmierza. Eneasz, mimo wielokrotnych przeszkód i trudów, wykazuje się odpornością wobec klęski, ucząc się z niej i zaakceptowania roli, którą przeznaczenie mu przydzieliło. Rozumie, że klęska w Troi nie była końcem, lecz początkiem czegoś nowego – zarówno dla niego jak i dla jego ludu.

Rozważając losy tych dwóch postaci, można dostrzec, że klęska nie musi być równoznaczna z całkowitym unicestwieniem bohatera. Wydźwięk klęski zależy w dużej mierze od postawy człowieka wobec wydarzeń, które uznaje za katastrofalne. Zarówno Edyp, jak i Eneasz, na swoich drogach doświadczyli przemiany, której klęska stała się katalizatorem. Gdyby nie upadek, Edyp nie mógłby stać się mędrcem, a Eneasz – założycielem nowego narodu. Klęska, choć w pierwszej chwili wydaje się być końcem, często okazuje się początkiem nowej drogi, która otwiera przed bohaterem i jego potomstwem nieznane wcześniej horyzonty.