Omów dwa modele dramatu młodopolskiego: „Wesele" Stanisława Wyspiańskiego oraz "Moralność pani Dulskiej" Gabrieli Zapolskiej.

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 4.01.2024 o 17:36

Rodzaj zadania: Wypracowanie

Dodane: 2.01.2024 o 16:08

„Wesele" Stanisława Wyspiańskiego i "Moralność pani Dulskiej" Gabrieli Zapolskiej to dwa wybitne dzieła z okresu Młodej Polski, które znakomicie ilustrują różnorodność dramatu w tym okresie. Oba utwory są z pozoru różne, lecz oba dosadnie zajmują się problematyką społeczną i kulturową swoich czasów, wyrażając jednocześnie krytyczną refleksję nad rzeczywistością przełomu wieków.

„Wesele” Wyspiańskiego to dramat będący zapisem wydarzeń z autentycznej uroczystości weselnej poety i dramaturga Lucjana Rydla z Jadwigą Mikołajczykówną, córką chłopską. Akcja dramatu rozgrywa się w jednej nocy, co nadaje sztuce nie tylko dynamiki, ale również pewnego rodzaju urok czasowej unikatowości. Wyspiański stworzył w „Weselu” wielowątkowe dzieło, w którym splata się realistyczne przedstawienie chłopskiej zabawy z elementami symbolicznymi i wizjami, będącymi odzwierciedleniem narodowych mitów i utraconych nadziei. Poprzez postacie Gospodarza i Dziada, Chochoła czy Rycerza, autor ukazuje różne postawy wobec polskości i problemy związane z narodową tożsamością. Wyspiański zadaje pytania o możliwość pojednania klas społecznych oraz o rzeczywistą rolę inteligencji w życiu społeczno-politycznym kraju. Realizm w „Weselu” łączy się z mistycyzmem, a ślub chłopki z inteligentem staje się pretekstem do refleksji nad kondycją narodu, zaś sam dramat przekształca się w rodzaj rapsodu na tematy historyczne, społeczne i kulturowe.

Z kolei "Moralność pani Dulskiej" Zapolskiej jest dramatem obyczajowym, którego głównie skupia się na krytyce mieszczaństwa i jego obłudy. Zapolska z ironią rysuje portret tytułowej bohaterki, Anieli Dulskiej, kobiety pełnej konwenansów, obłudy i zakłamania. Postać pani Dulskiej jest uosobieniem mieszczańskiej "moralności", która pod płaszczykiem pozornego dbania o dobre imię rodziny i tradycyjne wartości kryje egoizm, cynizm oraz brak zrozumienia i empatii. Zapolska ukazuje krytycznie pomniejsze i większe grzechy Dulskiej: od wyzysku służby, przez dbałość o pozory społeczne, aż po zakłamane relacje z rodziną. Dramat jest świadectwem społecznej i moralnej degrengolady burżuazji oraz jej fałszywej etyki, na którą składa się hipokryzja i konformizm. Autorce zależy na demaskowaniu pozorów i pokazaniu prawdziwej twarzy mieszczaństwa w pełnej krasie.

Obydwa dramaty, mimo różnych form i technik narracyjnych, przyczyniły się do ukazania głębi problemów społecznych epoki Młodej Polski. Wyspiański poprzez miksowanie realistycznej i symbolicznej płaszczyzny w „Weselu” dostarcza wnikliwego i wielowymiarowego obrazu złożonych relacji narodowościowych i społecznych w Polsce. Zapolska w „Moralności pani Dulskiej” skupia się na precyzyjnym i gorzkim zarysowaniu charakterologicznym mieszczaństwa, angażując widza w studium obyczajowe pełne satyry i gorzkiej prawdy. Obie sztuki stanowią nieodłączny element kanonu literatury polskiej, dostarczając zarówno wartości artystycznej, jak i głębokiego przesłania społecznego, które nadal pozostaje aktualne.