„Wizerunki władców. Scharakteryzuj króla Edypa na podstawie przytoczonych fragmentów tragedii Sofoklesa oraz króla Makbeta, wykorzystując swoją znajomość dramatu Williama Szekspira. Porównaj dwóch monarchów.”

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 8.01.2024 o 17:10

Rodzaj zadania: Wypracowanie

Dodane: 6.01.2024 o 9:54

W historii literatury wielokrotnie powracają postacie władców pełniących kluczowe role w dziejach swoich narodów. Król Edyp, bohater tragedii Sofoklesa „Król Edyp” oraz Makbet, tytułowy bohater dramatu Williama Szekspira, to przykłady postaci monarszych, które niosą ze sobą obraz władcy targanego konfliktami wewnętrznymi oraz zewnętrznymi, decydujących o jego tragicznym losie.

Edyp, władca Teb, który wprowadzany jest do akcji jako postać heroiczna, od początku otoczony jest aurą człowieka, który wydaje się niemal wybrany przez bogów by prowadzić swoje miasto przez trudności. Rozpoczyna jako bohater – zbawca miasta przed Sfinksem. Wszyscy podziwiają jego mądrość i odwagę, którą wykazuje, rozwiązując zagadkę potwora. Ta sama mądrość i determinacja popychają go do odkrycia strasznej prawdy o sobie samym – to właśnie Edyp, nieświadomy, jest sprawcą nieszczęść na Teby, zabójcą własnego ojca i mężem swojej matki. Tłumacząc się przed mieszkańcami Teb mówi: „I nie wiem, jak teraz stanąć wam przed oczyma – ja, który przedtem tak wysoko się wiodłem…”. To świadectwo jego poczucia hańby i zmiany w samopoczuciu – z pozycji heroicznej na tragiczną.

Z kolei Makbet, władcza postać ze sztuki Szekspira, z pozoru zdaje się być zaufanym i honorowym wodzem, który pokonał zdrajców dla króla Dunkana. Jednak proroctwo czarownic, obiecujące mu koronę Szkocji, zapala w nim żądzę władzy i prowadzi do serii coraz to bardziej potępienia godnych czynów. Ambicja staje się jego klątwą, która ciągnie go w dół moralnej przepaści. Złudzenia i paranoja doprowadzają go do tego, że z uprzednio szanowanego staje się despotycznym tyranem, którego akty okrucieństwa oddalają od niego nawet najwierniejszych sojuszników. W kulminacyjnym punkcie, zrozpaczony po stracie żony i stając w obliczu nieuchronnej klęski, reflektuje nad próżnością życia: „Życie to tylko cień wędrowny, ubogi aktor, który przez godzinkę szaleje i szumu narobi, a potem już nie słychać go więcej; to baśń opowiedziana przez idiotę, pełna hałasu i furii, niczym nie znacząca”.

Obydwaj władcy są zatem postaciami tragicznymi, których wybory i działania prowadzą do ich upadku. Edyp, mimo iż jest wodzem obdarzonym mądrością, zostaje zgubiony przez niewiedzę o własnej tożsamości i nieuniknione proroctwo. Makbet zaś, kierowany niewłaściwymi doradcami i własnymi pragnieniami, traci honor i szacunek zdobyte przez wcześniejsze czyny. Co istotne, w obu postaciach widoczny jest wpływ nadprzyrodzonych sił – wróżb, które w tragiczny sposób kształtują losy obu władców.

Cechą wspólną Edypa i Makbeta jest również to, że ich historia wykracza poza osobisty dramat. Obydwa przypadki były przestrogą dla ówczesnych społeczeństw o skutkach bezmyślnej pychy (hybris) oraz o konsekwencjach, które niosły za sobą brak refleksji nad własnymi działaniami. To silny przekaz o kondycji ludzkiej, o błędach które popełniamy i o tym, jak władza może nas rozszarpywać.

Podsumowując, Edyp i Makbet są postaciami, które będąc wybitnymi władcami, swoimi decyzjami zaprowadzają siebie i swoje narody na krawędź zagłady, stając się równocześnie symbolem tragicznej kondycji ludzkiej i nieodwracalnego przeznaczenia. Pomimo upływu wieków, ich historie wciąż rezonują w kulturze, przypominając o tym, że w machinie losu nawet najmocniejsi mogą upaść.