Kat czy ofiara. Rozważ problem w kontekście opowiadania Borowskiego "Ludzie którzy szli"

Rodzaj zadania: Wypracowanie

Dodane: 20.10.2023 o 10:06

W oparciu o opowiadania Borowskiego "Ludzie którzy szli", możemy rozważać problematykę związana z rozróżnieniem między katem a ofiarą w czasach wojny. W konflikcie zbrojnym, które rozdziera społeczeństwo oraz narusza podstawowe prawa człowieka, realizacja roli katów często jest narzucana jednostkom w imię przetrwania. Obydwie strony konfliktu znajdują się pod wpływem bardzo skrajnych warunków, które składają się na kontekst moralny ich działań.

Wszyscy bohaterowie opowiadania doświadczają wojennych okrucieństw i muszą zmierzyć się z sytuacjami, w których muszą podejmować moralnie trudne decyzje. Często zmuszeni są stać się katami, gdyż od tego zależy ich własne przetrwanie oraz los ich rodzin. Przeżycie w obliczu ekstremalnej nędzy, głodu i przemocowej brutalności wojennej wydają się wtedy najważniejsze. W czasach wojny, kat i ofiara często stają się tożsame, ponieważ wszyscy są zmuszeni dokonywać nieludzkich czynów.

Borowski ukazuje tę złożoność relacji między katem a ofiarą na przykładzie otwierającego zbiór opowiadanie "Stanta z dziwnymi znakami". Główny bohater, który zdegradowany jest do roli boksera w "dziwnym obozie", musi walczyć na śmierć i życie z innymi więźniami, włącznie z dostosowującymi się do systemu kapo. Wydaje się, że w tej sytuacji każdy jest potencjalnie zarówno katem, jak i ofiarą. Wszyscy są zmuszeni do działania wbrew swoim pierwotnym wartościom i zasadom moralnym, aby tylko przetrwać.

Ogromną trudność w rozróżnieniu między katem a ofiarą w warunkach wojennych można dostrzec również w opowiadaniu "Pan Józef". Główny bohater, który jest więźniem obozu koncentracyjnego, zostaje wyznaczony do egzekucji innych więźniów. Z jednej strony jest wykonawcą, czyli swoistym katem, jednak z drugiej strony jest niewolnikiem okrutnego systemu skazującego go na śmierć w przypadku odmowy. Przeżywa wewnętrzne konflikty moralne i musi rozważać, jak daleko jest gotów się posunąć, aby zachować swoje własne życie.

Opowiada, takie jak "Noc", ukazują również pojęcie kat i ofiara jako tożsame. Główny bohater znalazł się po dwóch latach pobytu w obozie koncentracyjnym, polując na uciekinierów. Jednakże, z zakresu rozwoju akcji, dowiadujemy się, że bohater został zaledwie narzędziem w rękach systemu, niezależnie od tego, czy był katem, czy ofiarą.

W opowiadaniach Borowskiego, bohaterowie zmuszeni są do znoszenia okrucieństwa wojny i dokonywania nieludzkich czynów zarówno w roli katów, jak i ofiar. Czytelnik jest skłonny do zrozumienia i wybaczenia decyzji, które podjęli w imię przetrwania. To niewątpliwie rodzi pytania o moralność i etykę w czasach wojny, gdzie realia są zgoła inne niż te, z którymi mamy do czynienia na co dzień.

Ostatecznie, opowiadania Borowskiego ukazują tragiczne przejścia pomiędzy rolą kata a ofiary w czasach wojny. Przeplatając te dwie funkcje, autor obnaża złożoność moralną, jaką muszą mierzyć się jednostki, kiedy są zmuszane do działania w skrajnych warunkach przetrwania. W czasach konfliktów zbrojnych, pojęcie kat i ofiary staje się płynne i trudno je jednoznacznie rozróżnić, a tym samym wyznaczyć granicę między nimi.