Samotność - cierpienie czy wyzwanie i szansa na duchowy rozwój? W pracy odwołaj się do "Dżumy" Alberta Camusa, innej lektury szkolnej oraz wybranych kontekstów

Rodzaj zadania: Wypracowanie

Dodane: 22.10.2023 o 13:09

Samotność, będąca nieodłącznym elementem ludzkiego życia, jest tematem, który często wywołuje mieszane odczucia. Niektórzy uważają ją za cierpienie, zaś inni za wyzwanie i szansę na duchowy rozwój. W tej pracy skupię się na analizie różnych kontekstów związanych z samotnością oraz odwołam się do lektury "Dżuma" Alberta Camusa, "Zbrodni i kary" Fiodora Dostojewskiego i "Kordiana" Juliusza Słowackiego.

"Dżuma" Camusa to utwór, który ukazuje ludzką samotność w obliczu zagłady i niewidocznego wroga. Główny bohater powieści, doktor Rieux, zmaga się z samotnością, która wynika z poświęcenia się pracy i walce z zarazą. Bohater jest oddzielony od żony, która przebywa na leczeniu poza miastem – ich separacja jest wymuszona przez dżumę. Doktor codziennie staje w obliczu śmierci, cierpienia, ale także heroizmu i poświęcenia. Jego samotność jest podkreślona przez profesjonalne oddalenie się od pacjentów, z którymi nie może się zbytnio związać emocjonalnie ze względu na presję czasu i nadmiar obowiązków.

Samotności doświadcza także Jean Tarrou, tajemnicza postać, która angażuje się w walkę z epidemią. Jego notatki, będące formą dziennika, ukazują refleksję nad sensownością ludzkiego życia, egzystencjalne poszukiwania i poczucie odosobnienia w konfrontacji z nieludzką naturą dżumy. Tarrou wydaje się być samotnikiem, który przez swoje wybory życiowe i zapatrywania odizolował się od innych ludzi, nawet wtedy, gdy fizycznie angażuje się w pomoc.

Innym wymiarem samotności jest doświadczenie, jakiego doznaje Raymond Rambert, dziennikarz pragnący powrócić do Paryża, do swojej ukochanej. Jego samotność bierze początek z desperacji i poczucia bezsilności, gdyż wszelkie próby ucieczki z miasta kończą się fiaskiem. Przeżywa on izolację zarówno emocjonalną, jak i geograficzną. Ostatecznie jednak pragnienie bycia obok ukochanej osoby przekuwa w poczucie solidarności z mieszkańcami miasta, co umożliwia mu przezwyciężanie samotności przez aktywny udział w walce z dżumą.

Inną lekturą, która ukazuje samotność jako wyzwanie i szansę na duchowy rozwój, jest "Zbrodnia i kara" Fiodora Dostojewskiego. Główny bohater, Rodion Raskolnikow, po popełnieniu morderstwa popada w głęboką samotność. Jest on sam przed sobą, zmuszony zmierzyć się z wyborem, który sprawił, że stał się samotnym. Jednak to właśnie ta samotność staje się bodźcem do poszukiwania sensu życia i drogi do odkupienia. Poprzez samotność Raskolnikowa jako czytelnik jesteśmy świadkami jego wewnętrznej walki, który stawia go przed trudnymi dylematami moralnymi. To poprzez samotność bohater dojrzewa i zdobywa nowe spojrzenie na świat.

Kolejnym ważnym utworem w którym motyw samotności jest na pierwszym planie jest "Kordian" Juliusza Słowackiego. Samotność w "Kordianie" to jeden z najważniejszych motywów tego dramatu, który został napisany przez Juliusza Słowackiego w odpowiedzi na upadek powstania listopadowego. Jest ona wynikiem osobistych przeżyć głównego bohatera, ale także odzwierciedleniem ogólnych stanów psychicznych spotykanych w społeczeństwie tamtej epoki. Kordian, tytułowy bohater dzieła, jest osobą wyjątkowo wrażliwą i rozdartą między światem własnych dążeń, a brutalną rzeczywistością, co sprawia, że czuje się on niezrozumiany i izolowany od otoczenia.

Już na samym początku dramatu, w scenie na Mont Blanc, Kordian wyraża swoje uczucia samotności poprzez dramatyczną rozmowę z przyrodą. Jest to symboliczne bowiem, mimo otaczających go wspaniałości przyrody, czuje się samotny i opuszczony. Rozmowa ta ukazuje, że szuka on porozumienia i wsparcia, ale nie może go znaleźć wśród ludzi, więc próbuje znaleźć zrozumienie w nieożywionej naturze. Ta scena bardzo dobrze obrazuje jego duchowy kryzys oraz poczucie wyobcowania, które towarzyszą mu na przestrzeni całego dramatu.

Kordian odczuwa samotność również na gruncie społecznym. Mimo zamożnego pochodzenia, nie potrafi znaleźć sobie miejsca wśród ludzi ze swojego środowiska. Jego idealizm i młodzieńczy zapał do zmian nie znajdują odzwierciedlenia w zachowaniach innych osób, które reprezentują postawy oportunistyczne lub są zdemoralizowane. Chłopak pragnie czynu, chce zmienić świat, ale rozczarowuje się postawą starszego pokolenia, które nie wykazuje inicjatywy ani nie podziela entuzjazmu młodzieży do walki o niepodległość Polski.

Kordian zostaje także skonfrontowany z samotnością w wymiarze miłosnym. Napotyka na niezrozumienie ze strony ukochanej dziewczyny – Laury, która odrzuca jego uczucie. Niepowodzenia miłosne pogłębiają jego wewnętrzne rozdarcie i potęgują uczucia opuszczenia i niedopasowania do rzeczywistości, w której żyje. Ból i poczucie odrzucenia, jakiego doświadcza w sferze uczuciowej, mają głęboki wpływ na dalszy rozwój jego charakteru.

Samotność Kordiana uwidacznia się także w kontekście wydarzeń narodowych, kiedy staje się on symbolem narodu. Jego osobiste tragedie są ściśle związane z tragedią Polski. Zmagania Kordiana z uczuciem wyobcowania i bezsilności są odzwierciedleniem walki narodu o niepodległość i godność. W ostatnim akcie, podczas próby zamachu na cara, samotność Kordiana osiąga punkt kulminacyjny. Choć działanie to jest aktem odwagi i patriotyzmu, Kordian okazuje się być w nim zupełnie osamotniony zarówno fizycznie, jak i metafizycznie. To moment, w którym personalny dramat bohatera staje się dramatem narodowym - odrzutem jednostki, która kładzie na szali życie dla dobra większej społeczności.

W kontekście obecnej sytuacji, związanej z pandemią COVID-19, problem samotności nabiera szczególnego znaczenia. Izolacja społeczna, nakładane ograniczenia i dystans społeczny, sprawiają, że wiele osób cierpi z powodu samotności. Jednak jest także grupa ludzi, dla których samotność staje się wyzwaniem i szansą na duchowy rozwój. Przez samotność dwóch miesięcy kwarantanny, wielu z nas zaczęło postrzegać świat inaczej i docenić rzeczy, których wcześniej nie dostrzegaliśmy. Samotność stała się okazją do doświadczenia introspekcji i zdobycia nowych umiejętności.

Podsumowując, samotność może być zarówno cierpieniem, jak i wyzwaniem i szansą na duchowy rozwój. To zależy od kontekstu, w jakim się pojawia. Często jest to ból, który trzeba przeżyć i przekroczyć, ale może również prowadzić do odkrycia własnej tożsamości i pokonania wewnętrznych przeszkód. Ostatecznie, to od nas zależy, jak spojrzymy na samotność i co zrobimy, by wykorzystać jej potencjał do rozwoju.