Samotność jako izolacja czy opuszczenie przez innych: Omów na wybranych przykładach z literatury

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 24.05.2025 o 20:18

Rodzaj zadania: Wypracowanie

Dodane: 20.05.2025 o 22:43

Samotność jest uniwersalnym doświadczeniem, które towarzyszy ludziom od zarania dziejów, a literatura wielokrotnie i na różne sposoby podejmowała ten temat. Samotność może być postrzegana jako izolacja, będąca konsekwencją wyboru jednostki lub jako opuszczenie przez innych, co może prowadzić do cierpienia i poczucia niezrozumienia. W literaturze odnaleźć można liczne przykłady bohaterów, którzy doświadczyli samotności w różnorodny sposób, a każdy z nich ukazuje odmienny aspekt tej kondycji. Skupmy się na kilku wybitnych dziełach, które obrazują samotność jako izolację bądź opuszczenie przez innych: "Cierpienia młodego Wertera" Johanna Wolfganga von Goethego, "Zbrodnia i kara" Fiodora Dostojewskiego oraz "Mistrz i Małgorzata" Michaiła Bułhakowa.

Pierwszym przykładem jest Werter z powieści "Cierpienia młodego Wertera". Jest on młodym mężczyzną, który świadomie wybiera izolację, pogrążając się w świecie własnych myśli i uczuć. Werter jest artystą, osobą wrażliwą, nieprzystosowaną do surowych reguł społeczeństwa. Odczuwa głęboką więź z naturą, a jednocześnie nie potrafi odnaleźć się wśród ludzi. Jego samotność jest konsekwencją wyboru, ale również niezdolności do przystosowania się do rzeczywistości społecznej. Zakochany bez wzajemności w Lotcie, zamężnej kobiecie, Werter przeżywa głębokie cierpienia, które prowadzą go do desperacji. Jego samotność jest połączeniem izolacji i niezdolności otoczenia do zrozumienia głębi jego uczuć. Werter nie znajduje ukojenia ani w przyjaźniach, ani w relacjach z innymi, co ostatecznie prowadzi do tragicznego końca.

Innym przykładem jest Rodion Raskolnikow z powieści "Zbrodnia i kara" Fiodora Dostojewskiego. Jego samotność jest wynikiem zarówno izolacji, jak i opuszczenia przez społeczeństwo. Raskolnikow jest młodym studentem, który żyje w skrajnej nędzy, co już samo w sobie jest czynnikiem izolującym go od reszty społeczeństwa. Jego bunt przeciwko niesprawiedliwości społecznej prowadzi do popełnienia morderstwa, które ma na celu przekroczenie moralnych barier i zyskanie statusu wybitnej jednostki, ponad przeciętnością innych. Jednak po dokonaniu zbrodni Raskolnikow zaczyna doświadczać głębokiej psychicznej izolacji. Jego czyn odgradza go od ludzi, a przede wszystkim od zdrowia psychicznego. Samotność jest tutaj zarówno wybranym stanem, jak i rezultatem odrzucenia przez społeczeństwo. Raskolnikow, choć otoczony ludźmi, w tym przyjaciółmi i rodziną, nie potrafi nawiązać z nimi prawdziwej więzi. Jego udręka psychiczna prowadzi do izolacji wzmożonej przez poczucie winy oraz brak możliwości znalezienia zrozumienia i przebaczenia wśród innych.

W powieści Michaiła Bułhakowa "Mistrz i Małgorzata" postać Mistrza ukazuje inny wymiar samotności, będącej rezultatem opuszczenia przez innych. Mistrz, pisarz żyjący w Moskwie lat 30. XX wieku, zostaje odrzucony przez społeczeństwo literackie, które nie akceptuje jego powieści o Poncjuszu Piłacie. Jego dzieło zostaje skrytykowane, a on sam staje się obiektem drwin i zapomnienia. Pod wpływem presji i stresu trafia do szpitala psychiatrycznego, gdzie izolacja jest zarówno fizyczna, jak i duchowa. Mistrz czuje się opuszczony przez świat, którego nie potrafi zrozumieć jego wizji i talentu. Jego samotność nie jest wyborem, ale narzuconym mu stanem, w którym jedynym źródłem nadziei i zrozumienia staje się miłość Małgorzaty. Mimo trudności i wszelkich przeciwności losu, to ona wydobywa Mistrza z izolacji, stając się dla niego jedyną osobą, która w pełni go akceptuje i rozumie.

Literatura wielokrotnie ukazywała różnorodne oblicza samotności, przyglądając się zarówno jej zewnętrznym manifestacjom, jak i wewnętrznym przeżyciom bohaterów. Werter, Raskolnikow, czy Mistrz, są postaciami, które poprzez swoje doświadczenia prowadzą czytelnika do głębszego zrozumienia natury samotności. Samotność jako izolacja oraz jako opuszczenie przez innych, choć różne w swych przejawach, równie silnie wpływają na ludzkie życie. Literatura, przedstawiając te historie, nie tylko pozwala nam zrozumieć złożoność ludzkiego doświadczenia, ale także oddaje hołd uniwersalności tych emocji, które dotykają każdego z nas w mniejszym lub większym stopniu na różnych etapach życia.