Koncepcja Boga, życia oraz śmierci, a także roli człowieka, na podstawie wybranych średniowiecznych utworów.

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 15.01.2024 o 17:27

Rodzaj zadania: Wypracowanie

Dodane: 14.01.2024 o 22:39

Średniowiecze to okres w historii kultury europejskiej, który kształtowany był przede wszystkim przez religię chrześcijańską. Jako że literatura średniowieczna w dużej mierze była odzwierciedleniem prądów duchowych i filozoficznych ówczesnej epoki, to właśnie w niej możemy odnaleźć specyficzne pojęcie Boga, interpretację sensu życia, śmierci i roli człowieka. Analiza takich utworów jak "Boska Komedia" Dantego Alighieri, "Bogurodzica" – najstarsza polska pieśń religijna, czy "Dzieje Tristana i Izoldy" pozwoli nam lepiej zrozumieć te koncepcje.

"Boska Komedia" to epicka podróż Dantego przez trzy królestwa zmarłych: Piekło, Czyściec oraz Raj pod przewodnictwem Wergiliusza i Beatrycze. Bóg pojawia się tu jako wszechmocna, nieskończona istota, przed którą człowiek jest mały i bezbronny, ale równocześnie jako ten, który jest źródłem miłości i sprawiedliwości. Struktura poszczególnych kręgów piekła i czyśca jest odzwierciedleniem boskiej sprawiedliwości, która karze zmarłych za grzechy w życiu doczesnym. Pomimo iż Bóg jest sędzią, to jednak Dante podkreśla również Jego miłosierdzie - ludzie w czyśćcu oczekują na oczyszczenie i wejście do raju, co wskazuje na nadzieję na wybawienie. Sens życia zgodnie z tą koncepcją tkwi więc w dążeniu do Boga i życiu cnotliwym życiem, by uniknąć wiecznych cierpień i zasłużyć na niebieskie szczęście.

"Bogurodzica" natomiast jest hymnem, w którym dostrzec można modlitewne oddanie się w opiekę Matki Bożej. Maryja przedstawiana jest jako pośredniczka między ludźmi a Bogiem, zaś Bóg jako obiekt najwyższego uwielbienia. To utwór o wyraźnym charakterze prośby i zaufania w Bożą moc i dziedzictwo chrześcijańskie, co ma odbijać się w życiu codziennym wiernych. W kontekście życia i śmierci, tekst daje do zrozumienia, że wszystko zależy od woli Bożej, a człowiek powinien się poddać tej woli i dążyć do zbawienia.

"Dzieje Tristana i Izoldy", pomimo iż nie są dziełem o charakterze wybitnie religijnym, to jednak pełnią funkcję lustrem ówczesnego społeczeństwa, którego myślenie było przeniknięte chrześcijaństwem. Namiętna miłość tytułowych bohaterów, choć piękna, to jednak jest grzechem i prowadzi ich ostatecznie do tragicznej śmierci. Tu wyraźnie widać średniowieczny konflikt między cielesnością a duchowością.

Rola człowieka w średniowiecznej literaturze bywa więc wielowymiarowa. Z jednej strony, jest on bytem zależnym od Boga, którego powinnością jest wykonywanie Jego woli, życie w pokorze i cnocie, co zapewnia zbawienie. Z drugiej - człowiek jest istotą pełną namiętności i słabości, której życiowe wybory mogą prowadzić ku upadkowi.

Podsumowując, w literaturze średniowiecza Bóg jest utrzymywany w roli najwyższego sędziego i zbawiciela, życie rozumiane jest jako pielgrzymka ku wieczności, a śmierć jest tylko przejściem do innego, lepszego świata dla tych, którzy na to zasłużyli. Rola człowieka oscyluje między stałym dążeniem do doskonałości a nieuchronność błądzenia spowodowanym ludzką naturą.