Czy Faust z powieści Goethego ma szansę być szczęśliwym?

Ta praca została zatwierdzona przez naszego nauczyciela: 19.09.2024 o 21:18

Rodzaj zadania: Wypracowanie

Dodane: 21.01.2024 o 16:29

Faust, postać główna dzieła Johanna Wolfganga Goethego, jest naukowcem myślącym refleksyjnie i poszukującym odpowiedzi na najważniejsze pytania egzystencjalne.

Rozważając możliwość osiągnięcia szczęścia przez Fausta, warto zastanowić się, czym dla niego jest szczęście i jakie wybory podejmuje w celu jego zdobycia. Faust, znużony jałowym życiem uczonym i swym akademickim istnieniem, pragnie doświadczyć czegoś więcej niż tylko teoretyczne spekulacje. Dążenie do szczęścia staje się dla niego obsesyjną potrzebą, pragnieniem poznania świata w jego najbardziej podstawowych, ale też transcendentalnych aspektach.

Pakt z Mefistofelesem, diabelskim entuzjastą ludzkiej destrukcji, jest odzwierciedleniem desperackiej próby Fausta, aby przekroczyć ludzkie ograniczenia i osiągnąć pełnię doświadczenia. Faust zobowiązuje się, że przekaże swoją duszę diabłu, jeżeli ten pomoże mu odnaleźć moment tak piękny, że poprosi aby czas się w nim zatrzymał. Tutaj kryje się sedno jego rozumienia szczęścia – jako chwili doskonałej, wartej zatrzymania w niej czasu na wieki.

W dalszym ciągu powieści Faust doświadcza wielu przygód oferowanych przez Mefistofelesa, lecz żadna z nich, choć pełne są zmysłowych przyjemności i efemerycznej radości, nie prowadzi do trwałego szczęścia. Zarówno romanse (jak choćby z Małgorzatą), jak i chwilowe triumfy materialne czy polityczne okazują się niewystarczające.

Dopiero w drugiej części dzieła Goethego Faust zaczyna dostrzegać inne wymiary szczęścia, takie jak twórcza praca nad udoskonaleniem świata i społeczeństwa. Faust staje się działaczem społecznym, który pragnie odkryć urok prostego życia, pracy dla wspólnego dobra, bezinteresowności i prawdziwej miłości do bliźniego.

Jednakże dopiero w końcowej części swojego życia, pracując nad odzyskaniem żyznych ziem z rąk morza, Faust zdaje się doświadczyć momentu, który jeśli nie daje pełni szczęścia, to przynajmniej namiastki jego ideału. Widząc tłumy ludzi, które zamieszkały na nowo pozyskanych ziemiach, po raz pierwszy wypowiada słowa, które wskazują na jego zadowolenie z dokonanego dzieła i gruntu pod zrealizowanie utopijnego społeczeństwa.

W tej chwili słowa Mefistofelesa, będące warunkiem paktu, nie są spełnione - Faust nie prosi, by czas się zatrzymał, lecz raczej wyraża nadzieję na przyszłość. Zatem nawet w ostatnim akcie życia nie odnajduje on idealnej chwili, choć jego strumień świadomości zbliża się ku temu stanowi.

Śmierć Fausta pojawia się nie jako porażka, lecz jako uwieńczenie jego dążeń. Zrywa pakt z Mefistofelesem dzięki boskiej interwencji i przez to może być uratowany. Zgodnie z duchem chrześcijańskiej teologii, w której pojednanie z Bogiem i łaska są gwarancją zbawienia, Faust ma szansę na osiągnięcie wiecznego szczęścia, różnego jednak od tego, które poszukiwał na ziemi.

Podsumowując, mimo że Faust przez większość swojego życia nie jest w stanie znaleźć trwałego szczęścia, jego ostateczne zbawienie oraz zmiana priorytetów i zrozumienia, co jest prawdziwym szczęściem, prowadzą do wniosku, iż postać ta ostatecznie ma szansę osiągnąć szczęście, lecz nie na ziemi, lecz w wieczności. Ogromna transformacja, której Faust doświadcza, od chciwego poszukiwania przyjemności do altruistycznego działania na rzecz ludzkości, bolączki ludzkiego istnienia zamieniając w misję poświęcenia, zdaje się ostatecznie przybliżać go do wyższego ideału szczęścia.