Problem władzy despotycznej na podstawie Dziadów cz. III Adama Mickiewicza.

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 25.01.2024 o 18:49

Rodzaj zadania: Wypracowanie

Dodane: 25.01.2024 o 16:44

Despotyzm to forma rządów, w której władca ma nieograniczone pełnomocnictwa, które wykorzystuje w sposób autorytarny i samowolny, często ku szkodzie społeczeństwa. Może to prowadzić do agresji, tortur i fałszywych oskarżeń wobec obywateli, a także nadużycia władzy. Temat despotyzmu został podjęty przez Adam Mickiewicza w "Dziadach" cz. III, gdzie autor diagnozuje problemy związane z tyranią na przykładzie postaci Nowosilcowa, działającego na tle skomplikowanej sytuacji politycznej i społecznej Polski po upadku powstania listopadowego.

Sylwetka Nowosilcowa, zastępcy namiestnika Królestwa Polskiego, występuje w dramacie jako personifikacja despotycznej władzy. Jego postać ma bezpośrednie tło historyczne, będąc opartą na rzeczywistym Nikołaju Nowosilcowie, co czyni ją tym bardziej wymowną. Postać ta przestawiona jest jako człowiek obdarzony dwuznacznością: z jednej strony jest bezwzględnym tyranem usługującym carowi, z drugiej zaś człowiekiem odczuwającym lęki i niepokoje dotyczące swojej pozycji.

Scena "Sen Senatora" stanowi kulminacyjny moment obnażający despotyczne dążenia i lęki Nowosilcowa. Rozpoczyna się od marzeń o mocy i uznaniu, przeradzających się w koszmar utraty poparcia cara. Sen ten odsłania nietrwałość łaski monarchy i przemijalność takiej władzy, wyrażając jednocześnie przestrogę dla samych despotów.

Kolejny aspekt despotyzmu, jakim zajmuje się Mickiewicz, to "Ustęp" przedstawiający wprowadzane przez Nowosilcowa reformy, mające zwiększać represje wobec społeczeństwa Polskiego. Kontekst historyczny i społeczny tej sceny podkreśla zakłócenie porządku społecznego i narzucenie innego, niezgodnego z tradycjami narodu.

O brutalności despotycznej władzy świadczy także scena "Przegląd wojska", w której rosyjska armia i car są symbolem opresyjnych rządów. Defilada ta wywiera ogromny wpływ na mieszkańców Petersburga, a śmierć żołnierzy pokazuje bestialstwo praktykowane przez władzę despotyczną. Mickiewicz przedstawia tę scenę jako akt przemocy, a także okazję do rozmyślań na temat losu polskiego narodu.

Wątek związany z losem młodzieży polskiej i zesłanych na Syberię ofiar despotyzmu ukazuje skalę tragedii wywołanej przez samowolę Nowosilcowa. Przemysł jego decyzji wpływa destrukcyjnie nie tylko na jednostki, ale także na cały naród. Przedstawiony obraz zsyłek stanowi silne potępienie despotycznej polityki cara i jego przedstawicieli.

Podsumowując, despotyzm Nowosilcowa, ukazany w "Dziadach" cz. III, stanowi przestrogę przed działaniami szkodliwymi dla społeczeństwa Polskiego pod zaborami. Refleksja nad przemijalnością władzy despotycznej, jaką prezentuje Senatorka, i dużej roli despotyzmu w literaturze romantycznej wyraźnie podkreśla ważność tej tematyki. Mickiewicz przekazuje, że żaden ustrój oparty na tyrani nie jest wieczny i musi w końcu upaść pod ciężarem własnej hybrydy i zła wobec społeczeństwa, co znajduje odzwierciedlenie w losach Postaci opisanych w "Dziadach" cz. III oraz w dziedzictwie tego dzieła dla współczesnych i przyszłych pokoleń.