Cechy dramatu szekspirowskiego na przykładzie "Makbeta" lub „Hamleta”

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 29.01.2024 o 15:29

Rodzaj zadania: Wypracowanie

Dodane: 27.01.2024 o 17:51

Szekspir, będąc jednym z najwybitniejszych dramatopisarzy wszech czasów, zaznaczył swoje miejsce w dziejach literatury jako aktor, reżyser i dramaturg. Jego twórczość przypada na przełom renesansu i baroku, kiedy to doświadczono dynamicznego rozwoju sztuki i literatury. Dopiero jednak w epoce romantyzmu uzyskał uznania, które zasługiwał, a jego dzieła zaczęto badać i podziwiać.

Dramat szekspirowski, choć wyrosły z tradycji renesansowego dramatu, wprowadził innowacyjne rozwiązania. Analizując „Hamleta” lub „Makbeta”, można zauważyć naruszenie klasycznej zasady trzech jedności: miejsca, czasu i akcji. Akcja obu tych dramatów rozprasza się w czasie i przestrzeni. Różnorodność motywów pobocznych, jak na przykład historia Fortynbrasa w "Hamlecie" czy postać Banka w „Makbecie”, wzbogaca fabułę i wpływa na jej rozwój.

Szekspir zrywa także z zasadą decorum, co widać w łączeniu stylów: tragizmu z komizmem, języka wysokiego z potocznym. Ten mieszanek stylów oddaje dynamikę społeczeństwa, a postaci z różnych warstw społecznych – od arystokracji do plebsu – komunikują się ze sobą, tworząc realistyczny obraz ówczesnego świata.

Tradycyjna tragedia antyczna kierowała emocjami widzów w stronę doświadczenia oczyszczenia, zwanego katharsis. W dramatach Szekspira, szczególnie w "Hamlecie", nie mieliśmy jednak do czynienia z pełnym katharsis. W „Hamlecie" obserwujemy Baconian Rage, gniew głównego bohatera, który nie przynosi ulgi, a sceny dynamiczne i wieloznaczne zakończenia uniemożliwiają jednoznaczne wyjaśnienie losów postaci.

Zmienia się również podejście do występu aktorskiego. Szekspir nie ogranicza się do małej liczby aktorów na scenie, prezentuje sceny batalistyczne i masowe. Sceny śmierci, które są punktem kulminacyjnym, są często drastyczne i krwawe – to nowość w porównaniu do dotychczasowej praktyki teatralnej.

W eliminacji i transformacji chóru klasycznego z antyku, funkcje chóru zostają zastąpione przez monologi i refleksje postaci. Rozwijany jest wewnętrzny świat bohaterów, a interpretacja pozostawiona jest widzom, jak w słynnej scenie "Być albo nie być" w „Hamlecie”.

Szekspir wprowadza ponadto elementy fantastyczne i metafizyczne, umieszczając w swoich dramatach dusze, widma i czarownice, które są odzwierciedleniem przekonań epoki i inspiracją dla romantyków. Widać to zarówno w pojawieniu się ducha ojca Hamleta, jak i w scenach z czarownicami w „Makbecie”.

Postacie w dramatach szekspirowskich są skomplikowane i tragiczne, a ich motywacje i konflikty wewnętrzne są głęboko analizowane. Przykładowo, Hamlet zmaga się z konfliktem pomiędzy rozumem a uczuciami, zaś Makbet wpada w pułapkę swojej ambicji i wpływu metafizyki.

Szczególnego znaczenia nabiera struktura dramatu szekspirowskiego i konwencje teatralne. Odstępy od użycia masek i koturnów, obecność ról kobiecych granych przez mężczyzn dostarcza realizmu i bezpośrednio angażuje odbiorców w losy bohaterów.

Podsumowując, twórczość Szekspira stanowi ewolucyjny rozwój dramatu, z którego między innymi wynika pogłębienie psychologicznego rysowania postaci oraz rezygnacja z niektórych antycznych konwencji. Dzieła Szekspira pełnią wzorcowe miejsce w literaturze światowej, a ich wpływ na rozwój teatru jest niekwestionowany. Zachęta do samodzielnej analizy i interpretacji jego dzieł pozostaje nadal aktualna i ważna dla każdego, kto chce głębiej zrozumieć literaturę i sztukę teatralną.