Groteska jako sygnał katastrofy niezarejestrowanej przez racjonalne czynniki w "Szewcach" i "Mistrzu i Małgorzacie" - analiza i cel posłużenia się tą konwencją

Rodzaj zadania: Wypracowanie

Dodane: 25.10.2023 o 20:25

Groteska to jedna z najbardziej fascynujących konwencji literackich, która umożliwia autorom ukazanie w swoich dziełach napięcia pomiędzy światem realnym a fantastycznym. W twórczości polskich pisarzy, Wojciecha Bogusławskiego i Michaiła Bułhakowa, groteska ma służyć jako sygnał katastrofy, która nie jest dostrzegana przez racjonalne czynniki społeczeństwa. Na przykładzie dramatu "Szewcy" i powieści "Mistrz i Małgorzata" można zrozumieć, jak autorzy wykorzystują tę konwencję w celu rozważania problemów i absurdów, jakie napotyka człowiek w czasach kryzysu i zmian społecznych.

W "Szewcach" Wojciech Bogusławski wykorzystuje groteskę, aby ukazać zagrożenie, jakie niesie ze sobą rozwój przemysłu i przemiany społeczne. Głównym bohaterem jest Szewc, który jest reprezentantem starego, tradycyjnego rzemiosła. W dramacie Bogusławski przedstawia drewniany model szopki, w której mieszczą się nie tylko buty, ale również cały świat. To symbolizuje, że świat rzemieślnika zostanie zniszczony przez nowoczesność i industrializację. Groteskowy obraz podkreśla także absurdy i przewrotności, które teraz panują w społeczeństwie. Wraz ze zmianami dochodzi do utraty wartości, czego przykładem jest postać Wójta, który dla własnej korzyści jest gotów zburzyć cały świat i ustanowić nowe, absurdalne zasady. Groteska w "Szewcach" ma więc za zadanie zarysować konflikt między starą, tradycyjną Polską a nowoczesnością, jak również zobrazować katastrofę dorastającego kapitalizmu.

Z kolei "Mistrz i Małgorzata" Michaiła Bułhakowa jest przykładem wykorzystania groteski do odkrywania absurdu w sowieckim społeczeństwie. Powieść ta opowiada o wizycie diabła w Moskwie i wpływie, jaki wywiera na różne jednostki. Groteskowe i absurdalne sytuacje pokazują zakłamaną i nielogiczną rzeczywistość, w której równocześnie działają dobre i złe siły. Przykładem jest postać Mistrza, który pisze powieść o Pontiusie Piłacie i Jezusie Chrystusie, a ostatecznie zostaje uznany za szaleńca i trafia do zakładu psychiatrycznego. Groteska pozwala autorowi na ukazanie absurdalnej sytuacji, w której rozum i racjonalność nie są w stanie objaśnić zjawisk, jakie mają miejsce w społeczeństwie, jak dyktatura, cenzura czy terror. Groteskowe i fantastyczne elementy stają się kluczem do odkrywania prawdy, która nie jest widoczna na pierwszy rzut oka.

Obrazy groteskowe w "Szewcach" i "Mistrzu i Małgorzacie" służą jako sygnał katastrofy, która nie jest rejestrowana przez racjonalne czynniki. Obydwie historie przedstawiają świat, w którym postępujące zmiany społeczne i polityczne prowadzą do chaosu i utraty wartości. Groteska pozwala autorom na ukazanie absurdów, które są skutkiem takiego stanu rzeczy. Ostateczne katastrofy, jakie spotykają bohaterów, są sygnałem, że coś jest nie w porządku, że coś jest zagrożeniem dla ludzkiego bytu. Groteska w obu utworach pełni więc ważną rolę, służącą do przedstawiania niepokoju i krytyki społeczeństwa.