Człowiek - istota pełna sprzeczności: "Makbet" Szekspira

Rodzaj zadania: Wypracowanie

Dodane: 25.10.2023 o 20:54

William Shakespeare, jeden z najważniejszych dramatopisarzy w historii literatury, stworzył dzieło niezwykle skomplikowane i wielowymiarowe, jakim jest "Makbet". Utwór ten pozwala spojrzeć na człowieka jako istotę pełną sprzeczności, rozdwojoną pomiędzy dobrem a złem, ambicją a moralnością, rozsądkiem a szaleństwem. Postać głównego bohatera, Makbeta, to doskonałe odbicie tych sprzeczności, które kształtują i determinują ludzkie działania oraz ich konsekwencje.

Makbet, z początku lojalny i odważny szkocki wojownik, uosabia cechy idealnego rycerza. Jest szanowany przez swojego króla Duncana i przez towarzyszy broni. Wydaje się być człowiekiem prawym, obowiązkowym i wiernym, który stawia honor na pierwszym miejscu. Ta idea rycerza walczącego dla dobra swojego królestwa i honoru wydaje się być sprzeczna z obrazem, jaki kreuje się stopniowo w utworze.

Kluczowym momentem, który rozpoczyna wewnętrzny konflikt Makbeta, jest spotkanie z trzema wiedźmami. Te zjawiska przekonują Makbeta, że czeka go wielka przyszłość, w tym zdobycie tronu szkockiego. Perspektywa tak wielkiej władzy pociąga Makbeta, choć z początku stara się on odeprzeć pokusę realizacji przepowiedni poprzez zdradę. Zjawiska te służą jako katalizator jego wewnętrznych sprzeczności — ambicji która zaczyna przeważać nad moralnością.

Lady Makbet, żona głównego bohatera, staje się kolejnym elementem wzmacniającym jego wewnętrzny konflikt. Przesiąknięta ambicją, wyzwana na instrumencie siły, nakłania męża do zbrodni. Jej nieugięta determinacja i brak skrupułów prowadzą do tragedii, ale właśnie w tych momentach objawia się kolejna sprzeczność w postaci Makbeta: wahania versus determinacja. Choć początkowo waha się, ostatecznie ulega presji żony i własnej nieokiełznanej chciwości władzy.

Po zamordowaniu króla Duncana, w Makbecie zachodzi dalej posunięta zmiana. Z jednej strony odczuwa ogromne wyrzuty sumienia, z drugiej jednak strony jego głód władzy i nieufność prowadzą go do kolejnych zbrodni. Zakłada, że pozbycie się Banqua i Fleance'a oraz Macduffa zapewni mu absolutne bezpieczeństwo i trwałość władzy. Ta paranoja i ciągłe napięcie wskazują na sprzeczność między realnym, ludzkim Makbetem, a nieugiętym, żądnym krwi tyranem, którego tworzy zbrodnia.

Mamy również do czynienia ze sprzecznością między zewnętrznym wizerunkiem a wewnętrznymi przeżyciami Makbeta. Na zewnątrz prezentuje się jako pewny siebie, potężny władca, jednak jego wewnętrzna walka z wyrzutami sumienia i strachem przed odkryciem zdradza jego prawdziwy stan ducha. Scena, w której widzi duchy swoich ofiar, pokazuje jego niezdolność do ucieczki od konsekwencji własnych działań i kłamstw.

Pod koniec dramatu Makbet, na polu bitwy, stawia czoło swojej ostatecznej sprzeczności: chęci życia kontra nieuchronności śmierci. Jego desperacka walka z losem wyraża bardziej pragnienie ratowania swojego honoru niż realne przekonanie o zwycięstwie. Uświadamia sobie, że jego życie zostało zrujnowane przez niekontrolowaną ambicję, co prowadzi do jego nieuniknionej śmierci z ręki Macduffa.

Istotnym wątkiem jest również przeżywanie sprzeczności przez Lady Makbet. Na początku dramatu, cechuje ją niebywała determinacja i bezwzględność, natomiast w miarę rozwoju akcji, jej poczucie winy i wyrzuty sumienia nawarstwiają się. Skutkiem tego jest jej popadnięcie w obłęd i samobójstwo. To dramatyczne zmiany w jej zachowaniu odzwierciedlają, jak bardzo zewnętrzne działania wpływają na wewnętrzne rozdarcie człowieka.

Dramat "Makbet" to więc nie tylko opowieść o ambicji i władzy, ale także głęboka analiza ludzkiej natury jako istoty pełnej sprzecznych pragnień, emocji i myśli. Postacie stworzone przez Shakespeara, zwłaszcza Makbet i Lady Makbet, to symbole tej wewnętrznej walki, z którą boryka się każdy człowiek. Dzięki temu dramat zyskuje uniwersalny wymiar, który pozostaje aktualny i wywołujący refleksje również w dzisiejszych czasach.