Człowiek w poszukiwaniu swojego miejsca na ziemi: analiza literacka i filmowa

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 1.02.2024 o 10:06

Rodzaj zadania: Wypracowanie

Dodane: 31.01.2024 o 19:53

Poszukiwanie swojego miejsca na ziemi to motyw uniwersalny, przewijający się przez wiele dzieł literackich i kulturowych. Bohaterowie wędrują przez życie, zmierzając ku własnej tożsamości, pragnieniom i ideom, by odnaleźć miejsce, w którym będą mogli się spełnić i żyć w zgodzie ze sobą. Posługiwać się będę przykładami z "Lalki" Bolesława Prusa, "Kordiana" Juliusza Słowackiego oraz wybranego przeze mnie filmu "Into the Wild" (reż. Sean Penn), by ukazać, jak rozmaicie może wyglądać ta droga.

W "Lalce" Bolesława Prusa spotykamy postać Stanisława Wokulskiego – mężczyzny, który przez pryzmat miłości, ambicji społecznych i naukowych poszukuje swojej roli w społeczeństwie. Jego miłość do Izabeli Łęckiej jawi się jako jedna z dróg do osiągnięcia pozycji, której bez ustanku pragnie. Wokulski dąży do uznania w świecie warszawskiej arystokracji, jednocześnie pragnie odnaleźć sens w badaniach naukowych. Niemniej, ku zaskoczeniu czytelnika, żadna z tych dróg nie przynosi mu satysfakcji. Wokulski, mimo usilnych starań, nie znajduje swojego miejsca – jest zbyt bogaty dla biednych, zaś arystokracja zawsze będzie go postrzegać jako intruza. W efekcie, postać Wokulskiego staje się symbolem człowieka pogubionego, którego energiczne poszukiwania miejsca w świecie kończą się niemalże tragiczną rezygnacją.

"Kordian" Juliusza Słowackiego przedstawia zupełnie inny wymiar poszukiwań. Tytułowy bohater, młody Polak, marzący o wyzwoleniu narodu z zaborczego uścisku, zdaje się być personifikacją młodej polskiej inteligencji z pierwszej połowy XIX wieku, która szukała sposobu na bycie użyteczną dla swojego kraju. Kordian przechodzi przemianę od zranionego osobistymi porażkami romantyka, po postać mającą aspiracje, by stać się Hamletem narodowym. Czujący się obowiązany do podjęcia publicznej i politycznej misji, zmaga się jednak z osobistym dylematem i wewnętrzną słabością. Jego podróż przez Europę, wznoszenie się na Mont Blanc, a potem próba zamachu na cara, to poszukiwanie sposobów na zrealizowanie narodowych aspiracji. Zarówno podróż geograficzna, jak i duchowa, jest dla Kordiana drogą do odnalezienia siebie i swojej roli w historii Polski. Mimo niewiary w możliwość zmiany i melancholijnego zakończenia, Kordiana można interpretować jako symbol niepokoi młodego pokolenia i ich nieustannej walki o to, by Polska odnalazła swoje miejsce wśród wolnych i niepodległych narodów.

Na koniec wspomnę film "Into the Wild", który jest adaptacją prawdziwej historii Christophera McCandlesa, młodego chłopaka, który porzucił życie w społeczeństwie, by wyruszyć w podróż do dzikiej Alaski. Film pokazuje jego odwagę, by porzucić materialne atuty cywilizacji w imię poszukiwania prawdziwego ja i łączności z naturą. Chris, podobnie jak Wokulski i Kordian, szuka swojego miejsca na ziemi, ale robi to dosłownie, oddalając się od społeczeństwa, które, jego zdaniem, nie pozwala na prawdziwe, autentyczne życie. Jego historia jest przestrogą przed zbytnim idealizmem i brakiem przygotowania, ale także świadectwem niezwykłego pragnienia zrozumienia świata i siebie samego na głębszym, bardziej osobistym poziomie.

Te trzy różne historie łączy jedno – pragnienie odnalezienia sensu istnienia i "własnego miejsca na ziemi". Czy to poprzez społeczne ambicje, patriotyczne dążenia, czy duchową wędrówkę, bohaterowie podążają ścieżkami, które mają ich doprowadzić do odpowiedzi na pytanie o ich indywidualną tożsamość i cel w życiu. Ich podróże, mimo różnych kontekstów i wyników, stanowią ważną lekcję, dokładając kolejny kamień do rozumienia uniwersalnego dążenia człowieka do znalezienia swojego miejsca w świecie.