Czy człowiek jest zły ze swojej natury czy złym czynią go okoliczności – analiza na podstawie "Makbeta" i innej lektury.

Rodzaj zadania: Wypracowanie

Dodane: 25.10.2023 o 22:28

Jednym z najważniejszych pytań, które zadajemy sobie przez wieki, jest pytanie o naturę człowieka. Czy jesteśmy złośliwi i samolubni od samego początku, czy też to okoliczności sprawiają, że stajemy się złymi ludźmi? Ta dilematyczna kwestia była przedmiotem rozważań wielu filozofów, a także znalazła swoje odzwierciedlenie w literaturze, np. w dramacie "Makbet" autorstwa Williama Shakespeare'a.

Wydaje się, że osoby, które uważają człowieka za zły ze swojej natury, odwołują się do makbetowskiego przykładu. Główny bohater tego dramatu, niezwykle ambitny i pozbawiony skrupułów, w wyniku swojej żądzy władzy i wskutek manipulacji, popełnia szereg okrutnych czynów. Wszystko jednak wskazuje na to, że tę złość miał już w sobie od początku. Pod wpływem proroctwa, które głosiło, że zostanie królem, Makbet nie waha się zabić swojego króla i przyjaciela. To działanie nie wynikało z okoliczności, ale ze złośliwości samego człowieka. Podobnie rzecz się ma z żoną Makbeta, Lady Makbet, która manipulując mężem, pobudza go do kolejnych zbrodni. Jej chciwość i bezwzględność również wydawały się być częścią jej natury.

Podobne wnioski można wyciągnąć, analizując inny utwór literacki, na przykład powieść "Zbrodnia i kara" Fiodora Dostojewskiego. Raskolnikow, główny bohater tej historii, mimo początkowego wydawania się humanistycznym studentem, dokonuje morderstwa. Okoliczności, takie jak bieda czy poczucie niesprawiedliwości, rzeczywiście wpływają na jego decyzję, ale sposób w jaki postępuje w sprawie zbrodni i późniejsze wydarzenia, ukazują jego wewnętrzną pustkę i skłonność do zła. Również w tym przypadku, można więc powiedzieć, że człowiek posiada zło w swojej naturze.

Jednak nie można również zapominać o drugiej stronie medalu. Istnieją tacy, którzy wierzą, że człowiek jest po prostu produktem swojego środowiska i doświadczeń. Okoliczności, takie jak brak szacunku, przemoc czy bieda, mają wpływ na formowanie charakteru i postaw człowieka. Wielu badaczy zachowań ludzkich argumentuje też, że człowiek rodzi się jako czysta karta i to otoczenie daje mu początkową kierunkowość i kształtuje jego moralność.

Z drugiej strony, opierając się na utworze takim jak "Dziady" Adama Mickiewicza, można dostrzec zmienne nastawienie do człowieka. Tu mamy do czynienia z postacią Gustawa-Konrada, który poprzez swoje doświadczenia przemienia się z bohatera romantycznego w postać złamana przez okoliczności i prześladowania. Czy to oznacza, że Gustaw był zły ze swojej natury? Czy to okoliczności zmusiły go do czynów zakładających skrajną próbę dobra i zła?

Podsumowując, temat natury człowieka i kwestii, czy jest on zły ze swojej natury czy też okoliczności go demoralizują, jest niezmiernie skomplikowany i na przestrzeni wieków budził wiele kontrowersji i dyskusji. Pomimo że są przykłady zarówno dla tezy, jak i przeciwko niej, to zdaje się, że ostateczna odpowiedź wciąż jest przed nami.