Sprawa narodowowyzwoleńcza w polskiej literaturze romantycznej.

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 2.02.2024 o 20:35

Rodzaj zadania: Wypracowanie

Dodane: 2.02.2024 o 18:25

W kontekście historycznym XIX wieku, Polska jest krajem pozbawionym niepodległości, rozbitym między trzy mocarstwa: Rosję, Prusy i Austrię. Właśnie wtedy, w okresie niewoli, jako reakcja na represje po nieudanym powstaniu listopadowym, literatura romantyczna staje się bastionem narodowej świadomości.

Adam Mickiewicz, bezsprzecznie najważniejszy poeta polskiego romantyzmu, w swych dziełach często odwoływał się do sprawy narodowej. Jego "Pan Tadeusz" to epopeja narodowa ukazująca życie szlacheckie na Litwie w przededniu powstania listopadowego. Chociaż dzieło pełne jest idyllicznych obrazków życia codziennego, stanowi jednocześnie hołd dla przeszłości Rzeczypospolitej i zawiera liczne aluzje do tragicznej sytuacji politycznej kraju.

Ważnym dziełem jest również cykl "Dziady", zwłaszcza jego III część, w której Mickiewicz ukazał historię więźniów politycznych zamkniętych w więzieniach carskich. Dramat ten, łączący wątki historyczne z mistyką oraz refleksją nad ofiarą i cierpieniem za ojczyznę, stał się symbolem walki z tyranią i wyrazem nadziei na wolność.

Juliusz Słowacki jest kolejnym z poetów romantycznych, których twórczość głęboko nasiąknięta jest tematyką narodowowyzwoleńczą. Jego dramat "Kordian", opowiadający o młodym Polaku, który po klęsce powstania listopadowego pragnie zamachu na cara Mikołaja I, to także gorzki komentarz dotyczący polskich dążeń niepodległościowych. Postać Kordiana ukazuje konflikt między ideałami a rzeczywistością, między romantycznym czynem a świadomością jego skazania na porażkę.

Wątki narodowowyzwoleńcze znaleźć można również w twórczości Zygmunt Krasińskiego, który w utworze "Nie-Boska komedia" stworzył wizję apokaliptyczną, przedstawiając walkę między arystokracją a rewolucjonistami. Choć Krasiński nie podejmuje bezpośrednio sprawy walki o niepodległość Polski, to w jego dziele można odnaleźć metaforyczne odniesienia do losów narodu i przekonanie o nadchodzącym, choć odległym, triumfie sprawiedliwości.

Polska literatura romantyczna niosła ze sobą przesłanie, że powinność każdego Polaka to walka o wolność kraju. Postawy bohaterów literackich – odwołania do walki zbrojnej, do działań konspiracyjnych, ale także do cierpienia, wygnania i męczeństwa – stały się wzorcem i inspiracją dla wielu pokoleń Polaków walczących o niepodległość w przyszłości.

W całej literaturze romantycznej widoczna jest ewolucja poglądów na kwestie walki narodowej. Początkowa wiara w szybki triumf daje z czasem miejsce głębokiej refleksji nad rzeczywistymi możliwościami zmiany sytuacji Polski. Przeszkodami okazują się nie tylko podziały społeczne i brak świadomości politycznej, ale i nadmierna wiara w pomoc z zagranicy.

Podsumowując, literatura romantyczna w znaczącym stopniu wpłynęła na kształtowanie narodowej tożsamości Polaków. Romantyczne dzieła miały wpływ zarówno w aspekcie budzenia ducha oporu, jak i podnoszenia kwestii konieczności samodzielnego działania.

Przesłanie romantyków na przestrzeni wieków wciąż pozostaje aktualne, zwłaszcza w kontekście dzisiejszych dyskusji o tożsamości narodowej i niezależności Polski. Jednak analizując pisma Mickiewicza i Słowackiego, nie należy zapominać, iż były one zapisem ówczesnych dylematów i marzeń o wolności, które choć nierzadko utopijne, były również wyrazem buntu przeciwko zaborcom i wezwaniem do walki o niepodległe jutro. Niezależnie od ewolucji myśli romantyków, ich dzieła stanowią trwały wkład w polską historię i kulturę, a przede wszystkim wciąż inspirują do refleksji nad tym, co dalej dla Polski i Polaków.