Dom - słowo pełne rozmaitych znaczeń.

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 3.02.2024 o 21:29

Rodzaj zadania: Wypracowanie

Dodane: 3.02.2024 o 9:54

Dom jest nie tylko miejscem zamieszkania. Tę prozaiczną definicję każdy z nas może wzbogacić o swoje własne przeżycia, wspomnienia i doznania, które ładują to pojęcie wieloma konotacjami. Dom jest pełen uczuć, wspomnień, a czasem i sprzeczności. W literaturze przewija się on jak motyw przewodni, niekiedy stając się niemalże nieodłącznym protagonistą.

W literaturze świata i polskiego postrzeganie domu, jako miejsca miłości i bezpieczeństwa, to wyjątkowo częsty motyw. Symbolika domu jako azylu i ogniska domowego ma swoje odzwierciedlenie już w antycznej „Odysei” Homera, gdzie Itaka nie jest tylko wyspą – jest synonimem dążenia do celu, bezpieczeństwa i spokoju, który bohater odnajduje wracając do domu. To, co kochane i znane, jest obiektem tęsknot - tak jak dla Odysa jego ukochana Itaka. Polski poeta renesansowy, Jan Kochanowski, w „Pieśni świętojańskiej o Sobótce” maluje sielski obraz życia wiejskiego, opiewając w swoich strofach miłość do ziemi - niemniej również do domu, który na tej ziemi stoi. Z kolei Jan Ursyn Niemcewicz w „Powrocie posła” kontrastuje domy szlacheckie, pokazując różnice pomiędzy dworkiem pełnym życia a tym opuszczonym i zaniedbanym. W tych dziełach dom jest ośrodkiem życia, miejscem ukochanym i bliskim sercu.

Dom jako ojczyzna i tożsamość, to kolejny wątek w literaturze. Słowo „dom” często zastępowane jest słowem „ojczyzna” i niesie ze sobą wartości narodowe. Adam Mickiewicz uczynił z „Pana Tadeusza” epopeję narodową, w której dom Sopliców jest nie tylko tłem dla wydarzeń, ale także symbolem polskości, tradycji, piękna kultury i przywiązania do rodzimej ziemi. Tęsknota Mickiewicza za Litwą to przykład nostalgii, która staje się echo domu, wyrazem miłości do ojczyzny i miejsc, z którymi poeta jest emocjonalnie związany.

Jednak dom nie zawsze jest przedstawiany w pozytywnym świetle. W XX-wiecznej dramaturgii i prozie pojawiają się też negatywne wyobrażenia domu. „Moralność pani Dulskiej” Gabrieli Zapolskiej porusza problem obłudy i degeneracji mieszczańskiego świata. Dom Dulskich, daleki od ideału, staje się miejscem represji i pokłosia zgorzkniałych relacji międzyludzkich. „Tango” Sławomira Mrożka z kolei obnaża kryzys wartości i rodzinny rozłam, gdzie dom przekształca się z bezpiecznej przystani w arenę konfliktów i chaosu moralnego. Sztuki te zdają się być ostrzeżeniem, jak łatwo dom można zamienić w pole bitwy, na którym nikt nie jest szczęśliwy.

W realnym świecie kwestia domu jawi się nie tylko jako problem emocjonalny, ale również społeczny. Bezdomność to jeden z najpoważniejszych problemów społecznych, ukazujący, jak kluczowe dla stabilności psychicznej i społecznej jest posiadanie miejsca, które można nazwać domem. Rolę instytucji i systemów wsparcia w tej kwestii nie można pomijać, ponieważ to one często decydują o tym, czy i jak szybko ktoś może uciec od widma bezdomności, odzyskując poczucie bezpieczeństwa i normalności.

Podsumowując, dom to pojęcie wielowymiarowe. Wartości, które wiążemy z domem, są nie tylko odzwierciedleniem naszych doświadczeń, ale i szeroko pojętej kultury. O tym, jak zmieniają się znaczenia domu, możemy się przekonywać, czytając dzieła literackie na przestrzeni wieków, które jednocześnie odbijają obraz zmieniającej się rzeczywistości społecznej i kulturowej. Dom, tak różnie pojmowany i opisywany przez literatów, jest także zwierciadłem nas samych – naszych pragnień, tęsknot, problemów i naszej tożsamości indywidualnej i narodowej.