Postawa życiowa, a skuteczność w realizacji celu: analiza "Balladyny", "Dziadów" i "Lalki"

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 7.02.2024 o 18:21

Rodzaj zadania: Wypracowanie

Dodane: 6.02.2024 o 17:36

W literaturze częstym tematem jest związek postawy życiowej bohaterów z ich skutecznością w realizacji wyznaczonych sobie celów. Przykładem tego mogą być takie dzieła, jak "Balladyna" Juliusza Słowackiego, "Dziady" Adama Mickiewicza oraz "Lalka" Bolesława Prusa.

"Balladyna", tytułowa bohaterka dramatu Słowackiego, od początku wykazuje niezwykłe ambicje oraz pragnienie władzy i bogactwa. Jej postawa życiowa oparta jest na egoizmie i bezwzględności. Eliminuje wszystko, co stoi na drodze do osiągnięcia celu – nawet jeśli oznacza to zabójstwo własnej siostry Aliny czy zdradę i morderstwo męża. Momentami wydawać by się mogło, że Balladyna osiągnęła sukces – zostaje królową, zdobywa bogactwo, ale ostateczny wynik jej działań jest tragiczny. Bohaterka traci miłość i szacunek ludzi, a także zmagania się z wewnętrznymi demonami. Konsekwencją jej niemoralnych działań jest śmierć, która uwypukla próżność i bezsensowność dążenia do celu za wszelką cenę.

Podobnym do Balladyny z "Dziadów" jest Konrad, chociaż jego cele są bardziej szlachetne, to sposób, w jaki chce je osiągnąć, jest podobnie ekstremalny. Postawa Konrada to bunt i przekonanie o własnej wyjątkowości, a cel – osiągnięcie wolności dla ojczyzny oraz duchowej przemiany Polaków. Biorąc pod uwagę jego postawę życiową charakteryzującą się pychą i indywidualizmem, Konrad nie jest skuteczny w realizacji swoich aspiracji. Scena "Wielkiej Improwizacji" pokazuje, że próby przeforsowania swoich idei siłą i oczekiwania bezpośredniej interwencji Boga kończą się niepowodzeniem. Konrad zostaje uznany za szaleńca i zamknięty w klasztorze. Jego metody w dążeniu do celu okazują się nieskuteczne, a jego ambicja zostaje złamana przez większe mocarstwa.

Diametralnie inną postawą życiową charakteryzuje się Stanisław Wokulski z "Lalki" Prusa. Wokulski jest człowiekiem o ogromnej determinacji i pracowitości, a jego cel – zdobycie serca Izabeli Łęckiej – wydaje się być napędzany romantyczną miłością. Jednak miłość ta jest oparta na idealizacji i obsesji na punkcie kobiety z wyższych sfer społecznych. Wokulski poświęca swoje życie, aby poprzez osiągnięcie sukcesu finansowego udowodnić swoją wartość i zdobyć człowieka, którego miłuje. Jego postawa, będąca mieszanką romantyzmu i pozytywizmu, zdaje się być bardziej niosąca konstruktywne wartości niż Balladyna czy Konrad, ale w ostatecznym rozrachunku również nie przynosi mu szczęścia. Niezależnie od swojego bogactwa i pozycji społecznej, nie jest w stanie zdobyć wzajemności ze strony Izabeli, a ironia losu czyni z niego tragicznego bohatera nadmiernie zaślepionego wymarzoną miłością.

Wnioski płynące z analizy postaw życiowych i skuteczności w realizacji celów bohaterów są zatem dość klarowne. Ambicja i determinacja, choć ważne, mogą prowadzić do autodestrukcji, jeśli nie są zrównoważone moralnymi wartościami oraz realistyczną oceną własnych możliwości i konsekwencji czynów. Zarówno w przypadku Balladyny, Konrada, jak i Wokulskiego, widać, że zbyt mocne skupienie się na realizacji celu i brak refleksji na temat środków wykorzystanych do jego osiągnięcia prowadzą do upadku. Co więcej, cele te, będąc motywowane indywidualistycznym pragnieniem sukcesu, potęgą miłości czy potrzebą społecznej akceptacji, mogą w rzeczywistości maskować głębsze braki emocjonalne i psychiczne, które w konsekwencji przybierają kształt osobistej tragedii.