Antyk i Biblia

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 7.02.2024 o 17:53

Rodzaj zadania: Wypracowanie

Dodane: 7.02.2024 o 13:19

Antyk i Biblia należą do podstawowych i nieodłącznych elementów kultury europejskiej. Wpływ tych dwóch obszarów na literaturę, myśl filozoficzną, artystyczną, a nawet na język i codzienne życie jest ogromny. W polskim systemie edukacji, szczególnie w zakresie przygotowań do egzaminu maturalnego z języka polskiego, znajomość tekstów kultury antycznej i biblijnej jest fundamentalna. Przyjrzymy się wybranym aspektom "Iliady" Homera oraz tragedii "Antygona" Sofoklesa, a także ich związkom z tradycją literacką, aby przybliżyć uczniom materiał niezbędny do przystąpienia do matury ustnej.

Analizując cechy eposu, możemy sięgnąć do "Iliady" Homera jako klasycznego przykładu tego gatunku. Epos jest gatunkiem epickim, z reguły wierszowanym, opisującym dzieje bohaterów historycznych lub mitycznych na tle ważnych dla społeczności wydarzeń. W "Iliadzie" tłem są losy uczestników wojny grecko-trojańskiej. Inwokacja, kierowana do Muzy, odgrywa kluczową rolę, gdyż wprowadza czytelnika w świat poezji i zapowiada temat dzieła. Narrator jest wszechwiedzący, zachowuje dystans epicki i obiektywizm. Opis akcji cechuje epizodyczność; wplecione wątki epizodyczne, takie jak opisy zbroi, nasycenie języka patosem i uroczystością, obfitość epitetów, metafor, a także obecność stałych epitetów i porównań homeryckich. Sceny batalistyczne to centrum eposu – szczególnie znacząca jest walka Hektora z Achillesem. Heksametr jako metryka nadał "Iliadzie" rytm i muzyczność.

"Iliada" jest nie tylko dziełem literackim. Dzięki realizmowi opisów, jak choćby tarcza Achillesa, stanowi również źródło wiedzy o ówczesnym świecie.

W kontekście zagadnień z "Antygony", warto podkreślić, że stanowi ona część tryptyku dotyczącego rodziny Labdakidów i jest ściśle powiązana z mitologią grecką. Główny konflikt tragiczny wyraża się w starciu Antygony z Kreonem, gdzie Antygona walczy o religijne i moralne prawo do pochówku brata, natomiast Kreon reprezentuje prawa państwowe. Tragizm postaci Antygony, jak i Kreona, manifestuje się w ich wyborach i działaniach, prowadzących do nieszczęścia. "Antygona" jako dzieło literackie ukazuje również budowę tragedii greckiej, składającą się z elementów takich jak prologos, parodos, epejsodion, stasimony i exodos. Zasady trzech jedności: miejsca, czasu i akcji są ścisłe. Katharsis, czyli oczyszczenie, odgrywa kluczową funkcję i wskazuje na cel przedstawienia, natomiast motyw fatum podkreśla potęgę losu wpisanego w życie postaci.

Znajomość antycznych gatunków literackich jest równie ważna, jak zrozumienie gatunków biblijnych i ich wpływu na późniejsze dzieła literackie. Epos, tragedia, elegia, oda, epigramat oraz mit ewoluowały, a ich wpływ jest świadczony przez wieki. Hymn, pieśń, psalm, przypowieść mają swe korzenie w tradycji biblijnej i są równie obecne w literaturze co ich antyczni odpowiednicy. Przykłady nawiązań do Biblii można znaleźć w literaturze od średniowiecza aż po XX wiek.

Etymologia i znaczenie takich zwrotów jak "wieża Babel", "kainowe znamię", "puszka Pandory" czy "poezja tyrtejska" zamanifestowały się już w historii literatury, ale i w języku codziennym. Znajomość tych pojęć to nie tylko erudycja, ale także umiejętność zrozumienia wielu tekstów kultury.

Przypowieści charakteryzują się dualnym znaczeniem – dosłownym i symbolicznym. Ich uniwersalność przekracza czas i przestrzeń. Przypowieści takie jak Syn marnotrawny, Siewca, Miłosierny Samarytanin są znaczące nie tylko w obrębie nauk religijnych, ale także jako etyczne i moralne ogólnoświatowe przesłania.

Omawiane elementy Antyku i Biblii to podstawa kulturowego dziedzictwa; ich znajomość nie tylko wzbogaca, ale jest niezbędna w edukacji. Dla ucznia przygotowującego się do matury ustnej, zgłębienie tych tematów stanowi fundament podczas egzaminu, który sprawdza umiejętność interpretacji, analizy i wyciągania wniosków na podstawie najważniejszych tekstów kultury. Warto więc zaznajomić się z materiałem, który pozwoli nie tylko wykazać zrozumienie literatury, ale także ukształtować wyrobioną świadomość kulturalną.