Wstęp do charakterystyki epoki i życia w średniowieczu.

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 8.02.2024 o 17:32

Rodzaj zadania: Wypracowanie

Dodane: 7.02.2024 o 22:58

Średniowiecze to epoka, która rozpościera się między upadkiem cesarstwa zachodniorzymskiego w 476 roku a odkryciem Ameryki przez Krzysztofa Kolumba w 1492 roku. Znane również jako wieki średnie, czas ten był okresem przełomu, w którym z tradycji antycznej wyłoniły się struktury, idee i dzieła zaważające na kulturze europejskiej aż po czasy nowożytne.

Struktura społeczna w systemie feudalnym oparta była na hierarchii i zależnościach lennych. Dominującą klasą była arystokracja ziemna - właściciele dużych posiadłości, którzy w zamian za służbę i wierność oddawali część swoich ziem wasalom. Rolnictwo stanowiło zdecydowanie najsilniejszą gałąź gospodarki, a większość ludności stanowili chłopi zobowiązani do pracy na ziemi oraz do dawania części swoich plonów panom. Małe rozwinięcie gospodarcze oscylowało wokół lokalnych rynków i niewielkich ośrodków miejskich, które powstały jako centra rzemiosła i handlu.

Dominacja Kościoła katolickiego w życiu codziennym była jednym z najbardziej charakterystycznych elementów średniowiecza. Ustrój teocentryczny, w którym Bóg zajmował centralne miejsce we wszystkich dziedzinach życia, wpływał na edukację, prawo, moralność i codzienność ludzi średniowiecza. Architektura sakralna za pomocą monumentalnych bazylik i katedr w stylu romańskim, a później gotyckim, świadczyła o potędze i bogactwie Kościoła.

Scholastyka, będąca głównym nurtem filozoficznym średniowiecza, rozwinięta została przez takich myślicieli jak Święty Tomasz z Akwinu. Stanowiła ona metodę nauczania i badania teologii oraz filozofii opartą na dyskusji, reinterpretacji i systematyzacji myśli starożytnych i ojców Kościoła. Średniowieczna filozofia koncentrowała się na teocentryzmie, który uczynił Boga punktem odniesienia we wszystkich dziedzinach życia oraz uniwersalizmie, ideałach zawierających powszechne zasady świata i ludzkich postępowań.

Główne postacie filozofii średniowiecznej, takie jak Święty Augustyn, wprowadziły do dyskursu elementy neoplatonizmu oraz skupiły się na zagadnieniach dotyczących duszy i ciała człowieka. Natomiast Święty Tomasz z Akwinu, inspirowany przez Arystotelesa, dowodził możliwości dowodzenia istnienia Boga oraz zjednoczenia w człowieku ducha z materią. Święty Franciszek z Asyżu, założyciel zakonu franciszkanów, promował natomiast ideały ubóstwa, porozumienia ze stworzeniem i braterstwa między ludźmi.

Kultura średniowieczna rozkwitała także w sztuce, gdzie dominujące style to romański i gotycki. Sztuka romańska charakteryzowała się solidnością, prostotą form i symbolicznym znaczeniem, które można zaobserwować w zdobieniach kościołów oraz w rzeźbie. Sztuka gotycka wprowadziła do architektury innowacyjne rozwiązania techniczne, takie jak sklepienia krzyżowe czy witraże, dzięki którym możliwe było budowanie wyższych i świetlistych wnętrz.

Mimo ograniczeń cywilizacyjnych, średniowiecze wywarło znaczący wpływ na przebieg następnych wieków, kształtując podstawy dzisiejszej kultury europejskiej. Kościół, za sprawą swojej wszechobecności, wpłynął na rozwój sztuki, nauki i filozofii przekształcając światopogląd ludzi na wiele następnych pokoleń. Wartości i doktryny średniowieczne przetrwały próbę czasu, wpływając na późniejszą reformację, renesans i oświecenie. Słowa słynnego myśliciela epoki, Świętego Tomasza z Akwinu - "Człowiek jest przez rozum i wiarę równocześnie bliski aniołom i zwierzętom" - obrazują dwoistość ludzkiego charakteru oraz stałą próbę pogodzenia wiary z rozumem, co stanowiło esencję średniowiecznego umysłu.