Między realizmem, a fantastyką: J.R.R. Tolkien „Władca pierścieni”

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 10.02.2024 o 15:07

Rodzaj zadania: Wypracowanie

Dodane: 10.02.2024 o 11:37

Trylogia "Władca Pierścieni" J.R.R. Tolkiena to dzieło niezwykłe, które na przestrzeni lat ukształtowało gatunek literatury fantastycznej. W swej istocie podróże Froda Bagginsa i reszty Drużyny Pierścienia przez Śródziemie zadziwia rozmachem kreacji nadprzyrodzonego świata, jak i finezyjnym zarysowaniem życia jednostek i społeczności ekwiwalentnych rzeczywistościom znanych z każdego kąta naszej planety.

Trylogia, choć pełna magii i mitologicznych istot, w niezwykły sposób splata świat baśni z elementami bliskimi realnej egzystencji. Dzieło kreśli niestandardowy świat, w którym czarodzieje, elfy i krasnoludy sąsiadują ze znanymi nam uczuciami, problemami i codziennymi radościami. Nie jest przypadkowe, że Tolkien nadał Hobbbitom, reprezentującym dobro i prostotę, cechy typowe dla ludzi – ich życie rodzinne, dialogi i obyczaje przypominają te z XIX-wiecznej Europy.

W dawnej Anglii, gdzie czasy przemysłowej rewolucji przenikały się z przechodzącymi w mitologie wiekami średnimi, autor "Władcy Pierścieni" odnalazł inspirację do stworzenia szeregu realnych elementów Śródziemia. Shire, kraina Hobbitów, zdaje się być odzwierciedleniem brytyjskich krajobrazów, gdzie pokojowe życie rolniczych społeczności niezmącone jest większymi niepokojami. Bilbo Baggins, jeden z głównych bohaterów początku historii, to postać ciekawa świata, uzdolniona literacko i niepokorna społecznie – podobnie jak sam Tolkien, wzorujący życie Hobbitów na realiach swojej ojczyzny.

Władca Pierścieni, choć zawiera w sobie wiele aspektów znanych z życia codziennego, to równocześnie zalewa czytelników falą fantastycznych wydarzeń. Przedstawiony świat rozbudowanego Śródziemia, a w nim wojny, epickie bitwy, czary i nieludzkie stworzenia, uwiarygadniają mityczne tło utworu.

Wędrówka Drużyny Pierścienia to proces, w którym mieszają się realność i nadprzyrodzoność. Las Lothlórien, gdzie zjawiskowa Galadriela sprawuje opiekę nad elfami, pełni w powieści funkcję krainy niemalże baśniowej, miejscem, gdzie czas płynie inaczej. Kontrastuje to z mrocznym i strasznym Mordorem, z którego promieniuje samo zło. Tak jak elfickie pieśni o pradawnej chwale mieszają się z groteskową atmosferą niewielkich, acz odważnych Hobbitów, tak i czytelnik jest popychany do granic swojej wyobraźni i wiary w możliwość istnienia tak barwnego świata.

Przejawy fantastyczne służą również pogłębieniu treści, tworząc warstwę symboliki, gdzie Pierścień Władzy jest manifestacją kuszenia i korozji władzy, jaką wywiera na posiadające go osobistości. Jego znaczenie jako artefaktu determinuje większą część wydarzeń, tym samym wpisując się w kanon literatury fantastycznej – gatunku, w którym przedmioty zyskują moc sprawczą i symboliczną.

Tolkien z biegłością architekta motywów literackich wkomponował w swoje dzieło mitologiczne i historyczne odniesienia, które nadają Śródziemiu cechy opowieści jak z przekazów ludowych. Legendy, konfrontacje bohaterów z niewyobrażalnymi wyzwaniami czy odwołania do archetypów znanych z literatury światowej stanowią o sile i głębi literackiej wartości "Władcy Pierścieni".

Ostateczna analiza trylogii potwierdza, że mieszanka realizmu i fantastyczności jest elementem zasadniczym dla stworzenia przez Tolkiena uniwersalnego Śródziemnego opowiadania. Sugerując przez swe dzieło realność i historyczność Śródziemia, autor nie tylko pragnie zabawić, ale również zachęcić czytelnika do refleksji nad ludzką naturą, można nawet powiedzieć, nad życiem samym. Gdy patrzymy na cytat Tolkiena, można zrozumieć jego zamysł, kiedy mówił, że "Śródziemie jest w konkretnym sensie realnym światem". Czytelnik może więc odbierać opowieść nie jako czystą fikcję, lecz jako wytwór kultury, w którym prawdziwość tkwi równie głęboko jak element fantastyczny.