Cechy symbolicznego dramatu na podstawie "Wesela" S. Wyspiańskiego

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 12.02.2024 o 15:37

Rodzaj zadania: Wypracowanie

Dodane: 10.02.2024 o 16:09

Dramat symboliczny, który wywodzi się z tradycji symbolizmu w literaturze, cechuje się w szczególności podwójną płaszczyzną akcji, gdzie konkretna fabuła łączy się z poziomem abstrakcyjnym, zaś role poszczególnych symboli są kluczowe dla zrozumienia głębszego przesłania dzieła. Tak interpretujemy również "Wesele" Stanisława Wyspiańskiego, które, osadzone w kontekście historyczno-społecznym przełomu XIX i XX wieku, przedstawia autentyczne wydarzenie – wesele poety-inteligenta Lucjana Rydla z chłopką Bronisławą.

W dziele Wyspiańskiego sceneria weselna staje się poligonem, na którym rozgrywają się zarówno realne, jak i fantastyczne zjawiska. Sceny wizyjne i fantastyczne, takie jak pojawienie się Wernyhory, czy też taniec chocholi, pełnią w dramacie wielowymiarową rolę. Ich funkcją jest nie tylko przerysowanie akcji fabularnej, ale przede wszystkim wprowadzenie na scenę wartości symbolicznych.

Wyobrażenie zrywu narodowowyzwoleńczego, społecznej niemocy oraz konfrontacja postaw inteligencji i chłopów stanowią oś tematyczną "Wesela". Poprzez te kwestie dramat staje się lustrem, w którym polska społeczność dostrzega swoje dylematy i nadzieje.

Symbolika przedmiotów i sceneria w "Weselu" odgrywają istotną rolę. Złoty róg, będący w ręku poety Rafała, symbolizuje nadzieję na narodowe powstanie, jednak jego zgubienie stanowi znak niemożności zrealizowania tej aspiracji. Pawie pióra noszone przez Marynę i Czepca to symbol pochlebstwa i próżności, kontrastujący z surową codziennością wiejskiego życia. Złota podkowa obecna w scenie z Gospodarzem jest metaforą nadziei na przyszłe powodzenie, które lepiej przekładać na później niż działać tu i teraz. Natomiast Dzwon Zygmunta przywołuje dawne, chwalebne czasy Polski, a jednocześnie porusza temat narodowego uśpienia.

Elementy takie jak kaduceusz czy chochoł odnoszą się do różnych aspektów polskiej rzeczywistości – pierwszy jako symbol władzy i artyzmu, drugi jako wizualizacja polskiego marazmu, ale i źródło nadziei na odradzanie się narodu.

Postacie symboliczne mają swoje mocno zarysowane miejsce. Chochoł jest obrazem stagnacji, ale też siłą, która może obudzić społeczeństwo do działania. Wernyhora zaś jawi się jako prorok przyszłej rewolucji, przynoszący nową wizję dla Polski.

Forma dramatu Wyspiańskiego zrywa z tradycyjnymi wzorcami, wprowadzając synergię różnych sztuk, jak muzyka czy plastyka, nowatorskie didaskalia i indywidualizację języka postaci, co przekłada się na ich wyraziste portrety. Realizm miesza się tu z satyrą, a scena weselna ewokuje komiczne elementy szopki, jednocześnie przepełniona jest liryzmem tekstu i gradacją napięcia dramatycznego.

W "Weselu" symbole są kluczem do zrozumienia przekazu autora, który pośrednio komentuje polską rzeczywistość społeczno-polityczną początków XX wieku. Dzieło Wyspiańskiego stało się ikoną narodowej refleksji i miało wpływ na rozwój dramatu symbolicznego.

Podsumowując, "Wesele" S. Wyspiańskiego jest wyrazistym przykładem dramatu symbolicznego, który w swojej wielowątkowej, alegorycznej konstrukcji skłania do refleksji nad istotą narodowej tożsamości, udziałem poszczególnych klas społecznych w dziejach Polski oraz rolą sztuki w procesach społeczno-politycznych.