"Faust” i „Król Olch" – utwory preromantyzmu niemieckiego

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 17.02.2024 o 13:35

Rodzaj zadania: Wypracowanie

Dodane: 16.02.2024 o 20:57

Okres preromantyzmu w literaturze europejskiej zapowiadał głębokie zmiany perspektywy na postrzeganie świata i człowieka, które miały miejsce na przełomie XVIII i XIX wieku. Nie była to epoka zdefiniowana jednoznacznie i ostrymi krawędziami oddzielona od oświecenia czy romantyzmu, raczej czas w którym zaczęto eksplorować nowe obszary emocjonalności, mistycyzmu oraz indywidualizmu. Niemiecki preromantyzm, z grupą "Burza i napór" na czele, wyłonił się jako silny nurty manifestujący niezadowolenie z racjonalizmu oświeceniowego oraz dążenie do odkrycia nowych, głęboko ludzkich wartości, często zaczerpniętych ze średniowiecza czy folkloru. Wśród twórców tego okresu, Johann Wolfgang Goethe zajmuje miejsce szczególne, będąc autorem dzieła "Król Olch" i "Faust" stanowi kwintesencję preromantyzmu niemieckiego.

Preromantyzm niemiecki charakteryzuje się głębokim odejściem od racjonalizmu, zainteresowaniem światem nadprzyrodzonym oraz ludowością. Inspiracje czerpano z filozofii idealizmu (np. Hegla czy Schellinga), a także fascynacji średniowieczem. Utwory tego okresu eksperymentowały z formą, wprowadzały orientalizm oraz otwierały literaturę na aspekty metafizyczne i irracjonalne.

W balladzie "Król Olch", Goethe obraca motywy podróży ojca z synem, którzy napotykają tytułowego Króla Olszyn i jego córki. Wizja tajemniczego, w fantastyczny sposób opisanego lasu i jego mieszkańców, odzwierciedla opozycję między światem realnym, znanym z codziennego doświadczenia, a światem fantastycznym, pełnym nadprzyrodzonych istot i zjawisk. Dzieło analizuje motywy zaufania i niewiary między ojcem a synem, symbolizujące kontrast pomiędzy sceptycyzmem dorosłości a otwartością dziecka. Ballada przekazuje ideę, że percepcja rzeczywistości zależy od naszych wewnętrznych wierzeń i otwartości na metafizykę.

"Faust", z kolei, to dramat przedstawiający historię tytułowego bohatera, który zawiera pakt z diabłem, szukając sensu życia oraz dążąc do absolutnej wiedzy. Faust jest postacią romantyczną par excellence, odzwierciedlającą dążenie do niemożliwego, konflikt między aspiracjami a ludzkimi ograniczeniami oraz podróż – nie tylko w sensie fizycznym, ale i metafizycznym. Przesłanie "Fausta" jest aktualne, podkreślając tragizm ludzkich poszukiwań i nieustające pragnienie przekroczenia granic własnej natury.

Porównując "Króla Olch" i "Fausta", można zauważyć wspólne dla preromantyzmu niemieckiego cechy, takie jak zainteresowanie światem nadprzyrodzonym oraz eksperyment z formą. Różnica wynika jednak z podejścia do motywów romantycznych: śmierć i doskonałość ducha dominują w "Królu Olszynie", podczas gdy "Faust" skupia się na intelektualnych poszukiwaniach i moralnej próbie. Obie prace Goethego mają głębokie znaczenie dla literatury niemieckiej i światowej, wprowadzając nową jakość w myśleniu o człowieku i jego miejscu w świecie.

Podsumowując, preromantyzm wniósł istotny wkład w rozwój literatury europejskiej, a "Król Olszyn" oraz "Faust" stanowią dwie z jego najbardziej znaczących manifestacji. Utwory te, choć odmienne, wprowadzają nową wrażliwość na ludzkie doświadczenia, emocje i dążenia, zachowując przy tym uniwersalność i trwałość swoich przesłań. Refleksja nad ludzkim losem, dążeniem do poznania i ograniczeniami, jakie na nas nakłada rzeczywistość, czyni te dzieła kluczowymi dla zrozumienia nie tylko preromantyzmu, ale i całej późniejszej literatury zachodniej.