Koniec ZSRR: Polityka Pierestrojki, a rozpad państwa radzieckiego

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 21.02.2024 o 16:21

Rodzaj zadania: Wypracowanie

Dodane: 20.02.2024 o 20:24

Pierestrojka, czyli proces restrukturyzacji ekonomicznej i politycznej zapoczątkowany w Związku Radzieckim przez Michaiła Gorbaczowa po jego dojściu do władzy w 1985 roku, była próbą ratowania gospodarki oraz reformowania monolitycznego systemu politycznego kraju. Jej główne cele to decentralizacja zarządzania gospodarką, wprowadzenie elementów wolnego rynku, a także zwiększenie swobody obywatelskiej. W kontekście rozpadu ZSRR, pierestrojka często jest uważana za jedną z kluczowych, jeśli nie najważniejszą przyczynę tego zjawiska. Argumenty przemawiające za takim stwierdzeniem są liczne i opierają się na solidnych podstawach.

Po pierwsze, pierestrojka spowodowała destabilizację gospodarki Związku Radzieckiego. Reformy ekonomiczne, choć konieczne, wprowadzane były zbyt szybko i bez odpowiednich zabezpieczeń. Próby zmieszania planowanej gospodarki z elementami wolnego rynku doprowadziły do chaosu gospodarczego. Wzrost cen, niedobory towarów, a co za tym idzie – spadające standardy życia ludności. Te negatywne skutki w gospodarce były bezpośrednio odczuwalne przez obywateli, co osłabiło zaufanie do rządzących i samego systemu.

Po drugie, wprowadzenie glasnosti, czyli polityki większej otwartości i przejrzystości, choć miało na celu zwiększenie zaufania ludzi do państwa, paradoksalnie przyczyniło się do jego upadku. Otwarcie na swobodę słowa i przepływ informacji umożliwiło obywatelom i narodom ZSRR lepsze zrozumienie dysfunkcyjności systemu, w jakim żyli, oraz pozwoliło im na otwarte kwestionowanie władzy. To doprowadziło do wzrostu ruchów niepodległościowych na terenach Związku Radzieckiego. Narody, które przez lata były represjonowane, zaczęły domagać się swobody i niepodległości.

Po trzecie, reformy Gorbaczowa prowadziły do osłabienia struktur władzy centrystycznej. Decyzje o decentralizacji ekonomicznej dały większą autonomię lokalnym liderom, co w efekcie osłabiło kontrolę Kremla nad poszczególnymi republikami ZSRR. Tym samym, pierestrojka niechcący przyczyniła się do wzrostu aspiracji niepodległościowych wśród republik radzieckich.

Wreszcie, reformy Gorbaczowa, choć stanowiły próbę adaptacji Związku Radzieckiego do nowych realiów międzynarodowych i wewnętrznych, nie zostały odpowiednio przemyślane pod kątem ich potencjalnych negatywnych konsekwencji. Próba zrównoważenia między zachowaniem socjalistycznych idei a wprowadzeniem elementów wolnorynkowych doprowadziła do konfliktów wewnętrznych, m.in. w partii komunistycznej, co tylko pogłębiało kryzys.

Podsumowując, pierestrojka mimo swoich pozytywnych intencji, przyczyniła się do destabilizacji i ostatecznie - rozpadu Związku Radzieckiego. Poprzez wprowadzenie reform ekonomicznych, politykę glasnosti oraz decentralizację władzy, nieumyślnie zainicjowała procesy, które przełożyły się na odejście republik od ZSRR i upadku systemu komunistycznego.