Samotność: zarządzenie losu czy wybór człowieka?

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 17.04.2024 o 10:13

Rodzaj zadania: Rozprawka

Dodane: 17.04.2024 o 6:56

Samotność, zjawisko często spotykane w literaturze, występuje na wielu płaszczyznach jako zarządzenie losu, ale także jako indywidualny wybór człowieka. Przyjrzyjmy się, jak ten problem przedstawiony został w "Lalce" Bolesława Prusa oraz w "Hamlecie" Williama Shakespeare'a, uzupełniając analizę dwoma kontekstami z życia społecznego i psychologii.

W "Lalce" Bolesława Prusa obserwujemy samotność Stanisława Wokulskiego, która wydaje się być mieszanką zarządzania losu i własnych decyzji. Jako przedsiębiorca i uczony, Wokulski odnajduje się w świecie, w którym nie potrafi znaleźć miejsca dla siebie wśród arystokracji ani do końca utożsamić się z klasą robotniczą. Jego miłość do Izabeli Łęckiej jest niemożliwa do spełnienia ze względu na klasowe i społeczne bariery, co tylko pogłębia jego poczucie izolacji. Można to interpretować jako zarządzenie losu, gdzie warunki zewnętrzne wyznaczają granice możliwości Wokulskiego. Jednocześnie samotność jest także wyborem bohatera, który mógłby zrezygnować z miłości do Izabeli lub zaakceptować swoje miejsce w społeczeństwie, jednak wybiera drogę, która prowadzi go do izolacji.

Z kolei w "Hamlecie" Shakespeare’a samotność tytułowego bohatera wydaje się być bardziej wyraźnie kierunkiem narzuconym przez los. Hamlet, znalazłszy się w sytuacji pełnej zwątpienia i żalu po śmierci ojca, zostaje wplątany w wir zemsty i politycznych intryg, co odizolowuje go od otoczenia i samego siebie. Jego samotność jest nakreślona przez losem, ale również pogłębiana przez wewnętrzny konflikt i wybór drogi, która ostatecznie prowadzi go do tragicznego końca. Hamlet wybiera samotność jako sposób na ochronę siebie i innych przed skutkami swojego działania, co jednocześnie popycha go w kierunku izolacji i tragedii.

Kontekst społeczny również pokazuje, że samotność może być zarówno wynikiem okoliczności, jak i własnego wyboru. W dzisiejszych czasach, w dobie globalizacji i cyfryzacji, ludzie mogą czuć się odizolowani od społeczeństwa pomimo łatwo dostępnych środków komunikacji. Samotność w tym przypadku może być zarówno wynikiem braku umiejętności adaptacji do szybko zmieniającego się świata, jak i świadomego wycofania się z życia społecznego z powodu przeładowania informacją czy strachu przed oceną.

Z perspektywy psychologicznej samotność bywa interpretowana jako stan, do którego jednostki mogą być predysponowane na skutek różnych czynników, takich jak osobowość czy doświadczenia życiowe. Jednakże, psychologia podkreśla także możliwość świadomego wybierania samotności w celu samorozwoju czy introspekcji. Mówi się też o samotności jako o wyborze lepszego samopoczucia, kiedy toksyczne relacje czy nieodpowiadające wartościom środowisko zostają zastąpione przez świadome oddzielenie się, aby znaleźć własny spokój i równowagę.

Analizując powyższe przykłady, można dojść do wniosku, że samotność jest zjawiskiem wielowymiarowym, w którym przeplatają się zarówno elementy zewnętrznego zarządzania losu, jak i indywidualnego wyboru człowieka. Niezależnie od tego, czy jest to stan narzucony przez okoliczności, czy rezultat własnych decyzji, samotność posiada różne oblicza i konsekwencje dla jednostek, jak pokazują literatura oraz życie społeczne.