Rola człowieka w świecie – dokonaj analizy zagadnienia w oparciu o wybrane przykłady.

Ta praca została zatwierdzona przez naszego nauczyciela: 27.08.2025 o 19:07

Rodzaj zadania: Analiza

Dodane: 12.02.2024 o 6:31

Filozofia zajmuje się, między innymi, próbą rozpoznania roli człowieka w kosmosie i na naszej planecie. W antropologii filozoficznej pytamy o funkcję, jaką człowiek pełni w rzeczywistości, w jaką jest on wplątany. Historia myśli ludzkiej upłynęła na formułowaniu różnych koncepcji na ten temat od czasów Helmuta Plessnera, Maxa Schelera, a także sięgając XVIII-wiecznej filozofii Johanna Gottfrieda Herdera, który uznawany jest za prekursora współczesnej antropologii filozoficznej.

Człowiek, w przeciwieństwie do zwierząt, wydaje się być bytem biologicznie nieokreślonym. Herder zwracał uwagę na wyjątkowość ludzkiej natury, potencjał twórczy oraz zdolność kultury do kompensowania braku instynktów. W tej sytuacji kultura staje się dla człowieka drugą naturą, którą sam kształtuje i która jednocześnie go kształtuje. To właśnie w relacji natura-kultura można odnaleźć klucz do rozwiązania zagadki ludzkiej egzystencji.

Pojęcie ekscentryzmu odnosi się do zdolności człowieka do wyłamywania się z narzucanych mu ról, do odmiennego patrzenia na świat niż większość. Człowiek jest ekscentrykiem, w jakimś sensie obcym wobec samego siebie, zawsze na pograniczu własnej tożsamości. Okres dojrzewania jest jednym z przykładów kształtowania się tej osobowej ekscentryczności; jest to czas, w którym jednostka musi skonfrontować się z wymaganiami społecznymi i ukształtować swoją odrębność. Kultura ma ogromny wpływ na każdego z nas, wpisując nas w pewne ramy, ale też pozwalając na ich modyfikację i twórcze przekształcanie.

Owa kultura jest jak seria obrazów, które nieustannie przekształcają się pod wpływem ludzkiej kreatywności i niezadowolenia z narzuconych ról społecznych. Istnieje dualizm pomiędzy liberalnym a tradycyjnym podejściem do roli, jaką ma spełniać jednostka w społeczeństwie. Z jednej strony oczekuje się autonomii i niezależności, z drugiej – podporządkowania i przywiązania do hierarchii i tradycji.

Literatura, jako nierozerwalny element kultury, odzwierciedla antropologiczne koncepcje dotyczące miejsca człowieka w świecie. Relacje między człowiekiem a stwórcą, tak jak w Starym Testamencie, często podejmują tematykę buntu i poszukiwania indywidualnej drogi. Przypowieści o Synu Marnotrawnym czy wydarzenia opisane w historii Wieży Babel to przykłady, które ukazują ducha niezależności człowieka i jego skłonność do definiowania własnych reguł.

Tradycja mitologiczna także zawiera wizje człowieka dokonującego prób podporządkowania sobie natury. Starożytne opowieści, jak mit o Dedalu i Ikarze, symbolizują ludzkie aspiracje do przekraczania naturalnych ograniczeń oraz pokazują konsekwencje ich lekceważenia.

Współczesność rysuje obraz ludzkości, która bardziej niż kiedykolwiek tworzy własną rzeczywistość. W świetle przemyśleń Hansa Georga Gadamera człowiek współczesny to istota dynamiczna, tworząca i konsumująca. Wyzwania ekologiczne i konsumpcjonizm jawią się jako efekty zmieniającej się roli człowieka wobec świata. Technologia i Sztuczna Inteligencja mają ogromny wpływ na życie codzienne i na sposób, w jaki postrzegamy pracę oraz naszą przyszłość. ChatBoty i autonomiczne maszyny są symbolem tych zmian i jednocześnie źródłem niepewności co do konsekwencji tych procesów.

Film "Matrix" prezentuje wizję świata, w którym człowiek jest dominowany przez technologiczne twory swojego wynalazku. Niepokój o przyszłość zdominowaną przez technologię odzwierciedla nasze lęki i fascynacje dotyczące miejsca, jakie zajmuje i zajmować będzie człowiek w coraz bardziej zinformatyzowanym świecie.

Podsumowując, rola człowieka w świecie jest nieustannie zmienne i skomplikowane. Obejmuje zarówno kreowanie i doświadczanie kultury, jak i interakcje z naturą oraz korzystanie z osiągnięć technologicznych. W tej syntezie jesteśmy odpowiedzialni zarówno za siebie, jak i za świat, który nieustannie kształtujemy. Człowiek na przestrzeni wieków świadczący o roli, którą spełnia, pozostaje zatem w nieustannym dialogu z technologią i przyrodą, który może ostatecznie zdefiniować naszą przyszłość. W tym miejscu otwiera się pytanie o przyszły kształt tych relacji i miejsca człowieka w świecie, który staje przed wyzwaniami, jakich dotąd nie znał.