Różne ujęcia miłości w literaturze.

Ta praca została zatwierdzona przez naszego nauczyciela: 31.08.2024 o 10:38

Rodzaj zadania: Wypracowanie

Dodane: 29.08.2024 o 21:47

Miłość to jedno z najpiękniejszych, a zarazem najtrudniejszych uczuć, które potrafi przynosić zarówno nieskończone szczęście, jak i nieopisane cierpienie. Jest to uczucie wszechstronne, przejawiające się w różnorodnych formach i intensywnościach, od głębokiego, dojrzewającego uczucia po szaloną, destrukcyjną namiętność. Literatura od zarania dziejów starała się zgłębić tajemnice miłości, ukazując ją w wielu aspektach: jako uczucie między kobietą a mężczyzną, miłość rodzicielską, miłość do Boga czy uczucie patriotyczne. W tym wypracowaniu przyjrzymy się, jak różni twórcy literatury przedstawiali różne obrazy miłości na przestrzeni wieków.

Miłość między kobietą a mężczyzną jest jednym z najbardziej uniwersalnych i często podejmowanych tematów w literaturze. Już w biblijnej "Pieśni nad Pieśniami" znajdujemy namiętny poemat miłosny, w którym Oblubieniec i Oblubienica wyrażają swoje uczucia w przepięknych, zmysłowych opisach. Ich miłość, porównywana do upojenia winem czy płomienia, jest pełna tęsknoty i namiętności. Ten starotestamentowy tekst, choć pozbawiony moralizatorskich nauk i bezpośrednich odniesień do Boga, jest uznawany za święty, a jego alegoria często interpretowana jako miłość Boga do człowieka.

W "Hymnie o miłości" z Nowego Testamentu, św. Paweł ukazuje inną stronę tego uczucia – miłości idealnej, która jest cierpliwa, łaskawa, nie zazdrości, nie unosi się pychą, a wszystko znosi. To ponadczasowe przesłanie pokazuje, że prawdziwa miłość ma transcendentalną wartość, niesie spokój i pokój.

Mit o Orfeuszu i Eurydyce przedstawia miłość jako siłę zdolną przezwyciężyć nawet śmierć. Orfeusz, symbol determinacji i poświęcenia, za wszelką cenę stara się uratować ukochaną Eurydykę z krainy zmarłych, co pokazuje nieskończoną głębię i moc miłości, ale również ukazuje ludzką słabość i tragiczną nietrwałość tych dążeń.

"W Cierpieniach młodego Wertera" Goethego widzimy przerażające konsekwencje nieszczęśliwej miłości. Werter, zakochany w Lotcie, która jest zaręczona z innym, nie potrafi poradzić sobie z odrzuceniem, co prowadzi go do tragicznego końca. Bohater ten stał się prototypem romantycznego kochanka, którego uczucia, choć piękne i intensywne, przynoszą wyłącznie cierpienie.

Adam Mickiewicz, w balladzie "Romantyczność", zwraca uwagę na różnice między światem racjonalnym a światem uczucia. Miłość Karusi, która po śmierci ukochanego traci kontakt z rzeczywistością, wpisuje się w romantyczny archetyp miłości mistycznej i szalonej. Ostatecznie Mickiewicz krytykuje racjonalizm, podkreślając, że prawdziwe uczucia są najważniejsze.

W "Ludziach bezdomnych" Stefana Żeromskiego miłość przedstawiona jest w bardziej realistyczny, ale równie dramatyczny sposób. Tomasz Judym, bohater powieści, wybiera misję pomocy najbiedniejszym nad życie rodzinne i miłość do Joanny Podborskiej. Jest to obraz miłości niespełnionej, której ofiara wynika z poczucia obowiązku i odpowiedzialności.

Również w "Panu Tadeuszu" Mickiewicza miłość odgrywa istotną rolę w wątku Tadeusza i Zosi. Ich uczucie, choć rozwijające się w trudnych czasach, przynosi pokój i zgodę między zwaśnionymi rodami, co nadaje mu dodatkowy wymiar społeczno-patriotyczny. Miłość Jacka Soplicy do Ewy Horeszko, przekształcająca się po jej śmierci w patriotyzm, pokazuje, jak osobista tragedia może prowadzić do wielkich czynów w imieniu ojczyzny.

Komedie Aleksandra Fredry, takie jak "Śluby panieńskie", przedstawiają miłość z przymrużeniem oka. Fredro krytykuje romantyczne ideały, ukazując młodzieńczą miłość w sposób lekki i pełen humoru, co kończy się szczęśliwym zakończeniem związku bohaterów. Jego twórczość stanowi ciekawą przeciwwagę dla tragicznych miłości ukazywanych w literaturze romantycznej.

Z kolei Zofia Nałkowska w "Granicy" ukazuje skomplikowaną naturę związku Zenona Ziembiewicza i Elżbiety. Miłość tutaj przechodzi przez dużo prób, zmiany uczucia i moralne dylematy, a mimo to Elżbieta wykazuje tolerancję i zdolność do wybaczenia, co pokazuje często zapomnianą siłę miłości w życiu codziennym.

Poezja miłosna Marii Pawlikowskiej- Jasnorzewskiej, jak w utworach "Miss Ameryka" czy "Topielice", emanuje zmysłowością i namiętnością. Autorka ta ukazuje złożoność relacji międzyludzkich, przekładając na papier najskrytsze pragnienia i lęki, co czyni ją jedną z ważniejszych postaci polskiej poezji miłosnej.

Miłość do ojczyzny to kolejny motyw przewijający się przez literaturę. Ignacy Krasicki w "Świętej miłości kochanej ojczyzny" podkreśla, że miłość do ojczyzny jest jednym z najważniejszych uczuć, które powinno kierować postępowaniem człowieka. Juliusz Słowacki w "Kordianie" reprezentuje romantycznego bohatera, który z miłości do ojczyzny gotów jest poświęcić własne życie. Miłość Konrada do ojczyzny w "Dziadach cz. III" Adama Mickiewicza przedstawiona jest jako wewnętrzny bunt i cierpienie z powodu zniewolenia narodu.

Wiersz Krzysztofa Kamila Baczyńskiego "Z głową na karabinie" ukazuje tragizm młodego pokolenia Polaków w czasie okupacji, którzy z miłości do ojczyzny gotowi są na największe poświęcenia. To miłość, która nie zna granic i stawia na pierwszym miejscu dobro narodu ponad własne życie.

Miłość do Boga pojawia się w literaturze na przestrzeni wieków jako kolejny ważny motyw. Księga Hioba w Starym Testamencie to przykład bezgranicznej miłości i zaufania do Boga mimo cierpienia. Hiob, mimo utraty wszystkiego, co miał, zachowuje wiarę i miłość do Boga, co pokazuje niezwykłą głębię tego uczucia.

Legenda o świętym Aleksym przedstawia obraz ascetycznego poświęcenia w imię miłości do Boga. Aleksy porzuca wygodne życie, aby poświęcić się modlitwie i pomocy innym, co ukazuje, jak miłość do Boga może całkowicie odmienić życie człowieka.

Franciszek z Asyżu, bohater "Kwiatek świętego Franciszka", jest przykładem miłości do wszystkich stworzeń jako wyrazu miłości do Boga. Jego uczucie jest pełne czułości i miłosierdzia, co czyni wyjątkową jego duchową drogę.

Na koniec, miłość w rodzinie to motyw, który również znalazł swoje miejsce w literaturze. W tragedii Sofoklesa "Antygona", tytułowa bohaterka ryzykuje wszystko, aby pochować swojego brata zgodnie z tradycją, co ukazuje ogromne poświęcenie w imię miłości do rodziny. Treny Jana Kochanowskiego to emocjonalne opisy miłości ojca do zmarłej córki Urszulki, które ukazują ból i stratę, jaką niesie za sobą miłość rodzicielska. "Kamizelka" Bolesława Prusa to opis miłości małżeńskiej, która mimo choroby i przeciwności losu przetrwała i pozostawiła po sobie sprzęty, jak tytułowa kamizelka, jako symbol tej miłości.

Podsumowując, miłość to motyw literacki, który przenika różne epoki i kultury. Literatura, niezależnie od formy i czasów, w których powstawała, nieustannie stara się zgłębić różne aspekty miłości, od najbardziej wzniosłych aktów samopoświęcenia po najbardziej tragiczne historie niespełnionych uczuć. Miłość, jako istotna część ludzkiego doświadczenia, pozostaje niezmiennie aktualna w literaturze i życiu codziennym. Jak powiedział Albert Camus: "Świat bez miłości jest martwym", co podkreśla, że miłość jest esencją ludzkiego istnienia.