Analizując postawy i zachowania bohaterów literackich na przestrzeni epok, oceń czy najczęściej kierowali się oni dobrem ogółu czy też dobrem własnym

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 7.06.2024 o 16:03

Rodzaj zadania: Analiza

Dodane: 7.06.2024 o 15:42

W literaturze, od wieków ukazywane były skomplikowane wybory, które musieli podejmować bohaterowie, balansując między dobrem ogółu a własnym interesem. Często ich decyzje miały charakter tragiczny, ponieważ wiązały się z koniecznością poświęcenia jednego dla ratowania drugiego. Na przestrzeni różnych epok literackich, autorzy ukazywali różne podejścia bohaterów do tych dylematów, a konsekwencje ich wyborów służyły do podkreślenia zarówno pozytywnych, jak i negatywnych aspektów ludzkiej natury. Przeanalizujmy kilka przykładów bohaterów literackich, którzy stawali przed takim wyborem, aby ocenić, które dobro przeważało w ich decyzjach.

Średniowieczne eposy i romanse rycerskie

W "Pieśni o Rolandzie" spotykamy Rolanda, który jest archetypem rycerza chrześcijańskiego - odważny, waleczny, honorowy i wierny królowi. Jednakże, jego decyzja, aby nie wezwać pomocy z dumy i pewności siebie, doprowadziła do katastrofalnych skutków. Śmierć wielu rycerzy, w tym samego Rolanda, była jednoznaczną konsekwencją jego pychy. Postawił on własną dumę nad dobro ogółu, co miało tragiczne konsekwencje. Roland skazany jest na potępienie za pychę, co dodatkowo podkreśla negatywne skutki jego wyboru.

Z kolei w "Dziejach Tristana i Izoldy" Król Marek ukazuje inne podejście. Choć Tristan i Izolda zdradzają go, Marek akceptuje ich uczucie z niezwykłą szlachetnością. Jego decyzje pokazują altruistyczność, gdyż poświęca własne szczęście dla dobra innych. Organizacja uroczystego pogrzebu zakochanych jest wyrazem jego wielkoduszności, co sprawia, że Marek staje się przykładem poświęcenia dobrem ogółu ponad własne interesy.

Renesansowy dramat i bohater tragiczny

W dramacie renesansowym "Odprawa posłów greckich" Jana Kochanowskiego, postać Parysa reprezentuje egoizm. Jego decyzja, aby porwać Helenę i odmówić jej oddania, prowadzi do Wojny Trojańskiej, upadku Troi i śmierci wielu mieszkańców. Jego miłość do Heleny jest przykładem postawienia dóbr własnych ponad dobro państwa, co pokazuje, że Parys kierował się egoizmem.

Szlachta i państwo w baroku

W literaturze barokowej, jak w utworze "Pospolite ruszenie" Wacława Potockiego, ukazywane są postawy polskiej szlachty, która zdominowana przez własne korzyści, ignoruje sprawy państwa. Zamiast działać na rzecz dobra wspólnego, zajmują się jedynie własnymi interesami, co prowadzi do utraty niepodległości i upadku państwa. Ta postawa egoizmu jest krytykowana przez autora, który podkreśla, że przedkładanie własnych korzyści nad dobro ogółu ma zgubne skutki.

Romantyczny bohater i ojczyzna

Adam Mickiewicz w "Konradzie Wallenrodzie" prezentuje postać, która musi wybierać między miłością do ojczyzny, a uczuciem do kobiety. Konrad stawia dobro ojczyzny ponad własne pragnienia, poświęcając osobiste szczęście. Jego decyzje prowadzą do spełnienia misji, ale także do osobistej tragedii i ostatecznego samobójstwa. Wybory Konrada ukazują, że altruistyczna postawa, poświęcenie własnego dobra dla dobra ojczyzny, często ma wysoką, osobistą cenę.

Poszukiwanie honoru w modernizmie

W modernistycznym "Lord Jimie" Josepha Conrada, główny bohater Jim marzy o bohaterstwie, ale jego decyzja o ucieczce z tonącego "Patna" wystawia go na hańbę. Jim początkowo kieruje się egoizmem, ale później dąży do naprawienia swoich błędów, co prowadzi go do honorowej śmierci na Patusanie. Ewolucja Jima od egoizmu do próby naprawienia swoich błędów pokazuje skomplikowane zmagania wewnętrzne, w których dobro ogółu ostatecznie przeważa nad interesem własnym.

Realizm okrucieństwa w XX wieku

"Opowiadania oświęcimskie" Tadeusza Borowskiego przedstawiają skrajne realia obozów koncentracyjnych, gdzie walka o przetrwanie często odbywała się kosztem innych. W takich warunkach moralność zostaje zniszczona, a więźniowie kierują się instynktem przetrwania. Brak miejsca na altruizm w tych opowieściach nie pozwala na łatwą moralną ocenę, gdyż zachowania dyktowane były przymusem przetrwania, a nie świadomym egoizmem.

Podsumowanie

Analizując postawy i zachowania bohaterów literackich na przestrzeni epok, można stwierdzić, że kwestie wyboru między dobrem ogółu a dobrem własnym są złożone. Decyzje te często zależą od kontekstu historycznego, kulturowego oraz osobistych cech bohaterów. Literatura dostarcza zarówno przykładów altruizmu, jak i egoizmu, a wybory bohaterów często kończą się tragicznie, niezależnie od intencji. Problemy te są ciągle aktualne, a każdy przypadek wymaga indywidualnej oceny. Wybory moralne przedstawione w literaturze uczą nas o naturze człowieka, stawiają przed nami pytania o to, jak postąpilibyśmy sami w podobnych sytuacjach.

---

Bibliografia - Adam Mickiewicz: "Konrad Wallenrod" - Jan Kochanowski: "Odprawa posłów greckich" - Wacław Potocki: "Pospolite ruszenie" - Joseph Conrad: "Lord Jim" - Tadeusz Borowski: "Opowiadania oświęcimskie" - "Pieśń o Rolandzie" - Joseph Bedier: "Dzieje Tristana i Izoldy"