Moralistyka oświeceniowych bajek. Określ jej charakter analizując wybrane utwory

Rodzaj zadania: Analiza

Dodane: 28.10.2023 o 10:30

W literaturze oświeceniowej odnajdujemy wiele bajek, które posiadają wyraźnie moralistyczny charakter. Autorzy tego okresu, mając na celu kształtowanie charakterów i postaw moralnych czytelników, często wykorzystywali formę bajki, aby przekazać swoje przesłanie. W niniejszej analizie skupię się na charakterystyce moralistycznej bajek oświeceniowych, bazując na wybranych utworach.

Pierwszym z nich jest "Bajka o tygrysie i człowieku" Ignacego Krasickiego. Bajka ta przedstawia historię tygrysa, który postanawia nauczyć się posługiwania językiem ludzkim. W swojej analizie utworu zauważamy wyraźnie moralistyczny przekaz, w którym autor promuje wartość rozumności oraz rozwiniętych umiejętności intelektualnych. Tygrys symbolizuje tutaj człowieka, który wmawia sobie możliwość osiągnięcia wszystkiego, biorąc pod uwagę jedynie swoje pragnienia. Krasicki poprzez tę bajkę przestrzega przed podążaniem ślepo za emocjami i impulsami, wskazując, że rozum i rozwaga są kluczowe dla człowieka.

Kolejnym utworem wartym uwagi jest "Bajka o złodzieju i kruku" Franciszka Karpińskiego. Autor w tej bajce podkreśla wagę szczerości, uczciwości i odpowiedzialności. Główny bohater, złodziej, jest ukazany jako postać, która w wyniku swojego postępowania odbiera sobie spokój i wywołuje negatywne skutki dla innych. Poprzez tę bajkę Karpiński przekazuje, że jedynie uczciwe i odpowiedzialne postępowanie pozwala na prawdziwą harmonię w społeczeństwie.

Kolejnym przykładem jest "Bajka o myszy i myszkach" Stanisława Konarskiego. Autor w tej bajce ukazuje różne postawy wobec pracy oraz konsekwencje, jakie wynikają z ich wyboru. Poprzez postacie różnych myszek, utwór przekazuje, że osoba, która wykazuje się lenistwem i brakiem odpowiedzialności, często doświadcza negatywnych konsekwencji. Myszy, które zaangażowały się w pracę i wzajemną pomoc, są nagradzane i osiągają sukces. Tym samym Konarski popiera wartość pracowitości i odpowiedzialności społecznej.

Charakterystyczne dla bajek oświeceniowych jest także używanie alegorii i symboliki. Autorzy często posługują się zwierzętami, aby ukazać różne cechy, wartości czy postawy ludzkie. Symboliczne znaczenie postaci oraz metafory pozwalają czytelnikowi w łatwy sposób odnaleźć przesłanie moralne utworu.

Podsumowując, moralistyka oświeceniowych bajek jest wyrazista i jednoznaczna. Autorzy wzorują się na charakterystyce bajek, aby przekazać swoje przesłanie moralne, takie jak wartość rozumności, uczciwości czy pracowitości. Przykłady analizowanych utworów pokazują, że bajki oświeceniowe stanowiły istotny element w kształtowaniu postaw moralnych czytelników tego okresu.