Wpływ patogennych środowisk na rozwój zachowań patologicznych.

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 29.11.2024 o 8:21

Rodzaj zadania: Esej

Dodane: 25.11.2024 o 19:53

Wpływ środowiska na rozwój jednostki jest niezwykle złożonym zagadnieniem, które od lat jest przedmiotem licznych badań w obszarze psychologii, socjologii oraz pedagogiki. W szczególności temat ten nabiera istotności, gdy mówimy o genezie zachowań patologicznych. Celem tego eseju jest dokładne przeanalizowanie wpływu podstawowych środowisk, takich jak rodzina, szkoła, rówieśnicy i media, na rozwój negatywnych postaw i działań jednostki. Analizując te aspekty, postaramy się ustalić, który z tych czynników ma najistotniejszy wpływ na rozwój zachowań patologicznych, szczególnie w kontekście specyfiki polskiego społeczeństwa.

Rodzina jest podstawowym mikrośrodowiskiem, które odgrywa kluczową rolę w kształtowaniu tożsamości jednostki od chwili narodzin. W kontekście polskim, gdzie tradycje rodzinne odgrywają szczególną rolę w życiu społecznym, znaczenie rodziny jest jeszcze bardziej uwypuklone. Jak podkreśla Danuta Kornas-Biela w swojej pracy „W trosce o życie i zdrowie dziecka: perspektywa psychopedagogiczna”, dysfunkcje rodzinne, objawiające się przez nadużywanie alkoholu, przemoc czy zaniedbanie emocjonalne, mogą prowadzić do poważnych zaburzeń w funkcjonowaniu dziecka. W Polsce, organizacje takie jak Ośrodek Interwencji Kryzysowej aktywnie prowadzą programy wspierające rodziny zagrożone patologią, co świadczy o społecznym uznaniu głęboko zakorzenionych problemów strukturalnych w obrębie rodziny.

Szkoła, będąca kolejnym kluczowym miejscem socjalizacji, ma za zadanie nie tylko dostarczenie wiedzy, ale także wspieranie rozwoju emocjonalnego i społecznego swoich podopiecznych. Polska edukacja staje jednak przed wieloma wyzwaniami, takimi jak przestarzałe metody nauczania czy duże klasy, co często prowadzi do ignorowania indywidualnych potrzeb uczniów. Marek Kusy w „Psychospołecznych problemach edukacji” zwraca uwagę na presję sukcesów akademickich oraz problemy z rówieśnikami, takie jak mobbing, które mogą wywoływać u młodzieży stres oraz poczucie zagubienia. W systemie edukacji, w którym brakuje indywidualnego podejścia, dzieci często nie radzą sobie z presją, co w konsekwencji może prowadzić do rozwinięcia zachowań destrukcyjnych.

Rówieśnicy stanowią trzeci fundamentalny komponent środowiska społecznego, szczególnie istotny w okresie dorastania. Janusz Reykowski w swojej "Psychologii społecznej" podkreśla znaczenie przynależności do grupy i wpływu presji rówieśniczej na kształtowanie postaw i wartości jednostki. W Polsce, podobnie jak w wielu innych krajach, grupy rówieśnicze potrafią silnie oddziaływać na młodzież, promując zarówno konstruktywne, jak i destrukcyjne zachowania. Zjawisko to jest szczególnie widoczne w kontekście konsumpcji alkoholu czy substancji psychoaktywnych, które w pewnych kręgach młodzieżowych są traktowane jako „norma”.

Media to kolejny, obecnie wszędobylski czynnik, który w ogromnej mierze wpływa na kształtowanie się postaw młodych ludzi. Jak zauważa Grażyna Ptaszek w „Media a edukacja”, media mogą być zarówno źródłem wiedzy i rozrywki, jak i narzędziem propagującym niezdrowe wzorce. W polskim kontekście media społecznościowe zyskały na popularności, przyczyniając się do wzrostu zjawisk takich jak cyberprzemoc, uzależnienie od internetu czy narcystyczne prezentowanie własnej osoby. Młodzi ludzie, narażeni na stałą presję ze strony mediów, mogą być skłonni do naśladowania niekorzystnych zachowań, co powoduje, że wpływ mediów na kształtowanie się negatywnych wzorców zachowań jest nie do przeoczenia.

Po analizie wszystkich omawianych czynników, można argumentować, że to rodzina ma największy wpływ na rozwój zachowań patologicznych jednostki. Powód jest prosty: to w rodzinie jednostka buduje swoje pierwsze więzi emocjonalne i poznaje podstawowe normy społeczne. Jeżeli te więzi i normy są zaburzone przez dysfunkcje rodzinne, jednostka może nie nauczyć się prawidłowych wzorców relacji interpersonalnych, co w dalszej perspektywie wpływa na jej interakcje w środowisku szkolnym, towarzyskim czy medialnym. Polska rzeczywistość, w której rodzina, choć często spajająca, nie zawsze jest miejscem wsparcia, potwierdza tezę o kluczowej roli rodziny w procesie kształtowania osobowości i zachowań.

Podsumowując, każdy z analizowanych czynników ma istotny wpływ na rozwój jednostki, a ich interakcja może prowadzić do powstawania zachowań patologicznych. Jednak to właśnie rodzina wydaje się mieć najistotniejszy, trwały wpływ. Dlatego tak ważne jest, aby w Polsce koncentrować się na rozwiązaniach wspierających zdrowe funkcjonowanie rodzin, takich jak wsparcie psychologiczne i programy edukacyjne, aby w przyszłości przeciwdziałać negatywnym wpływom, jakie mogą generować inne środowiska.

Bibliografia: 1. Kornas-Biela, D. (2004). *W trosce o życie i zdrowie dziecka: perspektywa psychopedagogiczna*. Lublin: Wydawnictwo KUL. 2. Kusy, M. (201). *Psychospołeczne problemy edukacji*. Kraków: Oficyna Wydawnicza Impuls. 3. Reykowski, J. (1987). *Psychologia społeczna*. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe. 4. Ptaszek, G. (201). *Media a edukacja*. Kraków: Oficyna Wydawnicza Impuls.