Czy dzisiejszy świat stosunków międzynarodowych rządzi się w większym stopniu zasadami realizmu czy idealizmu?

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 29.12.2024 o 17:12

Rodzaj zadania: Esej

Dodane: 29.12.2024 o 17:02

Analizując dzisiejszy świat stosunków międzynarodowych, widzimy, że jest on skomplikowanym obszarem, w którym teoria realizmu i idealizmu w znaczący sposób wpływają na podejmowanie decyzji. Oba te podejścia mają swoje korzenie w klasycznej myśli politycznej i stanowią fundamenty różnych szkół nauki o stosunkach międzynarodowych. W niniejszym eseju postaram się odpowiedzieć na pytanie, czy współczesne stosunki międzynarodowe są bardziej zdominowane przez zasady realizmu czy idealizmu, przytaczając konkretne wydarzenia i przykłady.

Zaczynając od realizmu, jest to podejście, które koncentruje się na pojęciu władzy i interesu narodowego. Realizm zakłada, że państwa działają przede wszystkim w swoim własnym interesie, dążąc do maksymalizacji władzy i bezpieczeństwa. Klasycznym przykładem realistycznej polityki jest zimna wojna, gdzie rywalizacja między Stanami Zjednoczonymi a Związkiem Radzieckim sprowadzała się do gry o równowagę sił. Każde z tych mocarstw starało się zwiększyć swoje wpływy poprzez wyścig zbrojeń, alianse wojskowe (takie jak NATO czy Układ Warszawski) oraz wpływy w krajach Trzeciego Świata.

Na poziomie współczesnym realizm pozostaje widoczny w politykach mocarstw takich jak Stany Zjednoczone, Chiny i Rosja. Interwencja Rosji na Krymie w 2014 roku jest przykładem realistycznego podejścia, gdzie Moskwa, działając w zgodzie z percepcją zagrożenia i interesu geopolitycznego, zadecydowała o aneksji półwyspu na przekór międzynarodowym normom i opinii publicznej. Rosja argumentowała swoje działanie koniecznością obrony rosyjskiej ludności na Krymie oraz ochroną swoich strategicznych interesów, w tym bazy morskiej w Sewastopolu.

Podobnie, geopolityczna rywalizacja między Stanami Zjednoczonymi a Chinami w regionie Azji Południowo-Wschodniej, a szczególnie na Morzu Południowochińskim, może być interpretowana z perspektywy realistycznej. Chiny dążą do zabezpieczenia swoich wpływów w regionie, którego kontrola jest kluczowa dla ich długoterminowego bezpieczeństwa gospodarczego i politycznego. W odpowiedzi, USA starają się wzmacniać sojusze z krajami regionu, aby przeciwdziałać rosnącym wpływom Pekinu.

Z kolei idealizm, który zakłada że stosunki międzynarodowe mogą być oparte na współpracy i wspólnych wartościach, był widoczny w działaniach takich jak utworzenie Organizacji Narodów Zjednoczonych po II wojnie światowej. ONZ miała na celu promowanie pokoju i bezpieczeństwa międzynarodowego poprzez dialog i współpracę między narodami, co jest wyrazem idealistycznej wiary w możliwość pokonywania konfliktów poprzez instytucje międzynarodowe.

Dzisiaj idealizm w polityce międzynarodowej przejawia się w różnorakich dziedzinach i inicjatywach. Porozumienia klimatyczne, takie jak paryskie porozumienie klimatyczne z 2015 roku, są owocem starań społeczności międzynarodowej w celu stawienia czoła wspólnym wyzwaniom globalnym. Paryskie porozumienie, uznawane za przełomowe w walce z globalnym ociepleniem, przewiduje współpracę państw na rzecz redukcji emisji gazów cieplarnianych, co odzwierciedla idealistyczną wizję kolektywnych działań międzynarodowych w walce ze wspólnymi zagrożeniami.

Innym przykładem przejawów idealizmu jest Unia Europejska, której fundamenty opierają się na zasadach współpracy, solidarności i integracji ponadnarodowej. UE dąży do przezwyciężenia konfliktów historycznych między państwami członkowskimi przez stworzenie wspólnego rynku, unii gospodarczej i politycznej. Pomimo problemów i kryzysów, z jakimi Unia boryka się w ostatnich latach (takich jak kryzys migracyjny czy Brexit), jej istnienie i rozwój stanowi potwierdzenie możliwości kreowania nowej jakości stosunków międzynarodowych opartych na współpracy.

Znajdujemy się zatem w świecie, w którym zarówno realizm, jak i idealizm mają znaczący wpływ na politykę międzynarodową. Być może jednym z najlepszych przykładów współistnienia obu podejść jest reakcja społeczności międzynarodowej na pandemię COVID-19. Początkowe działania wielu państw miały charakter realistyczny: zamykanie granic, ochrona rynków wewnętrznych i konkurencja o zasoby takie jak maski czy szczepionki. Jednak w miarę jak pandemia się rozprzestrzeniała, rosło znaczenie współpracy międzynarodowej, czego przykładem jest mechanizm COVAX, mający na celu sprawiedliwy podział szczepionek na całym świecie.

Podsumowując, dzisiejszy świat stosunków międzynarodowych jest areną, na której współistnieją zasady zarówno realizmu, jak i idealizmu. Charakterystyczne dla współczesności jest jednak to, że żadne z tych podejść nie może w pełni zdominować polityki międzynarodowej. Realizm popycha państwa do podejmowania działań w oparciu o interes narodowy i władzę, podczas gdy idealizm zachęca do poszukiwania trwałych rozwiązań poprzez współpracę i dialog. W obliczu złożoności współczesnych wyzwań globalnych, takich jak zmiany klimatyczne, pandemia czy konflikty regionalne, udaje się często wypracowywać strategie, które są mieszanką obu tych paradygmatów. Wydaje się zatem, że przyszłość stosunków międzynarodowych będzie zależeć od zdolności do balansowania między tymi dwiema siłami i adaptacji do dynamicznego, zmieniającego się świata.