Współczesne łamanie praw człowieka w Rosji

Rodzaj zadania: Esej

Dodane: 17.01.2026 o 14:24

Współczesne łamanie praw człowieka w Rosji budzi poważne zaniepokojenie na arenie międzynarodowej. Choć Rosja formalnie zobowiązana jest do przestrzegania praw człowieka jako członek Organizacji Narodów Zjednoczonych i Rady Europy, rzeczywistość przedstawia się zupełnie inaczej. W ostatnich latach obserwujemy szereg przypadków systematycznego naruszania tych praw przez władze rosyjskie, co budzi rosnące protesty zarówno w kraju, jak i za granicą.

Jednym z głównych problemów związanych z łamaniem praw człowieka w Rosji jest ograniczanie wolności słowa i mediów. Chociaż Konstytucja Federacji Rosyjskiej formalnie gwarantuje wolność wyrażania swoich poglądów, w praktyce wolność ta jest poważnie ograniczona. Państwowe media dominują na rynku medialnym, a niezależne media są często poddawane presji i cenzurze. W lipcu 2022 roku zakazano działalności jednej z najstarszych i najważniejszych organizacji w obronie praw człowieka Memoriał, co było jednym z wielu przykładów dławienia niezależnego głosu w społeczeństwie. Dziennikarze, którzy odważą się krytykować rząd lub ujawniać niewygodne prawdy, często spotykają się z groźbami, a nawet fizycznymi atakami. W lutym 2022 roku zastrzelono dziennikarkę Maratę Gazbullajewą w Dagestanie, co tylko pogłębiło strach wśród innych przedstawicieli mediów.

Równocześnie trwa brutalne tłumienie protestów antyrządowych. Przykładem jest reakcja na protesty przeciwko decyzji sądu nakładającej wyrok więzienia na opozycjonistę Aleksieja Nawalnego. W styczniu 2021 roku tysiące ludzi wzięły udział w demonstracjach na rzecz jego uwolnienia, które spotkały się z brutalną odpowiedzią władz. Policja używała nadmiernej siły wobec protestujących, a tysiące osób zostało zatrzymanych w wyniku pokojowych protestów. Podobne wydarzenia miały miejsce w czasie demonstracji przeciwko wojnie na Ukrainie, która rozpoczęła się 24 lutego 2022 roku. Protestujący przeciwko inwazji spotkali się z masowymi aresztowaniami i surowymi karami.

W dodatku sytuacja w zakładach karnych i aresztach w Rosji pozostawia wiele do życzenia. Warunki panujące w tych miejscach są często opłakane, z przeludnionymi celami i ograniczonym dostępem do podstawowej opieki medycznej. W 2018 roku Europejski Trybunał Praw Człowieka orzekł, że warunki w rosyjskich więzieniach naruszają prawa człowieka, co potwierdziło liczne skargi składane przez więźniów na brak godności i nieludzkie traktowanie.

Kolejnym tematem są prawa mniejszości seksualnych i etnicznych w Rosji. W 2013 roku wprowadzono tak zwaną ustawę przeciwko "propagandzie homoseksualnej", co de facto prowadzi do dyskryminacji osób LGBTQ+. Prawo to, jak i społeczne uprzedzenia, powodują ograniczenie praw tej społeczności, które przejawia się w zakazach przeprowadzania marszów pride i cenzurowaniu materiałów związanych z tematyką LGBTQ+. Również mniejszości etniczne, takie jak Tatarzy Krymscy, Czeczeni czy Syberyjscy, często spotykają się z rasową i etniczną dyskryminacją, co znajduje odzwierciedlenie w nierównym dostępie do edukacji czy rynku pracy.

Przypadki łamania praw człowieka w Rosji spotykają się ze stanowczą krytyką zarówno ze strony organizacji międzynarodowych, jak i poszczególnych krajów. Jednakże odpowiedź globalnej społeczności jest często utrudniona przez polityczne i ekonomiczne kalkulacje. W odpowiedzi na aneksję Krymu w 2014 roku i agresję na Ukrainę w 2022 roku, Unia Europejska i Stany Zjednoczone nałożyły sankcje na Rosję, próbując w ten sposób zmusić ją do przestrzegania międzynarodowych standardów praw człowieka. Niemniej jednak wielu ekspertów twierdzi, że działania te nie są wystarczająco skuteczne i potrzebne są bardziej zdecydowane kroki.

W kontekście międzynarodowym Rosja często przedstawia swoją politykę jako wewnętrzną sprawę, odrzucając zagraniczne interwencje jako mieszanie się w swoje wewnętrzne sprawy. Takie podejście utrudnia wpływ na sytuację w kraju i zwiększa frustrację organizacji dbających o prawa człowieka.

Podsumowując, współczesne łamanie praw człowieka w Rosji to skomplikowany problem wynikający z połączenia wewnętrznej polityki oraz strategicznego położenia kraju na arenie międzynarodowej. Choć istniejące regulacje prawne formalnie zabezpieczają prawa obywateli, rzeczywistość pokazuje, że prawa te są notorycznie łamane. Potrzeba większego zaangażowania międzynarodowego oraz presji społecznej, aby zmienić ten stan rzeczy i pomóc w osiągnięciu rzeczywistej poprawy sytuacji.