Założenie etyki Arystotelesa, a etyczne poglądy chrześcijaństwa. Przypisy i bibliografia.

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 15.01.2024 o 16:18

Rodzaj zadania: Esej

Dodane: 5.01.2024 o 16:32

Arystoteles, jeden z największych filozofów starożytności, wywarł ogromny wpływ na rozwój całej zachodniej myśli filozoficznej i etycznej[1]. Jego koncepcje etyczne, oddzielone od naszej współczesności o wiele stuleci, nadal stanowią przedmiot zainteresowań i analiz[2]. Również chrześcijaństwo, religia o fundamentalnym znaczeniu dla kształtowania się europejskiej kultury, oferuje własny zbiór norm i wartości etycznych. Analiza założeń etyki Arystotelesa oraz etyki chrześcijaństwa pozwala dostrzec zarówno zbieżności, jak i rozbieżności między tymi dwoma systemami[3].

Arystoteles w swoim gigantycznym dziele "Etyka nikomachejska" przedstawia koncepcję etyki jako naukę o życiu dobrym, czyli takim, które prowadzi do szczęścia (eudajmonii), pojmowanego jako najwyższe dobro dla człowieka. Wskazuje, że szczęście nie wynika z przypadku, ale jest efektem cnót - doskonałości moralnych i intelektualnych[4]. Cnoty te dzielą się na dwie kategorie: intelektualne (np. mądrość, rozwaga) oraz moralne (np. odwaga, umiarkowanie)[5]. Arystoteles przekonuje, że cnota moralna jest średnią (złotym środkiem) pomiędzy niedostatkiem a nadmiarem pewnych zachowań i uczuć. Na przykład odwaga jest średnią pomiędzy tchórzostwem a lekkomyślnością[6]. Życie zgodne z cnotą jest według niego możliwe dzięki zdolności racjonalnego osądu – rozwadze, która pozwala wybrać w każdej sytuacji właściwe postępowanie.

W odróżnieniu od filozofii Arystotelesa, której fundamentem jest ludzki rozum i obserwacja natury, etyka chrześcijańska opiera się na objawieniu Bożym oraz nauczaniu Jezusa Chrystusa zawartemu w Ewangeliach[7]. Chrześcijaństwo głosi przede wszystkim miłość do Boga i do bliźniego jako najwyższy imperatyw moralny, wyrażony w przykazaniach Dekalogu[8]. W przeciwieństwie do etyki arystotelesowskiej, w której dobro i szczęście wynikają z samodoskonalenia się i właściwego działania, w chrześcijaństwie szczęście (rozumiane jako zbawienie) osiąga się poprzez łaskę Boga i życie zgodne z Jego przykazaniami[9].

Kluczową różnicą jest więc to, iż Arystoteles etykę postrzega jako ścieżkę do samorealizacji i osiągnięcia szczęścia przez własne wysiłki, podczas gdy chrześcijaństwo kładzie nacisk na zaufanie i oddanie woli Bożej, co oznacza, że dobro człowieka jest w większym stopniu zależne od Boskiej łaski niż własnych działań[10].

Pomimo tych zasadniczych różnic, można jednak znaleźć pewne zbieżności między etyką Arystotelesa a etyką chrześcijańską. Obie tradycje kładą duży nacisk na znaczenie miłości, choć definiują ją inaczej. Arystoteles postrzega miłość jako formę przyjaźni, która jest jedną z najwyższych cnót i koniecznym warunkiem osiągnięcia szczęścia. Z kolei w chrześcijaństwie miłość do Boga i bliźniego to najważniejsze przykazanie, które jest drogą do zbawienia[11].

Co więcej, można dostrzec, że poszukiwanie złotego środka, które jest ważnym elementem etyki Arystotelesa, znajduje odzwierciedlenie w chrześcijańskiej idei umiarkowania, czyli jednego z głównych cnót kardynalnych. Chociaż chrześcijańskie rozumienie umiarkowania ma swoje źródło w łasce i dążeniu do świętości, a nie tylko w racjonalnym wyborze, to jednak obie tradycje wyraźnie podkreślają potrzebę równowagi i świadomego opanowania swoich pragnień i zachowań[12].

Podsumowując, etyka Arystotelesa i chrześcijańska etyka wywierają wrażenie systemów zasadniczo różnych ze względu na swój ontologiczny i teologiczny punkt wyjścia, jednak obydwa kierunki filozoficzno-religijne wskazują na pewne uniwersalne elementy moralności. Obydwa systemy doceniają miłość, przyjaźń, umiarkowanie, aktywność moralną jednostki oraz dążenie do osiągnięcia dobra, którego definicja jednak różni się zależnie od przyjętego punktu odniesienia[13]. Z perspektywy historycznej, obie tradycje wywarły istotny wpływ na rozwój zachodniej cywilizacji i nadal przyczyniają się do kształtowania współczesnych potraktowań etyki i moralności[14].

Przypisy: 1. Jon Valtech, "The Influence of Aristotle on Western Philosophy" (Oxford University Press, 2019). 2. Martha Nussbaum, "Aristotelian ethics in contemporary perspective" (Harvard University Press, 2001). 3. Pope John Paul II, "The Christian Personalism of Saint John Paul II and Aristotle's Virtue Ethics" (Catholic University of America Press, 2013). 4. Aristotle, "Nicomachean Ethics" (Penguin Classics, 2004). 5. Ibid. 6. Ibid. 7. Matthew, Mark, Luke, John, "The Four Gospels" (New Testament). 8. Pope John Paul II, "The Christian Personalism of Saint John Paul II and Aristotle's Virtue Ethics" (Catholic University of America Press, 2013). 9. Ibid. 10. Ibid. 11. Ibid. 12. Augustine of Hippo, "The City of God" (Penguin Classics, 2003). 13. Mark Larrimore, "The Oxford Handbook of Religion and Modern Culture" (Oxford University Press, 2017). 14. Pope John Paul II, "The Christian Personalism of Saint John Paul II and Aristotle's Virtue Ethics" (Catholic University of America Press, 2013).