List Czesława Miłosza do Olgi Tokarczuk: Hipotetyczna korespondencja

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 2.08.2024 o 11:03

Rodzaj zadania: List

Dodane: 30.07.2024 o 1:28

Droga Olgo,

Cieszę się ogromnie, że mogę do Ciebie napisać. Choć nasze czasy i drogi literackie są różne, to przecież łączy nas coś fundamentalnego - głęboka miłość do literatury i polskiej kultury. Obserwując z dalekiego zakątka świata Twoje osiągnięcia i czytając Twoje książki, czuję, jakbyśmy prowadzili nieustanny dialog o kondycji współczesnego człowieka, o listach do przyszłości. Twoja twórczość jest żywym dowodem na to, że literatura polska wciąż ma ogromną siłę oddziaływania na globalną świadomość.

Kiedy w 1980 roku otrzymałem Nagrodę Nobla, byłem pełen mieszanych uczuć. Z jednej strony czułem ogromne zadowolenie i uznanie, z drugiej - wielką odpowiedzialność. Nagroda ta była dla mnie potwierdzeniem słuszności mojej drogi, którą wybrałem już wiele lat temu. Praca nad literaturą, nad oddawaniem w niej nie tylko okruchów codzienności, ale i wielkich idei. W mojej "Rodzinnej Europie" próbowałem odnaleźć wspólną płaszczyznę dla wszystkich tych głosów, które tworzą naszą wspólną tożsamość. Tobie również udało się to w "Księgach Jakubowych" czy "Biegunach". Twoje książki zdają się wnikać głęboko w korzenie naszej tożsamości, odnajdując nie tylko polskość, ale i uniwersalizm ludzkiej egzystencji.

Pamiętam, jak ogromne wrażenie wywarła na mnie Twoja "Księgi Jakubowe". Wspaniale, jak potrafiłaś spleść w niej tak różnorodne i bogate wątki historyczne z literacką narracją. Twoje ukazanie problemów religijnych i społecznych XVIII-wiecznej Polski jest nie tylko arcydziełem literackim, ale i ważnym głosem w dyskusji nad dziedzictwem Rzeczypospolitej. Jest w tym coś, co przypomina moje próby ukazania kontrastów i sprzeczności w "Dolinie Issy".

Twój nurt psychologiczny i narracyjny przypomina mi moje wędrówki wewnętrzne, które opisałem w "Zniewolonym umyśle". Ty również wydajesz się zadawać pytania o to, co zniewala współczesnego człowieka. Twoje postaci często znajdują się na granicy, próbując odnaleźć swoje miejsce w świecie pełnym chaosu i nieprzewidywalności. Czyż nie jest to odwieczny dylemat literatury? Te same pytania nurtowały mnie, kiedy pisałem o wewnętrznej emigracji i o człowieku rozdartego wieku.

Czuję, że Twoja twórczość jest odpowiedzią na te pytania, które stawiałem sobie przez całe życie. "Prawiek i inne czasy" to książka, w której odkrywasz ukryte w ludziach historie i emocje, niczym archeolog znaleźć schowane skarby. Tak jak ja próbowałem w "Dolinie Issy" zrozumieć skomplikowaną relację między człowiekiem a naturą, tak i Ty pokazujesz, że świat jest pełen niewidocznych, lecz kluczowych relacji. Twoje postaci żyją w symbiozie z naturą, tak blisko związane z nią, jakby były jej przedłużeniem.

Twoja odwaga w podejmowaniu tematów trudnych i kontrowersyjnych zasługuje na najwyższe uznanie. Literatura powinna stawiać pytania, które prowokują do myślenia i zmiany. Jestem przekonany, że Twoje książki mają taką właśnie moc. Czy to w "Biegunach", gdzie poruszasz problem tożsamości i ruchu, czy w "Dom dzienny, dom nocny", gdzie dolatujesz do najgłębszych zakamarków ludzkiej psychiki - zawsze wykonujesz literacką pracę najwyższej próby.

Cieszę się, że możemy kontynuować tę wielką tradycję polskiej literatury, że nasze książki zdolne są rozmawiać ponad czasem i przestrzenią. Wierzę, że Twoje osiągnięcia będą inspiracją dla przyszłych pokoleń pisarzy. Twoje książki już teraz zajmują miejsce obok największych dzieł literatury światowej.

Życzę Ci dalszej twórczej pasji i nieustającego sukcesu. Twoje osiągnięcia w pełni zasługują na uznanie, które Cię spotkało. Jestem pewien, że Twoje książki jeszcze przez wiele lat będą źródłem inspiracji i refleksji dla przyszłych pokoleń.

Z wyrazami szacunku,

Czesław Miłosz