Czynniki zewnętrzne czy wewnętrzne - co decyduje o tragizmie bohatera?

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 15.05.2024 o 16:42

Rodzaj zadania: Referat

Dodane: 15.05.2024 o 6:56

Temat tragizmu bohatera literackiego od dawna budzi liczne emocje i refleksje wśród czytelników i krytyków literatury. Często zadajemy sobie pytanie, czy tragizm ten jest wynikiem działania niezależnych od bohatera czynników zewnętrznych, czy też jego własnych decyzji i cech charakteru. Aby odpowiedzieć na to pytanie, przeanalizuję postać Lady Makbet z tragedii Williama Szekspira pt. „Makbet” oraz odniesę się do innego utworu literackiego – „Antygony” Sofoklesa.

Lady Makbet jest jednym z najbardziej złożonych i kontrowersyjnych postaci literatury. Jej tragizm bez wątpienia wynika z kombinacji czynników zewnętrznych i wewnętrznych. Na początku dramatu jest ona żoną lojalnego rycerza, lecz jej ambicja i pragnienie władzy skłaniają ją do manipulowania Makbetem, by zabił króla Duncana. W jej postępowaniu widać ogromną determinację i siłę charakteru, co sugeruje, że tragizm Lady Makbet rodzi się z jej wewnętrznych cech – ambicji, żądzy władzy i braku skrupułów.

Jednakże, nie można zignorować wpływu czynników zewnętrznych na jej tragedię. Sytuacja polityczna, przepowiednie czarownic oraz słabość Makbeta jako męża i władcy tworzą kontekst, w którym Lady Makbet czuje się zmuszona do działania. Jej determinacja zostaje wzmocniona przez warunki, w jakich się znajduje, co sprawia, że jej tragizm jest w znacznej mierze kształtowany przez otaczające ją okoliczności. W ostateczności to jednak ona ponosi moralną odpowiedzialność za swoje czyny, co prowadzi do jej upadku i śmierci. Tak więc, w przypadku Lady Makbet, tragizm jest efektem zarówno jej wewnętrznych cech, jak i wpływu otaczającego ją świata.

Przechodząc do postaci z innego utworu literackiego, warto przeanalizować Antygonę, bohaterkę tragedii Sofoklesa. Antygona, przeciwstawiając się królowi Kreonowi, pragnie pochować swojego brata Polinejkesa zgodnie z boskimi prawami, ignorując zakazy władzy świeckiej. Jej tragizm rodzi się z głębokiego przekonania o słuszności własnych wartości i zasad, które stawia ponad prawo państwowe. W jej przypadku wewnętrzna determinacja i niezłomność są kluczowymi czynnikami prowadzącymi do tragicznego finału.

Jednakże, podobnie jak w przypadku Lady Makbet, czynniki zewnętrzne także odgrywają znaczną rolę. Konflikt z Kreonem i sytuacja polityczna Teb stanowią tło dla działań Antygony, bez którego jej dramat nie miałby takiej samej intensywności. Kreon, jako przedstawiciel prawa i władzy, symbolizuje zewnętrzne warunki, które kształtują losy bohaterki. To jego decyzje i nieugiętość prowadzą do ostatecznego zderzenia wartości, które kończy się tragicznie dla Antygony.

Analizując oba przykłady, można dojść do wniosku, że tragizm bohatera literackiego często jest wynikiem zarówno jego własnych cech i decyzji, jak i okoliczności zewnętrznych. Lady Makbet i Antygona to postacie, które działają z silnym przekonaniem i determinacją, ale ich losy są ściśle związane z sytuacją, w której się znajdują. To połączenie czynników wewnętrznych i zewnętrznych sprawia, że tragedie te są tak głęboko poruszające i uniwersalne.

Podsumowując, trudno jednoznacznie stwierdzić, czy tragizm bohatera wynika bardziej z wewnętrznych cech, czy zewnętrznych okoliczności, gdyż obie te sfery są ze sobą nierozerwalnie związane. W analizowanych przypadkach widać, że bohaterowie literaccy są kształtowani przez skomplikowaną interakcję tych czynników, co sprawia, że ich tragizm jest tak intensywnie oddziałujący na czytelnika.