Co motywuje człowieka do przemiany wewnętrznej?

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 14.10.2024 o 8:25

Rodzaj zadania: Rozprawka

Dodane: 28.09.2024 o 21:55

W literaturze znajduje swoje odzwierciedlenie wiele aspektów ludzkiego życia, w tym proces wewnętrznej przemiany człowieka. Motywy, które prowadzą bohaterów do przemiany wewnętrznej, są różnorodne, a ich analiza w kontekście konkretnych dzieł literackich pozwala zrozumieć, jak różne czynniki mogą skłonić ludzi do refleksji i zmiany sposobu myślenia oraz postępowania. W rozprawce tej przeanalizuję, jakie czynniki motywują bohaterów do przemiany wewnętrznej, odwołując się do "Potopu" Henryka Sienkiewicza, "Kordiana" Juliusza Słowackiego, "Trenów" Jana Kochanowskiego i "Dziadów" cz. III Adama Mickiewicza.

W "Potopie" Henryka Sienkiewicza głównym bohaterem, który przechodzi wewnętrzną przemianę, jest Andrzej Kmicic. Na początku powieści Kmicic jest postacią impulsywną, dążącą do realizacji własnych ambicji bez oglądania się na moralne konsekwencje. Jego pierwsze działania przysparzają mu jednak wrogów i wpędzają go w kłopoty. Kmicic spotyka na swojej drodze wiele trudności, które zmuszają go do refleksji nad własnym postępowaniem. Kluczowym momentem jego przemiany jest spotkanie z królem Janem Kazimierzem, który uświadamia mu wagę patriotyzmu oraz walki o ojczyznę. To właśnie miłość do ojczyzny, poczucie obowiązku i pragnienie zrehabilitowania się za popełnione błędy motywują Kmicica do przemiany wewnętrznej. Dzięki tym wartościom oraz postawom staje się bohaterem w pełnym tego słowa znaczeniu, oddanym sprawie narodowej i gotowym do poświęceń.

W "Kordianie" Juliusza Słowackiego postać tytułowa również przechodzi wewnętrzną przemianę. Młody Kordian, z początku niezdecydowany i przepełniony wewnętrznym bólem, pod wpływem różnych doświadczeń wyrusza w podróż po Europie. To właśnie podróż i napotkani ludzie, a także zderzenie z rzeczywistością, prowadzą do jego przemiany. Kordian zaczyna rozumieć, że aby wpłynąć na losy swojej ojczyzny, musi podjąć działanie. Jego wewnętrznym motywem staje się pragnienie poświęcenia siebie dla wolności ojczyzny i naprawy świata. Kluczowym momentem przemiany jest scena w Mont Blanc, gdzie Kordian przeżywa wewnętrzne objawienie, zdając sobie sprawę z własnej mocy oraz odpowiedzialności za losy narodu. To właśnie potrzeba działania na rzecz wspólnego dobra, potrzeba heroizmu i odnalezienia sensu w walce motywują Kordiana do przemiany.

Jan Kochanowski w "Trenach" ukazuje głęboką przemianę wewnętrzną po stracie córki Urszulki. Trenów jest cykl poetycki, w którym poeta z wyrazami bólu i rozpaczy mierzy się ze stratą. Strata dziecka staje się dla Kochanowskiego momentem kryzysowym, w którym poddaje w wątpliwość sens życia i wartość wcześniejszych przekonań, w tym religijnych. Zanurzony w żałobie, poeta doznaje wewnętrznej przemiany, kiedy zaczyna szukać odpowiedzi na pytania o rolę cierpienia i istnienia człowieka. Motywem, który skłania Kochanowskiego do przemiany, jest przede wszystkim konfrontacja z najgłębszymi uczuciami – miłością do zmarłej córki i bezradnością wobec śmierci. To proces pogodzenia się z losem oraz próba zrozumienia i zaakceptowania nieuchronności przemijania stają się głównymi motorami wewnętrznej zmiany u poety.

W "Dziadach" cz. III Adama Mickiewicza przemianę wewnętrzną przechodzi główny bohater, Konrad. Na początku dramatu Konrad jest poetą, który osiągnął wysoki poziom indywidualizmu i egoizmu, wierząc w swoją nieograniczoną moc twórczą. Jego przemiana następuje podczas Wielkiej Improwizacji, gdzie w gniewnym monologu przeciwstawia się Bogu, domagając się od Niego władzy nad ludzkimi losami. Wydarzenia te prowadzą go do wewnętrznego konfliktu i refleksji nad granicami ludzkich możliwości. Widząc cierpienia swojego narodu oraz doznając duchowego upadku, Konrad stopniowo dojrzewa do zmiany swojego podejścia. Motywy, które prowadzą do jego przemiany, to przede wszystkim doświadczenie własnej słabości, spotkanie z prawdą o ludzkiej naturze oraz miłość do ojczyzny. To dzięki tym wartościom i refleksjom Konrad przechodzi proces duchowego oczyszczenia, rozumiejąc, że prawdziwa moc leży w pokorze i współczuciu, a nie w egoistycznej ambicji.

Podsumowując, motywy przemiany wewnętrznej bohaterów literackich różnią się znacząco, jednak można dostrzec wspólne elementy wpływające na ten proces. Miłość do ojczyzny i potrzeba działania na rzecz wspólnego dobra są silnymi czynnikami motywacyjnymi w przypadku Kmicica i Konrada. Kordiana natomiast motywuje heroizm i poszukiwanie sensu istnienia, podczas gdy Jana Kochanowskiego - osobista tragedia i konfrontacja z uczuciami. Analiza tych postaci pokazuje, że proces przemiany wewnętrznej jest skomplikowany, wielowymiarowy i często wymaga skonfrontowania się z najtrudniejszymi życiowymi doświadczeniami.